Historia e rrallë e dollarit amerikan, monedha lindi në Çeki!
12/01/2020 21:59

Dollari amerikan është monedha më e përdorur në botë. Sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar, 62% e rezervave financiare të planetit mbahen në dollarë amerikanë – më shumë se dyfishi i zotërimeve të huaja totale në euro, jenë e juanë të marra së bashku. Tridhjetë e një kombe e kanë adoptuar atë si monedhën e tyre zyrtare ose i kanë emëruar paratë e tyre sipas saj; më shumë se 66 vende lidhin vlerën e monedhave të tyre me dollarin, dhe sot, pranohet në vende deri dhe në vende si Koreja e Veriut, Siberia dhe stacionet kërkimore në Polin e Veriut. Megjithatë, është një vend ku dollari amerikan “nuk pi ujë”: në qytetin e vogël cek të Jáchymov-it, dhe kjo është vërtet një ironi, sepse është pikërisht këtu, që dollari u krijua për herë të parë janarin e vitit 1520. Shumë prej njerëzve që jetojnë atje sot, nuk e dinë një gjë të tillë. Shumë kohë përpara se Yachymov të ekzistonte, në malet që ndanin Boheminë dhe Saksoninë e ditëve modern, bridhnin arinj e ujqër. Por kur në 1516-tën, atje u zbuluan sasi të mëdha argjendi, një prej fisnikëve vendas më në zë, konti Hieronymus Schlick e “krishteroi” zonën duke e quajtur “ Lugina e Joakimit”, shenjtorit mbrojtës lokal të minatorëve. Në një epokë kur përmbajtja metalike e monedhave ishte përcaktuesi i vetëm i vlerës, Schlick bëri dy gjëra të zgjuara për të siguruar përhapjen dhe mbijetesën e monedhës së tij, thaler: i dha peshën dhe diametrin e monedhave Guldengroschen të përdorur në pjesën më të madhe të Europës qendrore të asaj periudhe, gjë që e bëri më të lehtë për mbretëritë fqinje ta pranonin atë. Dhe prodhoi më shumë monedha nga sa kishte parë bota ndonjëherë. Qyteza e vogël u shndërrua shpejt ne qendrën më të madhe minerare të Europës, ndërsa Thaleri përgjatë 300 viteve që pasuan u përhap gjithandej. Në Danimarkë, Norvegji e Suedi nisën ta quajnë “daler”, në Islandë” dalur”n në Itali”talerro”, në Francë “jocandale”; ai u përhap deri në Afrikë, por në fund, ishte përcaktimi holandez leeuëendaler – dollari luan, apo daler shkurt, ai që i dha dollarit amerikan emrin me të cilin e njohim sot.

Top News – ‘Trump është iluzionist’/ Irani nuk dorëzohet – Do vijojmë luftën
07/04 10:24
Top News – Zgjidhja për mbrojtjen e infrastrukturës.Irani thirrje qytetarëve–Shkoni në termocentrale
07/04 10:21
Top News – Izraeli ultimatum iranianëve. Seri sulmesh ajrore- Shmangni trenat dhe rrugët
07/04 09:53
Top News – Kush po e drejton Iranin? Khamenei i ri i vendit, në koma që prej datës 28 shkurt
07/04 09:24
Top Channel/ Sulm i Izraelit, Goditet fusha më e madhe të gazit në botë
06/04 23:02
Top News – Trump: Iranianët na duan, por… Presidenti amerikan flet për ultimatumin ndaj Teheranit
06/04 23:00
Top Channel/ “Artemis II” thyen rekord, Kurrë një ekuipazh kaq larg Tokës
06/04 22:58
Top Channel/ Trump: Iranin e zhduk brenda natës, kanë afat deri të martën
06/04 22:54
Top News – Eksplozivët në Serbi ndezin tensionet rajonale. Ukraina: Mund të jetë ndërhyrje ruse
06/04 21:30
Top Channel/ Astronautët e Artemis II hyjnë në sferën gravitacionale të ndikuar nga Hëna, pritet…
06/04 20:54
Top Channel/ Irani refuzon armëpushimin, Trump: Kanë afat deri nesër, po të kisha mundësi…
06/04 20:11
Top Channel/ Pas arrestimit, dalin fotot e mbesës së Gjeneralit famëkeq Soleimani, e reja që bënte…
06/04 19:13
Top News- Dronët ukrainas godasin qytetet ruse, tmerrohet Putin, Kremlini në alarm
06/04 17:43
Top News- A është e vërtetë që … më shumë testosteron do të thotë më shumë muskuj?
06/04 17:38
Top Channel/Vritet kreu i inteligjences se Gardës Revolucionare, Irani: Sulm i SHBA-së dhe Izraelit!
06/04 15:06
Top Channel/ SHBA-Iran diskutojnë armëpushimin, a mund të arrihet marrëveshja brenda 48 orëve?
06/04 14:43
Top Channel/ Trump, keq në sondazhe: Popullariteti pikiatë, me keq “se Biden pas debatit televiziv”!
06/04 12:09
Top Channel/ Pakistani i dorëzon Iranit e SHBA planin e paqes, Reuters: Dy faza, nis me armëpushim!
06/04 12:08
Top Channel/ Skandali i subvencioneve, Mitsotakis: “Nuk mbulojmë asnjëri”!
06/04 12:06
Top Channel/ Morën leje nga Irani: 15 anije kalojnë Ngushticën e Hormuzit në 24 orë!
06/04 12:06