Kur vendosej alfabeti/ Muzeu kombëtar përkujton etërit themelues të gjuhës shqipe
25/11/2020 15:33

Përhapja e shkollave dhe mësimit të gjuhës shqipe si dhe zhvillimi i kulturës kombëtare në përgjithësi shtruan në rend të ditës nevojën e caktimit të një alfabeti të vetëm të gjuhës shqipe. Rilindasit me të drejtë e shihnin mungesën e tij si një problem gjuhësor dhe kulturor, por edhe një problem politik. Një shenjë dasie që pengonte bashkimin e shqiptarëve. Ky muaj përcakton vitin e 112 që nga koha e mbajtjes së Kongresit të Manastiri, dhe kjo ekspozitë në Muzeun Historik Kombëtar që pasqyron delegatët që morën pjesë në të quhet Rruga drejt Bashkimit Kombëtar. Një pendë e re, larg atdheut, u bë nismëtar i një alfabeti të veçantë të shqipes, Naum Veqilarxhi, krijoi abetaren e parë të gjuhës shqipe.Ndërsa Kristoforidhi, Vasa, Frashëri e Vreto kontribuan për Alfabetin duke propaganduar sistemet e tyre shkrimore. Ndërsa thirrja e kongresit të Manastirit u bë e mundur vetëm pas shpalljes së kushtetutës në vitin 1908. Kongresi u hap në Manastir në 14 nëntor dhe vijoi deri më 22 nëntor. Në të morën pjesë 32 delegatë më të drejtë vote si dhe 18 të tjerë pa të drejtë vote. Kongresi u shndërrua kështu në një kuvend të vërtetë mbarëshqiptar nga qytetet e vilajetet e Manastirit, Kosovës, Janinës, Shkodrës, si dhe shoqëritë shqiptare të Bukureshtit, Sofjes, SHBA, Egjiptit dhe Italisë.Megjithëse çështja e njëjësimit të alfabetit zuri vendin kryesor, vetë kongresi nuk ishte një mbledhje thjesht gjuhësore, por një manifestim politik. “E kemi bërë me ndërgjegje të plotë pasqyrimin e këtyre figurave për t’ju thënë shqiptarëve të brezit të ri, se cilët janë etërit themelues të gjuhës shqipe. Cilët janë etërit themelues të identitetit kombëtar të shqiptarëve dhe se si sa herë që ata ulen në bankat e tyre, cfarë vështirëish ka patur që fjala shqip të frymonte, gjallonte dhe merrte pjesë”. Ekspozita është pasuruar me fotografi të delegatëve pjesëmarrës si Gjergj Fishta, Mid’hat Frashëri, Sotir Peci, Ndre Mjeda, Shahin Kolonja, Parashqevi Qiriazi, Fehim Zavalani, Simon Shuteriqi etj. Gjithashtu në të këtë ekspozitë pasqyrohen edhe objektet e Luigj Gurakuqit, Cerciz Topullit, Mihal Gramenos, Hilë Mosit etj. Si dhe librat e gazetat origjinale të kohës. Kongresi i Manastirit dhe vendimet e tij, më i rëndësishmi standartizimi i alfabetit latin të gjuhës shqipe përbën një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë e popullit shqiptar.

Top Channel/ Shën Tereza, 10 vjet shenjtore, ekspozohen dorëshkrimet shqip në Tiranë
05/09 15:31
Top Channel/ “Aktrimi ka qenë ëndrra ime”, Reshat Arbana në lot: Nuk dal dot në pazar dhe kafe se…
04/09 12:51
Top Channel/ Pension për artistët e skenës, 47 vjeç për balerinët, 57 vjeç për këngëtarët solistë
03/09 19:58
Java Kulturore Europiane, një hapësirë e gjerë për krijim dhe dialog – Javët Kulturore Ndërkombëtare
03/09 19:00
Top Channel/ Rikthehet Festivali i Filmit pas 14 vitesh mungesë, në konkurs 100 filma
03/09 15:49
Top Channel/ Winnie Pooh mbërrin në Tiranë, shfaqja e parë më 12 shtator
02/09 20:00
Top Channel/ Winnie Pooh mbërrin në Tiranë. Shfaqja e parë më 12 shtator
02/09 15:57
Top Channel/ Agron Llakaj rikthehet në Portokalli pas 16 vitesh, merr drejtimin e spektaklit të humorit
31/08 19:59
Top Channel/ Një vit pa Naun Shundin, miqtë dhe kolegët e përkujtojnë mes emocionesh
30/08 12:23
Top Channel/ Divani Lunxhot ruan traditat, Këngë, valle dhe gatime tradicionale në edicionin e 12-të
29/08 15:27
Top Channel/ KoKo Fest ndez Korçën, 9 shfaqje dhe emra të njohur të teatrit në edicionin e 13-të
29/08 12:36
Top Channel/ Nderohet akademiku Mark Tirta/ Familjarë, miq dhe akademikë i japin lamtumirën
28/08 15:29
Top Channel/ Përkujtohen viktimat e diktaturës, ish-të përndjekur bëjnë apel: Më shumë mbështetje
24/08 19:57
Top Channel/ Gjirokastër, çelet festivali i filmit/Ka ngritur siparin edicioni i 6-të kinematografik
23/08 15:26
Top Channel/ Sahati i Elbasanit/ Flet Idajet Kaca, njeriu që kujdeset për objektit shekullor
23/08 12:28
Top Channel/ In Memorium Rezana Çelikut. Ema Andrea rrëfen aktoren e ndjerë
22/08 19:58
Top Channel/ “S’e di pse e mori Zoti kaq shpejt…”, Ema Andrea: Kam mësuar nga Rezana Çeliku
22/08 19:46
Top Channel/ Kalendar i pasur kulturor. Festivale, muzikë dhe traditë nga jugu në veri të vendit
22/08 15:31
Top Channel/ Aktrimi dhe artet e aplikuara më të kërkuarat, pak interes për frymorët
21/08 19:55
Top Channel/ Korça e vjetër në fotografi/ Ekspozohen fotografitë e Korçës së viteve ’20 dhe ’30
20/08 12:27