Kur vendosej alfabeti/ Muzeu kombëtar përkujton etërit themelues të gjuhës shqipe
25/11/2020 15:33

Përhapja e shkollave dhe mësimit të gjuhës shqipe si dhe zhvillimi i kulturës kombëtare në përgjithësi shtruan në rend të ditës nevojën e caktimit të një alfabeti të vetëm të gjuhës shqipe. Rilindasit me të drejtë e shihnin mungesën e tij si një problem gjuhësor dhe kulturor, por edhe një problem politik. Një shenjë dasie që pengonte bashkimin e shqiptarëve. Ky muaj përcakton vitin e 112 që nga koha e mbajtjes së Kongresit të Manastiri, dhe kjo ekspozitë në Muzeun Historik Kombëtar që pasqyron delegatët që morën pjesë në të quhet Rruga drejt Bashkimit Kombëtar. Një pendë e re, larg atdheut, u bë nismëtar i një alfabeti të veçantë të shqipes, Naum Veqilarxhi, krijoi abetaren e parë të gjuhës shqipe.Ndërsa Kristoforidhi, Vasa, Frashëri e Vreto kontribuan për Alfabetin duke propaganduar sistemet e tyre shkrimore. Ndërsa thirrja e kongresit të Manastirit u bë e mundur vetëm pas shpalljes së kushtetutës në vitin 1908. Kongresi u hap në Manastir në 14 nëntor dhe vijoi deri më 22 nëntor. Në të morën pjesë 32 delegatë më të drejtë vote si dhe 18 të tjerë pa të drejtë vote. Kongresi u shndërrua kështu në një kuvend të vërtetë mbarëshqiptar nga qytetet e vilajetet e Manastirit, Kosovës, Janinës, Shkodrës, si dhe shoqëritë shqiptare të Bukureshtit, Sofjes, SHBA, Egjiptit dhe Italisë.Megjithëse çështja e njëjësimit të alfabetit zuri vendin kryesor, vetë kongresi nuk ishte një mbledhje thjesht gjuhësore, por një manifestim politik. “E kemi bërë me ndërgjegje të plotë pasqyrimin e këtyre figurave për t’ju thënë shqiptarëve të brezit të ri, se cilët janë etërit themelues të gjuhës shqipe. Cilët janë etërit themelues të identitetit kombëtar të shqiptarëve dhe se si sa herë që ata ulen në bankat e tyre, cfarë vështirëish ka patur që fjala shqip të frymonte, gjallonte dhe merrte pjesë”. Ekspozita është pasuruar me fotografi të delegatëve pjesëmarrës si Gjergj Fishta, Mid’hat Frashëri, Sotir Peci, Ndre Mjeda, Shahin Kolonja, Parashqevi Qiriazi, Fehim Zavalani, Simon Shuteriqi etj. Gjithashtu në të këtë ekspozitë pasqyrohen edhe objektet e Luigj Gurakuqit, Cerciz Topullit, Mihal Gramenos, Hilë Mosit etj. Si dhe librat e gazetat origjinale të kohës. Kongresi i Manastirit dhe vendimet e tij, më i rëndësishmi standartizimi i alfabetit latin të gjuhës shqipe përbën një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë e popullit shqiptar.

Top Channel/ “Sonte do darkojmë në shtrat”! Komedia e Marc Camelotti në Fier
20/05 22:03
Top Channel/ “Flas Shqip” në skenë, festivali i monodramës vlerëson Marjeta Larjan
20/05 15:33
Top Channel/ Modigliani në Tiranë, ekspozita sjell universin sensual dhe psikanalitik të artistit
20/05 13:29
Top Channel/ Arti që dëgjohet. Ekspozita multimediale në Korçë, art përmes tingullit dhe ndjesive
20/05 12:26
Top Channel/ Përurohet monumenti i sakrificës në Kukës! Kastrati Group investitori kryesor
18/05 19:58
Top Channel/ “Sofra dardane”, grupe folklorike nga të gjitha trevat u mblodhën në Tropojë
17/05 20:39
Top Channel/ Filarmonia e Kosovës në Korçë, qytetarët shijuan muzikën e trevave shqiptare
17/05 20:21
Top Channel/ Festivali i monodramës! “Flasim shqip”, ‘Naum Shundi’ rikthehet në edicionin e dytë
17/05 20:21
Top Channel/ Komedia “Plagët” në Gjirokastër/ Shfaqja që trajton disa fenomene të familjes shqiptare
17/05 12:29
Top Channel/ Rikthehet në skenë “Otello”, xhelozia që shkatërron njeriun në Teatrin Kombëtar
14/05 20:07
Top Channel/ “Në çdo pasqyrë na sheh mëkati”/ Mbrëmje e veçantë poetike për veprën e Preç Zogajt
14/05 12:24
Top Channel/ 60 vite Universiteti i Arteve, vlerësohen figurat e shquara të skenës shqiptare
13/05 20:02
Top Channel/ Inxhinieri që hodhi themelet e muzeut arkeologjik në Durrës rikthehet si vizitor
13/05 15:31
Top Channel/ Jepet çmimi “Lumo Skëndo”, vlerësohet studimi i Thomas Frashërit
11/05 16:00
Top Channel/ Shfaqja e italianëve në Gjirokastër, “Nunca mas” solli një rrëfim të fortë
10/05 19:59
Top Channel/ Podkast për Tefta Tashkon në Vlorë, risjell rrugëtimin e jashtëzakonshëm të artistes
10/05 19:58
Top Channel/ Rijetëzohen kullat në Kukës. Godinat historike do të kthehen në bujtina dhe muze
09/05 23:04
Top Channel/ Humori i “Portokallisë” në Shkodër. “Familja Astari” tur në qytetet e Shqipërisë
09/05 19:59
Top News – Java Kulturore Europiane në Shqipëri. 55 aktivitete artistike në disa qytete të vendit
09/05 16:31
Top Channel/ Helmimi i 56 studentëve të Policisë, administratori zbulon se ç’ndodhi brenda Akademisë
07/05 14:25