Top Channel/ “Spaçi i rrënuar flet më shumë”! Lubonja kundër restaurimit: Si të rindërtosh Koloseun
05/06/2025 18:56

Shkrimtari Fatos Lubonja është kundër projektit të konservimit dhe restaurimit të ish-Burgut të Spaçit, që nisi zbatim pak ditë më parë nën mbikqyrjen e Institutit të Trashëgimisë Kulturore. Si ish i përndjekur politik, që vuajti dënimin në kampin burg të Spaçit, Lubonja shprehet se restaurimi monumentit të kulturës duhet të bëhet sipas një qasjeje arkeologjike, duke ruajtur strukturë aktuale të godinave. Në një intervistë për gazetaren e Top Channel, Sara Hila, shkrimtari kujtoi “Planin e Menaxhimit të Burgut të Spaçit”, të miratuar në vitin 2024, ku theksohet se rrënojat dhe strukturat ekzistuese duhet të qëndrojnë në gjendjen që ndodhen. “Unë jam marrë gjatë me çështjen e Spaçit, me atë se si mund të ruhet Spaçi. Dhe ideja që kam hasur nga specialistë, jo vetëm imja, është ideja që ka dhënë Fondacioni Santagata në Projektin e Menaxhimit, i sjellë nga MEKI, ku përcaktojnë qartë vizionin se si duhet të ruhet. Ata përjashtojnë idenë e kthimit në 1991, është qasje arkeologjike. Pra, rrënojat duhet të ruhen, por duhet të bëhet e aksesueshme, të forcohet që të mos rrënohet më tej. Ndërkohë, muze nuk do të bëhet i gjithë Spaçi. Do të jetë një ndërtesë e re, ku do të jetë e gjithë historia e Spaçit. Se Spaçi nuk ka qenë ai që është tani, as ai në ’91, as ai në ‘73. Ka qenë me baraka fillimisht. Dhe gjithë kjo histori duhet evidentuar me dëshmi të burgosurish, me foto etj. Kjo është pjesa muzeale. Ministra e ka aprovuar vetë këtë vizion të fondacionit Santagata, e ka të aprovuar si plan menaxhimi dhe tani nëpërmjet Institutit të Trashëgimisë Kulturore bën një projekt që i kundërvihet këtij vizioni dhe thotë duhet ta kthejmë siç ka qenë. Aty mund të kthehet siç ka qenë vetëm një qeli, një dhomë, por jo e gjitha. Ndërkohë që ato rrënoja mbajnë historinë, kjo është qasja që thonë dhe italianët: arkeologjike. Kjo është punë specialistësh të kualifikuar, nuk është puna siç e bëjnë këta. Ato ndërtesa, edhe ashtu si janë, flasin më tepër se sa të lyera me suva. Ato kanë histori. Madje, edhe këto 30 vite janë pjesë e historisë, edhe ajo paaftësi e shqiptarëve për t’u ballafaquar me të kaluarën. Se po të kishim një ndjeshmëri më të madhe, do e ruanim si në ‘91. Aty janë bërë masakra. Gjithë kjo masakër është pjesë e historisë, prandaj ruajtja e saj ka shumë vlerë, sikurse e thashë flet më mirë një tullë e asaj kohe ashtu e rrëzuar, se sa një tullë e mbuluar me llaçin e vitit 2025”.

Top Channel/ “Verë dhe portokalle” në Bulqizë. Aktorët e Portokallisë ndezin atmosferën në qytetin
04/08 12:30
Top Channel/ Kalaja e Shkodrës më e vizituara, ndalesa kryesore për turistët në Veri të Shqipërisë
02/08 20:06
Top Channel/ “Iso mbi kalldrëm” në Gjirokastër/Qindra qytetarë vendës dhe të huaj ndoqën koncertin
02/08 12:32
Top Channel/ Mjeshtri i drurit në Drilon/ Artizani nga Elbasani që u ofron pushuesve copëza tradite
02/08 12:28
Top Channel/ Drama e eksodit kthehet në skenë, kujtesa e një Shqipërie që iku me gomone
01/08 20:05
Top Channel/ “Portokallia” ndez Gjirokastrën, sheshi “Çerçiz Topulli” mbushet me humor
31/07 12:31
Top Channel/ The Odyssey mbledh 650 mln dollarë, po thyhen çdo rekord shikueshmërie në botë
29/07 15:34
Top Channel/ Ekspozita fotografike në Elbasan, aktiviteti në Muzeun Etnografik riktheu nostalgjinë
26/07 15:17
Top Channel/ “Verë dhe portokalle” në Fier, aktorët dhuruan spektakël në një mbrëmje të veçantë
26/07 12:29
Top Channel/ Fond për letërsinë për fëmijë, investim për dorëshkrimet cilësore
24/07 20:01
Top Channel/ Homazh për Spiro Mastorën, gjirokastra nderon klarinetistin Spiro Mastora me koncert
23/07 12:29
Top Channel/ Ndahet nga jeta Emin Riza, akademiku që mbrojti trashëgiminë kulturore shqiptare
22/07 15:32
Top Channel/ “Shpëto arkivin tënd”,muzeu “Marubi” thirrje qytetarëve të ruajnë fotografitë historike
21/07 12:31
Top Channel/ “Palltoja” shfaqet në Durrës, qyteti mirëpret dramën me një akt e autorit, Ilir Paja
21/07 12:27
Top Channel/ Mjeshtri i fyellit shqiptar pushton kinemanë! Tingujt e Labërisë te filmi i ri Odisea
17/07 14:01
Top Channel/ “Tava e Elbasanit” do të bëhet pjesë e trashëgimisë kulturore kombëtare jomateriale
16/07 15:29
Top Channel/ Gjirokastra, 21 vite në UNESCO. Festë për përfshirjen në listën e trashëgimisë Botërore
16/07 15:27
Top Channel/ Gjirokastër, shtypi i viteve 1950-1990 ekspozohet në Muzeun e Luftës së Ftohtë
16/07 12:29
Top Channel/ Kanye West elektrizoi Tiranën/ Shqipëria hyn në hartën e eventeve globale
12/07 12:01
Top Channel/ “Kabaja myzeqare”/ Festivali që bën bashkë dashamirësit e traditës së zonës
11/07 12:30