Top News – Armë në vend të automjeteve / Çekia ndryshon fokus, epokë e artë për industrinë
13/05/2025 11:54

Vitet e fundit, Republika Çeke ka qenë vendi me prodhimin më të lartë në botë të automjeteve për frymë. Viti 2024 shënoi rekord: u prodhuan 1.4 milion automjete, një rritje prej gati 4% krahasuar me vitin paraprak. Megjithatë, prodhimi ra ndjeshëm me 7.1% në tremujorin e parë të vitit 2025, kryesisht për shkak të kërkesës më të ulët në Evropën Perëndimore. Kjo, nga ana tjetër, lidhet me problemet e industrisë evropiane të automjeteve, tranzicionin e ngadaltë drejt makinave elektrike dhe tarifat doganore amerikane. Ndërsa prodhimi i automjeteve po tkurret, industria e mbrojtjes po lulëzon. Gjatë tre viteve të fundit, fabrikat çeke të armëve e kanë zgjeruar masivisht prodhimin e tyre dhe kanë shumëfishuar fitimet. Zona ku tani është Republika Çeke ka qenë qendër e prodhimit të armëve që para Luftës së Parë Botërore. Edhe midis dy luftërave botërore e më pas, Çekosllovakia ishte një nga prodhuesit dhe eksportuesit kryesorë të armëve në botë. Mes viteve 1958 dhe 1989, Çekosllovakia prodhoi, për shembull, dhjetë mijë avionë luftarakë. Sipas ekspertëve, armët çekosllovake ishin atëherë më të mirat në Bllokun Lindor dhe eksportoheshin në dhjetëra vende të botës. Por kishte edhe një nevojë të brendshme, pasi Çekosllovakia kishte një ushtri të madhe dhe të armatosur rëndë në fund të viteve 1980. Fundi i Traktatit të Varshavës dhe konfrontimit në Evropë, si dhe çarmatimi në fillim të viteve 1990, preku rëndë kompanitë çeke të mbrojtjes. Porosia e fundit e madhe e armëve në Çekosllovaki ishte një kontratë eksporti për 250 tanke çekosllovake T72 në Siri, e miratuar nga qeveria e parë jokomuniste në vitin 1991. Shpërbërja e Çekosllovakisë në dy shtete të veçanta në vitin 1992 çoi gjithashtu në një ndarje në industrinë e mbrojtjes: prodhimi i tankeve dhe makinerive të rënda mbeti në Sllovaki, ndërsa industria e avionëve, prodhimi i armëve të lehta, municioneve, sistemeve të radarëve dhe, mbi të gjitha, armëve të vogla mbeti në Republikën Çeke. Pas pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës fqinje nga Rusia në shkurt të vitit 2022, fabrikat çeke të armëve rritën prodhimin, veçanërisht për sa i takon prodhimit të municioneve, modernizimit të tankeve, prodhimit të automjeteve ushtarake, obusëve, dronëve, pajisjeve të radarit dhe fishekëve.

Top Channel/ Aspirina, armë kundër kancerit! Studimet tregojnë se ul rrezikun e përhapjen e tumoreve
25/04 12:40
Top Channel/ AI fik trurin! Studimi i MIT: Uli 55% aktivitetin e trurit te studentët
25/04 12:40
Top News – Ukraina nën breshërinë e raketave ruse. Viktima e të plagosur nga shpërthimet
25/04 12:31
Top News-Zgjedhje në Gaza pas dy dekadave. Testi i parë për palestinezët pas konfliktit Hamas-Izrael
25/04 12:23
Top Channel/ Athina “mbytet” nga turistët, kryebashkiaku: Ne nuk jemi një hotel gjigand!
25/04 12:10
Top Channel/ Europa përgatitet për euron dixhitale: Forcojmë sovranitetin përballë SHBA-së!
25/04 12:03
Top Channel/ Palestinezët votojnë në Gaza, e para herë që nga fillimi i luftës: “S`kemi iluzione”!
25/04 11:56
Top News – Makinat elektrike kineze kalojnë Teslën. Musk në hall, Trump ‘i bën gropën’
25/04 11:35
Top Channel/ Kriza e naftës, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë: Dëmi tashmë është bërë!
25/04 11:34
Top Channel/ Witkoff e Kushner sot në Pakistan, Pete Hegseth: Marrëveshje, ose sulmojmë sërish!
25/04 11:08
Top Channel/ Marsi, zbulohen molekula organike, CNN: Planeti i kuq ka qenë i banueshëm!
25/04 10:59
Top News – Izraeli e Hezbollah nisin sulmet. Palët akuza për shkelje të armëpushimit- Na sulmuan!
25/04 10:58
Top News – Negociatat SHBA–Iran. Sinjale të paqarta për marrëveshje – Do shqyrtojmë opsionet
25/04 10:49
Top News- A po kryen punë bllokada detare e SHBA-së ndaj Iranit?
24/04 23:01
Top News- Kush po merr vendime në Iran? A është gjallë Mojtaba Khamenei?
24/04 23:00
Top Channel/ Irani kërcënon me internetin, pasoja të rënda në Europë
24/04 22:49
Top Channel/ SHBA-Iran, gati për negociata.Trump dërgon dhëndrin
24/04 22:34
Top Channel/ BE kërkon ekspertë bërthamorë në bisedimet për paqe me Teheranin: Do përfundojmë me…
24/04 21:30
Top Channel/ Merz: Nëse arrihet marrëveshje me SHBA, BE mund të lehtësojë sanksionet ndaj Iranit
24/04 21:28
Top Channel/ “Presion” para bisedimeve, gjiganti lundrues amerikan zbarkon në Lindjes së Mesme
24/04 21:28