Kur vendosej alfabeti/ Muzeu kombëtar përkujton etërit themelues të gjuhës shqipe
25/11/2020 15:33

Përhapja e shkollave dhe mësimit të gjuhës shqipe si dhe zhvillimi i kulturës kombëtare në përgjithësi shtruan në rend të ditës nevojën e caktimit të një alfabeti të vetëm të gjuhës shqipe. Rilindasit me të drejtë e shihnin mungesën e tij si një problem gjuhësor dhe kulturor, por edhe një problem politik. Një shenjë dasie që pengonte bashkimin e shqiptarëve. Ky muaj përcakton vitin e 112 që nga koha e mbajtjes së Kongresit të Manastiri, dhe kjo ekspozitë në Muzeun Historik Kombëtar që pasqyron delegatët që morën pjesë në të quhet Rruga drejt Bashkimit Kombëtar. Një pendë e re, larg atdheut, u bë nismëtar i një alfabeti të veçantë të shqipes, Naum Veqilarxhi, krijoi abetaren e parë të gjuhës shqipe.Ndërsa Kristoforidhi, Vasa, Frashëri e Vreto kontribuan për Alfabetin duke propaganduar sistemet e tyre shkrimore. Ndërsa thirrja e kongresit të Manastirit u bë e mundur vetëm pas shpalljes së kushtetutës në vitin 1908. Kongresi u hap në Manastir në 14 nëntor dhe vijoi deri më 22 nëntor. Në të morën pjesë 32 delegatë më të drejtë vote si dhe 18 të tjerë pa të drejtë vote. Kongresi u shndërrua kështu në një kuvend të vërtetë mbarëshqiptar nga qytetet e vilajetet e Manastirit, Kosovës, Janinës, Shkodrës, si dhe shoqëritë shqiptare të Bukureshtit, Sofjes, SHBA, Egjiptit dhe Italisë.Megjithëse çështja e njëjësimit të alfabetit zuri vendin kryesor, vetë kongresi nuk ishte një mbledhje thjesht gjuhësore, por një manifestim politik. “E kemi bërë me ndërgjegje të plotë pasqyrimin e këtyre figurave për t’ju thënë shqiptarëve të brezit të ri, se cilët janë etërit themelues të gjuhës shqipe. Cilët janë etërit themelues të identitetit kombëtar të shqiptarëve dhe se si sa herë që ata ulen në bankat e tyre, cfarë vështirëish ka patur që fjala shqip të frymonte, gjallonte dhe merrte pjesë”. Ekspozita është pasuruar me fotografi të delegatëve pjesëmarrës si Gjergj Fishta, Mid’hat Frashëri, Sotir Peci, Ndre Mjeda, Shahin Kolonja, Parashqevi Qiriazi, Fehim Zavalani, Simon Shuteriqi etj. Gjithashtu në të këtë ekspozitë pasqyrohen edhe objektet e Luigj Gurakuqit, Cerciz Topullit, Mihal Gramenos, Hilë Mosit etj. Si dhe librat e gazetat origjinale të kohës. Kongresi i Manastirit dhe vendimet e tij, më i rëndësishmi standartizimi i alfabetit latin të gjuhës shqipe përbën një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë e popullit shqiptar.

Top Channel/ Homazh për Spiro Mastorën, gjirokastra nderon klarinetistin Spiro Mastora me koncert
23/07 12:29
Top Channel/ Ndahet nga jeta Emin Riza, akademiku që mbrojti trashëgiminë kulturore shqiptare
22/07 15:32
Top Channel/ “Shpëto arkivin tënd”,muzeu “Marubi” thirrje qytetarëve të ruajnë fotografitë historike
21/07 12:31
Top Channel/ “Palltoja” shfaqet në Durrës, qyteti mirëpret dramën me një akt e autorit, Ilir Paja
21/07 12:27
Top Channel/ Mjeshtri i fyellit shqiptar pushton kinemanë! Tingujt e Labërisë te filmi i ri Odisea
17/07 14:01
Top Channel/ “Tava e Elbasanit” do të bëhet pjesë e trashëgimisë kulturore kombëtare jomateriale
16/07 15:29
Top Channel/ Gjirokastra, 21 vite në UNESCO. Festë për përfshirjen në listën e trashëgimisë Botërore
16/07 15:27
Top Channel/ Gjirokastër, shtypi i viteve 1950-1990 ekspozohet në Muzeun e Luftës së Ftohtë
16/07 12:29
Top Channel/ Kanye West elektrizoi Tiranën/ Shqipëria hyn në hartën e eventeve globale
12/07 12:01
Top Channel/ “Kabaja myzeqare”/ Festivali që bën bashkë dashamirësit e traditës së zonës
11/07 12:30
Top Channel/ “Mik Festival” në Korçë çel siparin me artistë shqiptarë dhe ndërkombëtarë
11/07 12:29
Top Channel/ Kanye West “pushton” Tiranën, turistë nga shumë vende për koncertin
10/07 20:00
Top Channel/ “Muzika e Hollywood” në Shkodër, Aldo Shllaku solli për publikun një udhëtim artistik
10/07 12:22
Kanye West vjen për herë të parë në Shqipëri, datë 11 Korrik! Merr bileten tende tani…
10/07 11:18
Top Channel/ “Pinoku ka ditëlindjen”! Botimet e rralla për 145 vjetorin e personazhit të letërsisë
09/07 20:04
Top Channel/ Librat e preferuar gjatë verës, tre faktorët që po ndikojnë në përzgjedhjen e lexuesve
07/07 20:05
Top Channel/ Mbyllet festivali “DOA” në Durrës, fitues u shpall baritoni nga Azerbajxhani
06/07 19:58
Top Channel/Homazhet për Koço Qendron/ Iu dha lamtumira artistit që u nda nga jeta një ditë më parë
05/07 15:13
Top Channel/ “8 persona plus” rikthehet në Korçë/ Komedia rikthehet pas më shumë se tri dekadash
05/07 12:27
Top Channel/ Shuhet në moshën 99-vjeçare Koço Qëndro, mjeshtri i teatrit dhe kinematografisë
04/07 14:02