Nga luftëtar për lirinë e atdheut në armik të popullit! Në shkrimet e para të Kasëm Trebeshinës, reflektohen përshtypjet e tij për Luftën Nacional Çlirimtare, shpjegon studiuesja Anila Mullahi. Anila Mullahi – Shumica e atyre që merrnin pjesë në luftë kishin shkuar me ideale, me dëshirën për të mbrojtur dhe çliruar vendin e tyre, por një pjesë ia lanë vendin egoizmit të tyre, dëshirën për pushtet dhe ai sheh te kjo luftë shenjat e një lufte civile. Në një aktivitet të organizuar nga Qendra e Librit dhe Shtëpia me Gjethe, në 100-vjetorin e lindjes së shkrimtarit, studiuesja citoi pjesë nga dosja e Trebeshinës. Anila Mullahi – Sipas dosjes, Trebeshina nuk ka thënë asgjë kundër partisë, nuk ka thënë asgjë kundër idealeve komuniste. Ai ka thënë që letërsia e realizmit socialist nuk ka asnjë vlerë. Këtë e ka thënë me zë të lartë!