Kur vendosej alfabeti/ Muzeu kombëtar përkujton etërit themelues të gjuhës shqipe
25/11/2020 15:33

Përhapja e shkollave dhe mësimit të gjuhës shqipe si dhe zhvillimi i kulturës kombëtare në përgjithësi shtruan në rend të ditës nevojën e caktimit të një alfabeti të vetëm të gjuhës shqipe. Rilindasit me të drejtë e shihnin mungesën e tij si një problem gjuhësor dhe kulturor, por edhe një problem politik. Një shenjë dasie që pengonte bashkimin e shqiptarëve. Ky muaj përcakton vitin e 112 që nga koha e mbajtjes së Kongresit të Manastiri, dhe kjo ekspozitë në Muzeun Historik Kombëtar që pasqyron delegatët që morën pjesë në të quhet Rruga drejt Bashkimit Kombëtar. Një pendë e re, larg atdheut, u bë nismëtar i një alfabeti të veçantë të shqipes, Naum Veqilarxhi, krijoi abetaren e parë të gjuhës shqipe.Ndërsa Kristoforidhi, Vasa, Frashëri e Vreto kontribuan për Alfabetin duke propaganduar sistemet e tyre shkrimore. Ndërsa thirrja e kongresit të Manastirit u bë e mundur vetëm pas shpalljes së kushtetutës në vitin 1908. Kongresi u hap në Manastir në 14 nëntor dhe vijoi deri më 22 nëntor. Në të morën pjesë 32 delegatë më të drejtë vote si dhe 18 të tjerë pa të drejtë vote. Kongresi u shndërrua kështu në një kuvend të vërtetë mbarëshqiptar nga qytetet e vilajetet e Manastirit, Kosovës, Janinës, Shkodrës, si dhe shoqëritë shqiptare të Bukureshtit, Sofjes, SHBA, Egjiptit dhe Italisë.Megjithëse çështja e njëjësimit të alfabetit zuri vendin kryesor, vetë kongresi nuk ishte një mbledhje thjesht gjuhësore, por një manifestim politik. “E kemi bërë me ndërgjegje të plotë pasqyrimin e këtyre figurave për t’ju thënë shqiptarëve të brezit të ri, se cilët janë etërit themelues të gjuhës shqipe. Cilët janë etërit themelues të identitetit kombëtar të shqiptarëve dhe se si sa herë që ata ulen në bankat e tyre, cfarë vështirëish ka patur që fjala shqip të frymonte, gjallonte dhe merrte pjesë”. Ekspozita është pasuruar me fotografi të delegatëve pjesëmarrës si Gjergj Fishta, Mid’hat Frashëri, Sotir Peci, Ndre Mjeda, Shahin Kolonja, Parashqevi Qiriazi, Fehim Zavalani, Simon Shuteriqi etj. Gjithashtu në të këtë ekspozitë pasqyrohen edhe objektet e Luigj Gurakuqit, Cerciz Topullit, Mihal Gramenos, Hilë Mosit etj. Si dhe librat e gazetat origjinale të kohës. Kongresi i Manastirit dhe vendimet e tij, më i rëndësishmi standartizimi i alfabetit latin të gjuhës shqipe përbën një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë e popullit shqiptar.

Top Channel/ Fakulteti i Historisë emërton bibliotekën me emrin e shkrimtarit Ismail Kadare
02/07 12:31
Top Channel/ Festa e Ballem Sulltanit. Qindra persona në pelegrinazhin e Martaneshit
30/06 15:34
Top Channel/ “Dasma gjirokastrite”. Rituali vendoset në skenën artistike të qytetit të gurtë
23/06 15:30
Top Channel/ Festivali Kombëtar i Sazeve. Grupet folklorike për dy netë në Ersekë dhe Leskovik
23/06 15:29
Top Channel/ “Detektori i gënjeshtrave”. Komedia që sjell në skenë sekretet dhe krizat në çift
23/06 15:29
Top Channel/ Ekspozita e Eugène Pittard në Korçë, fotot e Shqipërisë 1921 ndërthuren me teknologjinë
23/06 12:26
Top Channel/ Festivali i kitarës/U mbajt në disa qytete, Shqipëria në hartën e festivaleve europiane
21/06 15:13
Top Channel/ Medea rikthehet pas 65 vitesh, “Epidauri” ringjall operan legjendare
20/06 15:30
Top Channel/Koncert në Elbasan sopranoja Alisa Katroshi dhe pianistit Ardit Serica mahnisin publikun
19/06 21:29
Top Channel/ Koncert homazh për Lukë Kaçaj, përkujtohet në 100-vjetorin e lindjes këngëtari lirik
18/06 19:26
Top Channel/ Luan Omari, 101 vite jetë/ Akademiku nderohet në përvjetor, vlerësohet me Yllin e Artë
16/06 15:31
Top Channel/ Gjon Mili kthehet në “Marubi”, sjell veprat origjinale të mjeshtrit të fotografisë
15/06 20:00
Top Channel/ Zbulimet arkeologjike në Vlorë/ Identifikohet kulla e sistemit fortifikues të qytetit
14/06 12:25
Top Channel/“Rilindasi i fundit”/ Dokumente dhe dëshmi të panjohura për Dhimitër Shuteriqin
13/06 15:23
Top Channel/ Zbulohet Mozaiku i ri i Scampis, dalin në dritë faza të reja ndërtimi
13/06 12:25
Top Channel/ Premiera e “Martini” në Fier, teatri Bylis çel sezonin me komedinë e re të Odise Plakut
12/06 12:46
Top Channel/ “Kryqi i fjalës” dhe liria, romani i Arben Çejkut sjell dramën shqiptare
11/06 12:29
Top Channel/ Poezia e Preç Zogaj, vargjet e poetit bashkuan brezat në një mbrëmje poetike në Lezhë
10/06 12:35
Top Channel/ ‘Meshari’, zbulime të reja për veprën e Gjon Buzukut në Vatikan
09/06 20:02
Top Channel/ Pallati i Kongreseve me kullë. Pierre de Meuron zbulon projektin fitues
08/06 15:28