Top News – Armë në vend të automjeteve / Çekia ndryshon fokus, epokë e artë për industrinë
13/05/2025 11:54

Vitet e fundit, Republika Çeke ka qenë vendi me prodhimin më të lartë në botë të automjeteve për frymë. Viti 2024 shënoi rekord: u prodhuan 1.4 milion automjete, një rritje prej gati 4% krahasuar me vitin paraprak. Megjithatë, prodhimi ra ndjeshëm me 7.1% në tremujorin e parë të vitit 2025, kryesisht për shkak të kërkesës më të ulët në Evropën Perëndimore. Kjo, nga ana tjetër, lidhet me problemet e industrisë evropiane të automjeteve, tranzicionin e ngadaltë drejt makinave elektrike dhe tarifat doganore amerikane. Ndërsa prodhimi i automjeteve po tkurret, industria e mbrojtjes po lulëzon. Gjatë tre viteve të fundit, fabrikat çeke të armëve e kanë zgjeruar masivisht prodhimin e tyre dhe kanë shumëfishuar fitimet. Zona ku tani është Republika Çeke ka qenë qendër e prodhimit të armëve që para Luftës së Parë Botërore. Edhe midis dy luftërave botërore e më pas, Çekosllovakia ishte një nga prodhuesit dhe eksportuesit kryesorë të armëve në botë. Mes viteve 1958 dhe 1989, Çekosllovakia prodhoi, për shembull, dhjetë mijë avionë luftarakë. Sipas ekspertëve, armët çekosllovake ishin atëherë më të mirat në Bllokun Lindor dhe eksportoheshin në dhjetëra vende të botës. Por kishte edhe një nevojë të brendshme, pasi Çekosllovakia kishte një ushtri të madhe dhe të armatosur rëndë në fund të viteve 1980. Fundi i Traktatit të Varshavës dhe konfrontimit në Evropë, si dhe çarmatimi në fillim të viteve 1990, preku rëndë kompanitë çeke të mbrojtjes. Porosia e fundit e madhe e armëve në Çekosllovaki ishte një kontratë eksporti për 250 tanke çekosllovake T72 në Siri, e miratuar nga qeveria e parë jokomuniste në vitin 1991. Shpërbërja e Çekosllovakisë në dy shtete të veçanta në vitin 1992 çoi gjithashtu në një ndarje në industrinë e mbrojtjes: prodhimi i tankeve dhe makinerive të rënda mbeti në Sllovaki, ndërsa industria e avionëve, prodhimi i armëve të lehta, municioneve, sistemeve të radarëve dhe, mbi të gjitha, armëve të vogla mbeti në Republikën Çeke. Pas pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës fqinje nga Rusia në shkurt të vitit 2022, fabrikat çeke të armëve rritën prodhimin, veçanërisht për sa i takon prodhimit të municioneve, modernizimit të tankeve, prodhimit të automjeteve ushtarake, obusëve, dronëve, pajisjeve të radarit dhe fishekëve.

Top Channel/ “U sulmua avioni i Zelenskyt”, Kryeministri norvegjez: Për pak u rrëzua
09/09 23:23
Top Channel/ Trump: Putin do marrëveshje, por e urren Zelenskyn
09/09 23:22
Top News- Lamtumira e Mbretit Harald V! 240 mijë veta në rrugët e Oslos për të përcjell monarkun
09/09 23:20
Top News- Shënjestrohet me dron avioni i Zelenskyt, lideri i Ukrainës rrezikon jetën në Moldavi
09/09 23:01
Lajmet kryesore të ditës – Top News, 9 Shtator 2026
09/09 22:57
Top News- Plani “fshesa”, AfD zotohet se do të “shporrë” mbi një milionë refugjatë nga Gjermania
09/09 22:56
Top News- “AfD do Gjermaninë të armatosur”, Polonia “ndjen frikë”: Rrezik për Evropën
09/09 22:55
Top Channel/ Rrëfimet tronditëse të ish-partnereve të Musk: Ai mund të jetë më i rrezikshmi në botë
09/09 22:16
Top Channel/ Oficeri i policisë ekzekuton gruan e tij në Tajlandë, breshëri plumbash te vendi punës
09/09 22:15
Top News – Përplasje në Bundestag për emigrantët/ Merz akuzon AfD-në për ‘spastrim etnik’
09/09 20:45
Top Channel/ Merz “i mbyll telefonin” Trump pasi uroi AFD për fitoren: Mos ndërhyni
09/09 19:56
Top News – Netanjahu padit gazetën ‘Haaretz’. Raportoi se u paralajmërua për sulmin e 7 tetorit
09/09 16:58
Top News – Lodra e re e Putinit. Raketë balistike me rreze 800 km, e teston në Ukrainë
09/09 16:55
Top News-Google investon 13 mld euro në Finlandë për inteligjencën artificiale me energji bërthamore
09/09 15:26
Top Channel/ Vuçiç shpërndan parlamentin: Që nga 2014 në pushtet herë president, herë kryeministër!
09/09 15:07
Top Channel/ AI mund të zhdukë njerëzimin!? Studiuesi i Anthropic: Rreziku është mbi 10% në 10 vite
09/09 15:02
Top Channel/ AfD sfidon kancelarin pas fitores, Merz: Nuk do të keni shumicën absolute
09/09 15:02
Top News-Përshkallëzohet lufta tregtare mes dy vendeve. SHBA vendos embargo ndaj produkteve kanadeze
09/09 12:20
Top News – Trump i pakënaqur me Netanjahun. SHBA nuk kundërshton sanksionet britanike ndaj kolonëve
09/09 12:17
Top Channel/ Britania, masa kundër Izraelit: Sanksione ndaj kolonëve në Bregun Perëndimor!
09/09 11:40