Në ekonominë globale klandestine të drogës, ndikimi nuk vjen vetëm nga bosët kryesorë apo udhëheqësit e bandave të armatosura. Media ekuadoriane “Primicias“, shkruan se shpesh, pushteti është i përqendruar te aktorë më pak të dukshëm, të ashtuquajturit “ndërmjetës”, të cilët lidhin rrjetet kriminale ndërkombëtare me grupet lokale. Këta janë përgjegjës për lubrifikimin e mekanizmave logjistikë dhe financiarë, si dhe për korrupsionin e nevojshëm që kokaina të rrjedhë nga prodhimi deri tek tregjet në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara. Në Ekuador, ata sigurojnë që dërgesat e kokainës, të ruajtura nga grupet e armatosura lokale, të kenë një shans të mirë për t’u shmangur mekanizmave të kontrollit dhe të hyjnë në anijet tregtare përmes porteve detare. Studiuesi ekuadorian Renato Rivera, pjesë e Iniciativës Globale kundër Krimit të Organizuar (GiToc), ka studiuar incidencën e këtyre ndërmjetësve në Ekuador dhe zinxhirin global të drogës. Sipas tij, ndërmjetësit kapin deri në 30% të fitimeve të biznesit të drogës, duke lehtësuar transportin dhe korrupsionin. Rivera thekson se roli i tyre shpjegon edhe ndryshimet e mëdha të çmimeve të kokainës, ndërsa një kilogram kushton rreth 1,500 dollarë në zonat prodhuese, në Evropë shitet deri në 30,000 dollarë, ku fitimet ndahet mes aktorëve logjistikë dhe financiarë, përfshirë ndërmjetësit. “Gabimi është të mendosh se kur flasim për një kartel apo grup kriminal të huaj, kjo domosdoshmërisht do të thotë se ka anëtarë me bazë në Ekuador. Ata kanë biznese këtu dhe veprojnë me rrjete lokale, por nëpërmjet ndërmjetësve,” shpjegon Rivera. Çfarë janë ndërmjetësit në trafikun e drogës? Termi “fixer” vjen nga anglishtja dhe i referohet personave që organizojnë gjëra për të tjerët, ndonjëherë në mënyrë të jashtëligjshme. Ai u bë i njohur në zonat e konfliktit në Meksikë dhe Ekuador, por sot zbatohet edhe në trafikun e drogës. Pas fragmentimit të karteleve të mëdha në vitet 1980-1990, zinxhiri i prodhimit, transportit dhe shpërndarjes u decentralizua, duke krijuar nevojën për individë që organizojnë kontakte, zgjidhin probleme logjistike dhe lidhin aktorë të ndryshëm kriminalë. “Ka raste kur politikanët veprojnë si ndërmjetës për grupet kriminale, duke ofruar lehtësira, kontrata publike, tokë për ruajtjen e drogës ose për uljen e aeroplanëve të vegjël,” shpjegon Rivera. Në praktikë, ndërmjetësit vënë një blerës meksikan ose evropian në kontakt me furnizuesit e kokainës në Kolumbi, nënkontraktojnë bandat lokale për transportin e drogës dhe gjurmojnë dërgesat. Ata luajnë rol kyç në korrupsion, duke dhënë ryshfet zyrtarëve ose oficerëve të policisë dhe janë të përfshirë në pastrimin e parave, evazion fiskal dhe krijimin e kompanive për kapitalin e paligjshëm. Roli i ndërmjetësve midis Los Lobos dhe mafias shqiptare Në Ekuador, rrjetet ballkanike, të njohura si mafia shqiptare, kanë marrë rolin e ndërmjetësit. Një nga rastet paradigmatike është Dritan Rexhepi, por ekuadorianët po marrin gjithashtu këtë rol. Sipas hetimeve evropiane, Jezdimir Srdan, serb, veproi si ndërmjetës i profilit të lartë për “Mafian Ballkanike”, duke kërcënuar gjyqtarët që e dënuan në Ekuador në qershor 2024. Një tjetër shembull është ekuadoriani Hernán Ruilova, i njohur si “Chente”, i arrestuar më 3 mars 2026 në Machala gjatë Operacionit Costa. Prokuroria e identifikon Ruilovën si ndërmjetës kyç në aleancën midis bandës ekuadoriane Los Lobos dhe rrjeteve kriminale shqiptare, të dedikuara për transportimin e kokainës të kamufluar në dërgesa bananeje në Evropë. Për transportin përdorej terminali portual Puerto Bolívar në Machala, provinca El Oro. Pas kapjes, Ministri i Brendshëm John Reimberg theksoi rolin e Ruilovës si kontakt kyç për emisarët e mafias shqiptare. Sipas Zyrës së Prokurorit, ai lidhte trafikantët shqiptarë Donald Lalaj dhe Mario Gjeci, i strehonte në Guayaquil dhe e transportonte drogën në plantacionet e bananeve në Santa Rosa (El Oro) për paketim. Rrjeti i tij përfshinte kompani eksporti dhe, sipas hetimeve, ish-anëtarin e asamblesë Jorge Fadul Franco, i arrestuar gjithashtu gjatë operacionit. “Rajoni ka një konkurrencë të dhunshme nga një numër në rritje i grupeve kriminale për të hyrë në këtë rrjet gjithnjë e më të larmishëm dhe të paqëndrueshëm të ndërmjetësve të trafikimit të drogës,” shpjegon studiuesi Tiziano Breda, ekspert në politikë dhe siguri në Amerikën Latine.