Kur vendosej alfabeti/ Muzeu kombëtar përkujton etërit themelues të gjuhës shqipe
25/11/2020 15:33

Përhapja e shkollave dhe mësimit të gjuhës shqipe si dhe zhvillimi i kulturës kombëtare në përgjithësi shtruan në rend të ditës nevojën e caktimit të një alfabeti të vetëm të gjuhës shqipe. Rilindasit me të drejtë e shihnin mungesën e tij si një problem gjuhësor dhe kulturor, por edhe një problem politik. Një shenjë dasie që pengonte bashkimin e shqiptarëve. Ky muaj përcakton vitin e 112 që nga koha e mbajtjes së Kongresit të Manastiri, dhe kjo ekspozitë në Muzeun Historik Kombëtar që pasqyron delegatët që morën pjesë në të quhet Rruga drejt Bashkimit Kombëtar. Një pendë e re, larg atdheut, u bë nismëtar i një alfabeti të veçantë të shqipes, Naum Veqilarxhi, krijoi abetaren e parë të gjuhës shqipe.Ndërsa Kristoforidhi, Vasa, Frashëri e Vreto kontribuan për Alfabetin duke propaganduar sistemet e tyre shkrimore. Ndërsa thirrja e kongresit të Manastirit u bë e mundur vetëm pas shpalljes së kushtetutës në vitin 1908. Kongresi u hap në Manastir në 14 nëntor dhe vijoi deri më 22 nëntor. Në të morën pjesë 32 delegatë më të drejtë vote si dhe 18 të tjerë pa të drejtë vote. Kongresi u shndërrua kështu në një kuvend të vërtetë mbarëshqiptar nga qytetet e vilajetet e Manastirit, Kosovës, Janinës, Shkodrës, si dhe shoqëritë shqiptare të Bukureshtit, Sofjes, SHBA, Egjiptit dhe Italisë.Megjithëse çështja e njëjësimit të alfabetit zuri vendin kryesor, vetë kongresi nuk ishte një mbledhje thjesht gjuhësore, por një manifestim politik. “E kemi bërë me ndërgjegje të plotë pasqyrimin e këtyre figurave për t’ju thënë shqiptarëve të brezit të ri, se cilët janë etërit themelues të gjuhës shqipe. Cilët janë etërit themelues të identitetit kombëtar të shqiptarëve dhe se si sa herë që ata ulen në bankat e tyre, cfarë vështirëish ka patur që fjala shqip të frymonte, gjallonte dhe merrte pjesë”. Ekspozita është pasuruar me fotografi të delegatëve pjesëmarrës si Gjergj Fishta, Mid’hat Frashëri, Sotir Peci, Ndre Mjeda, Shahin Kolonja, Parashqevi Qiriazi, Fehim Zavalani, Simon Shuteriqi etj. Gjithashtu në të këtë ekspozitë pasqyrohen edhe objektet e Luigj Gurakuqit, Cerciz Topullit, Mihal Gramenos, Hilë Mosit etj. Si dhe librat e gazetat origjinale të kohës. Kongresi i Manastirit dhe vendimet e tij, më i rëndësishmi standartizimi i alfabetit latin të gjuhës shqipe përbën një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë e popullit shqiptar.

Top Channel/ Dita botërore e Librit, dorëshkrime të rralla dalin për herë të parë në dritë
23/04 20:10
Top Channel/ Shuhet Qosja, zbulohet testamenti, kërkoi varrim pa fjalime
23/04 19:37
Top Channel/ Lamtumirë Rexhep Qosja! Shuhet “Nderi i Kombit”, përcillet në heshtje sipas amanetit
23/04 15:17
Top Channel/ 64 artistë bashkë në “PranverArt”! Ekspozita në Tiranë sjell punime të reja
22/04 20:09
Top Channel/ “Sonte do të darkojmë në shtrat”! Në teatër vepra që trajton raportet në familje e shoqëri
21/04 20:12
Top Channel/ Pas 50 vitesh del në dritë historia e shtypit arbëresh në studimin e Hamit Boriçit
19/04 20:36
Top Channel/ Genta Popa Prodani, ambasadore e Paqes, u nderua nga Federata e Paqes Universale
19/04 20:07
Top News- Kalaja e Borshit drejt transformimit/ Ministri Gonxhja: Do të hapet si sit i ri muzeal
19/04 13:15
Top Channel/ Dumreja, frymëzim për piktorët/ Në Belsh promovohet “perla karstike” përmes artit
19/04 12:34
Top Channel/ “Mamma mia” vjen në Tiranë/ Muzikali i njohur vjen në skenën e Universitetit të Arteve
19/04 12:32
Top Channel/ Amfiteatri merr emrin Mirush Kabashi! Hapësira pranë Liqenit për “Nderin e Kombit”
18/04 20:15
Top Channel/ Homazhet për Skënder Kamberin, përcillet me nderime piktori që la pas 1400 vepra
16/04 19:40
Top Channel/ “Poeti” në skenën e universitetit, studentët sjellin krijimtarinë e Petrit Rukës
15/04 21:11
Top Channel/ Samiti i diasporës, diskutimi për të shpëtuar arbërishten që po shuhet
15/04 15:32
Top News – Kultura dhe diaspora. Gonxhja: Po punojmë për ngritjen e qendrave kulturore
15/04 14:51
Top Channel/ “Zorba the Greek” në Tiranë, shfaqja e instrumentistit grek në TKOB e qytete të tjera
15/04 12:28
Top Channel/ Koncerti për Tish Dainë/ Shkodër, koncert-homazh për 100-vjetorin e lindjes artistit
12/04 15:13
Top Channel/ Ekspozitë për Zojzin, në Marubi ekspozohen për herë të parë fotografitë etnografike
11/04 15:31
Top Channel/ “Face 202 Face në rrugë”, fotografët nga Vlora çelin në galeri ekspozitën
11/04 12:30
Top Channel/ Panairi i poçerisë në Korçë, tradita e Pashkës gjallëron qytetin
10/04 15:41