Kur vendosej alfabeti/ Muzeu kombëtar përkujton etërit themelues të gjuhës shqipe
25/11/2020 15:33

Përhapja e shkollave dhe mësimit të gjuhës shqipe si dhe zhvillimi i kulturës kombëtare në përgjithësi shtruan në rend të ditës nevojën e caktimit të një alfabeti të vetëm të gjuhës shqipe. Rilindasit me të drejtë e shihnin mungesën e tij si një problem gjuhësor dhe kulturor, por edhe një problem politik. Një shenjë dasie që pengonte bashkimin e shqiptarëve. Ky muaj përcakton vitin e 112 që nga koha e mbajtjes së Kongresit të Manastiri, dhe kjo ekspozitë në Muzeun Historik Kombëtar që pasqyron delegatët që morën pjesë në të quhet Rruga drejt Bashkimit Kombëtar. Një pendë e re, larg atdheut, u bë nismëtar i një alfabeti të veçantë të shqipes, Naum Veqilarxhi, krijoi abetaren e parë të gjuhës shqipe.Ndërsa Kristoforidhi, Vasa, Frashëri e Vreto kontribuan për Alfabetin duke propaganduar sistemet e tyre shkrimore. Ndërsa thirrja e kongresit të Manastirit u bë e mundur vetëm pas shpalljes së kushtetutës në vitin 1908. Kongresi u hap në Manastir në 14 nëntor dhe vijoi deri më 22 nëntor. Në të morën pjesë 32 delegatë më të drejtë vote si dhe 18 të tjerë pa të drejtë vote. Kongresi u shndërrua kështu në një kuvend të vërtetë mbarëshqiptar nga qytetet e vilajetet e Manastirit, Kosovës, Janinës, Shkodrës, si dhe shoqëritë shqiptare të Bukureshtit, Sofjes, SHBA, Egjiptit dhe Italisë.Megjithëse çështja e njëjësimit të alfabetit zuri vendin kryesor, vetë kongresi nuk ishte një mbledhje thjesht gjuhësore, por një manifestim politik. “E kemi bërë me ndërgjegje të plotë pasqyrimin e këtyre figurave për t’ju thënë shqiptarëve të brezit të ri, se cilët janë etërit themelues të gjuhës shqipe. Cilët janë etërit themelues të identitetit kombëtar të shqiptarëve dhe se si sa herë që ata ulen në bankat e tyre, cfarë vështirëish ka patur që fjala shqip të frymonte, gjallonte dhe merrte pjesë”. Ekspozita është pasuruar me fotografi të delegatëve pjesëmarrës si Gjergj Fishta, Mid’hat Frashëri, Sotir Peci, Ndre Mjeda, Shahin Kolonja, Parashqevi Qiriazi, Fehim Zavalani, Simon Shuteriqi etj. Gjithashtu në të këtë ekspozitë pasqyrohen edhe objektet e Luigj Gurakuqit, Cerciz Topullit, Mihal Gramenos, Hilë Mosit etj. Si dhe librat e gazetat origjinale të kohës. Kongresi i Manastirit dhe vendimet e tij, më i rëndësishmi standartizimi i alfabetit latin të gjuhës shqipe përbën një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë e popullit shqiptar.

Top Channel/ “Adopto një film”, nisma e Arkivit Qendror të Filmit synon restaurimin e prodhimeve
12/08 20:08
Top Channel/ Francezët, adhurues të Kadaresë! Turistë të shumtë në shtëpinë muze Agolli-Kadare
11/08 19:55
Top Channel/ Havzi Nela, 38 vjet pas varjes! Qytetarët: Kur regjimi komunist ekzekutoi disidentin
10/08 15:24
Top Channel/ “Shën Ilia” ngrihet nga hiri,një vit pas zjarrit, restaurimi i kishës drejt përfundimit
09/08 12:53
Top Channel/ Kavaja në festë me Portokallinë! Humor, muzikë dhe duartrokitje në shëtitore
09/08 12:47
Top Channel/ Poezia e Teodor Kekos rikthehet në skenë, homazh në Durrës nga aktorët
07/08 12:29
Top News – Strategjia Kombëtare. Kultura, jo më vetëm me fonde nga qeveria
06/08 20:28
Top Channel/ “Verë dhe portokalle” në Bulqizë. Aktorët e Portokallisë ndezin atmosferën në qytetin
04/08 12:30
Top Channel/ Kalaja e Shkodrës më e vizituara, ndalesa kryesore për turistët në Veri të Shqipërisë
02/08 20:06
Top Channel/ “Iso mbi kalldrëm” në Gjirokastër/Qindra qytetarë vendës dhe të huaj ndoqën koncertin
02/08 12:32
Top Channel/ Mjeshtri i drurit në Drilon/ Artizani nga Elbasani që u ofron pushuesve copëza tradite
02/08 12:28
Top Channel/ Drama e eksodit kthehet në skenë, kujtesa e një Shqipërie që iku me gomone
01/08 20:05
Top Channel/ “Portokallia” ndez Gjirokastrën, sheshi “Çerçiz Topulli” mbushet me humor
31/07 12:31
Top Channel/ The Odyssey mbledh 650 mln dollarë, po thyhen çdo rekord shikueshmërie në botë
29/07 15:34
Top Channel/ Ekspozita fotografike në Elbasan, aktiviteti në Muzeun Etnografik riktheu nostalgjinë
26/07 15:17
Top Channel/ “Verë dhe portokalle” në Fier, aktorët dhuruan spektakël në një mbrëmje të veçantë
26/07 12:29
Top Channel/ Fond për letërsinë për fëmijë, investim për dorëshkrimet cilësore
24/07 20:01
Top Channel/ Homazh për Spiro Mastorën, gjirokastra nderon klarinetistin Spiro Mastora me koncert
23/07 12:29
Top Channel/ Ndahet nga jeta Emin Riza, akademiku që mbrojti trashëgiminë kulturore shqiptare
22/07 15:32
Top Channel/ “Shpëto arkivin tënd”,muzeu “Marubi” thirrje qytetarëve të ruajnë fotografitë historike
21/07 12:31