Top News – Insektet ‘bllokojnë’ Evropën / Ndalet nxjerrja e metaleve të rralla në miniera
21/12/2025 17:32

Ndërsa Evropa kërkon të frenojë varësinë e saj nga Kina për metale të rralla, planet për të nxjerrë rezervën më të madhe të kontinentit kanë hasur në një pengesë; ekziston frika se operacionet e minierave mund të dëmtojnë brumbujt, myshqet dhe kërpudhat e rrezikuara. Një udhëtim dy-orësh me makinë në jugperëndim të Oslos, në ish-komunitetin minerar Ulefoss, shtëpi e 2,000 banorëve, të çon pikërisht mbi thesarin e Fensfeltet: rreth 8.8 milion ton metale të rralla. Këto elementë, të përdorur për të bërë magnete thelbësore për industrinë e automobilave, elektronikës dhe mbrojtjes, janë përcaktuar nga Bashkimi Evropian si lëndë të para kritike. "Keni metale të rralla në xhep kur mbani një smartphone," thotë Tor Espen Simonsen, një zyrtar lokal në Rare Earths Norëay, kompania që zotëron të drejtat e nxjerrjes. "Ju po ngisni me metale të rralla kur jeni në timonin e një makine elektrike, dhe keni nevojë për metale të rralla për të bërë materiale mbrojtëse si avionët F-35," shtoi ai. "Sot, industria evropiane importon pothuajse të gjitha mineralet e rralla që i nevojiten, 98 përqind, nga një vend i vetëm: Kina", shtoi ai. "Prandaj, jemi në një situatë ku Evropa duhet të sigurojë më shumë nga këto lëndë të para vetë". Në Aktin e saj të Lëndëve të Para Kritike që synon sigurimin e furnizimit të Evropës, BE ka vendosur si objektiv që të paktën 10 përqind e nevojave të saj të nxirren brenda bllokut deri në vitin 2030. Por aktualisht nuk po nxirren minerale të rralla në Evropë. Për shkak të shqetësimeve mjedisore, Rare Earths Norëay është detyruar tashmë të shtyjë planet e saj. Kompania tani synon të fillojë punën në gjysmën e parë të viteve 2030. Projekti i saj i ashtuquajtur "miniera e padukshme" synon të kufizojë gjurmën mjedisore të minierës. Ajo planifikon të përdorë nxjerrjen dhe thërrmimin nëntokësor, në vend të një miniere të hapur, dhe të riinjektojë një pjesë të madhe të mbetjeve të minierave. Por vendndodhja e parkut të përpunimit të mineraleve, ku xehet e nxjerra nën tokë do të trajtoheshin dhe përpunoheshin paraprakisht, përbënte një problem. Kompania kishte planifikuar të transportonte mineralet në një shirit transportues nëntokësor që dilte mbi tokë pas një kodre, në një zonë jashtë shikimit nga qyteti dhe kryesisht e mbuluar nga pyje natyrore të pasura me biodiversitet. Por ekspertët që shqyrtuan atë vend gjetën 78 lloje të faunës dhe florës në "listën e kuqe" të Norvegjisë, lloje në rrezik zhdukjeje në shkallë të ndryshme. Ato përfshijnë brumbuj, 40 lloje kërpudhash dhe myshqe të ndryshme.

Top Channel/ “Xhevahiri” që goditi SHBA. Pse është kaq i rëndësishëm për Teheranin ishulli Kharg?
14/03 23:26
Top Channel/Bagdad, sulmohet ambasada e SHBA. Teherani shton raketat kundër vendeve të Gjirit Persik
14/03 23:24
Top Channel/ Gaza, qielli bëhet portokalli. Fenomeni i stuhive të rërës ka pasoja në shëndet
14/03 22:41
Top News – Franca harton propozimin për paqe: Libani të njohë Izraelin
14/03 22:37
Top News – Sulmet gjatë natës në Teheran, Izraeli: Eliminuam 2 zyrtarë të inteligjencës iraniane
14/03 22:36
Top News – Irani breshëri raketash ndaj Izraelit, autoritetet thirrje qytetarëve: Hyni në strehimore
14/03 20:50
Top Channel/ Trump: Hormuzi mbahet i hapur. Irani sulmon ambasadën USA në Bagdad
14/03 19:45
Top News – Tym i zi e zjarr, Irani bombardon ambasadën amerikane në Irak
14/03 19:30
Top News- Kurthi i përshkallëzimit/ Lufta e Iranit jo aq e lehë për SHBA…A dështoi Trump?
14/03 19:28
Top News – Lufta në Lindjen e Mesme, mbi 3 mijë viktima në dy javë
14/03 19:21
Top News – ‘Ndaloni sulmet ndaj fqinjëve’. Tensionet në rritje, Hamasi i bën thirrje Iranit
14/03 19:17
Top Channel/“Poshtë komunizmi”, “plasin” protestat në Kubë: Digjet dega lokale e Partisë Komuniste!
14/03 15:13
Top News- Iranianët anti-regjim i kthehen Trumpit: Ju të gjithë jeni më të këqij se njëri-tjetri
14/03 15:11
Top News- Vuçiç do luftë në Ballkan, përdor aleancën Kroaci-Shqipëri-Kosovë si tezë
14/03 15:09
Top Channel/ Lufta e Iranit, sa rrezikohet Ballkani? Eksperti: Kosova preket më shumë se Shqipëria!
14/03 15:02
Top News- SHBA ndërmerr sulmin më të madh, ‘fshin’ nga harta bazën iraniane, por jo naftën
14/03 14:25
Top News- Irani ‘i tregon dhëmbët’ Trump: Nëse sulmon ishullin do shkatërrojmë çdo gjë
14/03 14:14
Top News- SHBA shënjestron ishullin “e florinjtë” të Iranit, Trump jep ultimatumin e fundit
14/03 13:59
Top Channel/ Misteri i Banksy-t, Reuters gjurmon identitetin e artistit që tronditi botën e artit
14/03 12:30
Top Channel/ “Dritëza”, shfaqja në Eksperimental fton fëmijët të zbulojnë dritën e tyre të brendshme
14/03 12:29
DIGITALB DIGITALB