Top News – Deshifron kodikun 400-vjeçar. Inteligjenca artificiale zbërthen sekretet e Vatikanit
28/05/2026 18:12

Inteligjenca artificiale po ndihmon historianët të zbulojnë dokumente sekrete dhe kode të lashta që kanë mbetur të padeshifruara për shekuj. Një prej rasteve më të njohura është “shifra Borg”, një dorëshkrim 400-vjeçar i ruajtur në bibliotekën e Vatikanit, i mbushur me simbole të panjohura dhe receta misterioze mjekësore. Studiuesit arritën ta deshifronin me ndihmën e teknologjisë, duke zbuluar trajtime të pazakonta të kohës. Ekspertët thonë se rreth 1% e materialeve në arkiva dhe biblioteka në botë janë të koduara plotësisht ose pjesërisht. Këto dokumente fshehin informacione mbi diplomacinë, ritualet sekrete, njohuritë mjekësore apo edhe histori personale dhe letra dashurie. Në disa raste, deshifrimi i tyre ka ndryshuar mënyrën si kuptohet historia, siç ndodhi me letrat sekrete së Skocisë. Procesi i deshifrimit mbetet i vështirë, pasi dokumentet janë shpesh të dëmtuara, të shkruara me dorë dhe me simbole të panjohura. Megjithatë, platforma të inteligjencës artificiale po përshpejtojnë punën, duke kthyer tekstet e vjetra në versione digjitale dhe duke analizuar modelet e kodeve. Studiuesit po zhvillojnë tashmë sisteme që mund të deshifrojnë tekstet direkt nga fotografitë e faqeve, pa pasur nevojë për transkriptim manual.

Top News – Deshifron kodikun 400-vjeçar. Inteligjenca artificiale zbërthen sekretet e Vatikanit
28/05 18:12
Top Channel/ “Mendova se po pësonte goditje në tru”: Gruaja e Joe Biden pohon momentin tronditës!
28/05 16:08
Top News – Zjarr në një konvikt vajzash në Kenia, humbin jetën 16 nxënëse
28/05 15:24
Top News – ‘Do të hedhim në erë Omanin…’ / Trump kërcënon aleatin e SHBA-së në Lindjen e Mesme
28/05 15:22
Top News – Irani dhe bomba e tij bërthamore…/ Tunele e laboratorë nëntokë, programi s’u ndal kurrë
28/05 15:17
Top News – IA mund të paralajmërojë tërmetet / Deri tani ka qenë e pamundur, zbulim i madh
28/05 15:00
Top News – BE, 200 milionë euro gjobë Temus / Lodra toksike dhe pajisje elektronike të rrezikshme
28/05 14:55
Top News – Zelenski merr Gripen-at suedezë / 150 avionë luftarakë të Saab për mbrojtjen e Ukrainës
28/05 14:36
Top News – Nën ombrellën bërthamore të Francës / Norvegjia i bashkohet ‘mbrojtjes së avancuar’
28/05 14:36
Top News – Vodhi lingotat e arit të qeverisë/40 mln dollarë dëm, në pranga ish-zyrtari i CIA në SHBA
28/05 13:55
Top News – Do godasë NATO-n me dronë ukrainas / Plani djallëzor i Putinit, Rusia po i ‘rrëmben’
28/05 13:40
Top News – Bualli i ngjante Donald Trumpit / I shpëton kurbanit, dërgohet në kopshtin zoologjik
28/05 13:32
Top News – Katër persona goditen me thikë / Tmerr në Zvicër, autori thirri ‘Allahu Akbar’
28/05 13:32
Top News – SHBA përgënjeshtron Kaja Kallas / Ambasada në Kiev mbetet e hapur, Moska kërkoi evakuim
28/05 11:47
Top Channel/Sulm i ri i SHBA-së ndaj Iranit,hakmerren Pasadaranët: Goditet baza amerikane në Kuvajt!
28/05 11:37
Top News – Gjendet thesari i Cosa Nostra-s / Matteo Messina Denaro, sekuestrohen 200 milion euro
28/05 11:36
Top News – Pesë vitet e ardhshme do ‘përvëlohemi’ / Temperaturat globale në nivele rekord
28/05 11:28
Top Channel/ Provimi në gjuhën shqipe, Maqedonia e Veriut drejt zgjidhjes? Përgatitet drafti!
28/05 11:22
Top News – 500 mijë ushtarë rusë të vrarë / Inteligjenca britanike ‘bën llogaritë’: Humbje të rënda
28/05 11:22
Top News – Irani godet bazën amerikane / Raketa e dronë mbi Kuvajt, SHBA ‘rinis’ luftën
28/05 11:08