Top Channel/ “Spaçi i rrënuar flet më shumë”! Lubonja kundër restaurimit: Si të rindërtosh Koloseun
05/06/2025 18:56

Shkrimtari Fatos Lubonja është kundër projektit të konservimit dhe restaurimit të ish-Burgut të Spaçit, që nisi zbatim pak ditë më parë nën mbikqyrjen e Institutit të Trashëgimisë Kulturore. Si ish i përndjekur politik, që vuajti dënimin në kampin burg të Spaçit, Lubonja shprehet se restaurimi monumentit të kulturës duhet të bëhet sipas një qasjeje arkeologjike, duke ruajtur strukturë aktuale të godinave. Në një intervistë për gazetaren e Top Channel, Sara Hila, shkrimtari kujtoi “Planin e Menaxhimit të Burgut të Spaçit”, të miratuar në vitin 2024, ku theksohet se rrënojat dhe strukturat ekzistuese duhet të qëndrojnë në gjendjen që ndodhen. “Unë jam marrë gjatë me çështjen e Spaçit, me atë se si mund të ruhet Spaçi. Dhe ideja që kam hasur nga specialistë, jo vetëm imja, është ideja që ka dhënë Fondacioni Santagata në Projektin e Menaxhimit, i sjellë nga MEKI, ku përcaktojnë qartë vizionin se si duhet të ruhet. Ata përjashtojnë idenë e kthimit në 1991, është qasje arkeologjike. Pra, rrënojat duhet të ruhen, por duhet të bëhet e aksesueshme, të forcohet që të mos rrënohet më tej. Ndërkohë, muze nuk do të bëhet i gjithë Spaçi. Do të jetë një ndërtesë e re, ku do të jetë e gjithë historia e Spaçit. Se Spaçi nuk ka qenë ai që është tani, as ai në ’91, as ai në ‘73. Ka qenë me baraka fillimisht. Dhe gjithë kjo histori duhet evidentuar me dëshmi të burgosurish, me foto etj. Kjo është pjesa muzeale. Ministra e ka aprovuar vetë këtë vizion të fondacionit Santagata, e ka të aprovuar si plan menaxhimi dhe tani nëpërmjet Institutit të Trashëgimisë Kulturore bën një projekt që i kundërvihet këtij vizioni dhe thotë duhet ta kthejmë siç ka qenë. Aty mund të kthehet siç ka qenë vetëm një qeli, një dhomë, por jo e gjitha. Ndërkohë që ato rrënoja mbajnë historinë, kjo është qasja që thonë dhe italianët: arkeologjike. Kjo është punë specialistësh të kualifikuar, nuk është puna siç e bëjnë këta. Ato ndërtesa, edhe ashtu si janë, flasin më tepër se sa të lyera me suva. Ato kanë histori. Madje, edhe këto 30 vite janë pjesë e historisë, edhe ajo paaftësi e shqiptarëve për t’u ballafaquar me të kaluarën. Se po të kishim një ndjeshmëri më të madhe, do e ruanim si në ‘91. Aty janë bërë masakra. Gjithë kjo masakër është pjesë e historisë, prandaj ruajtja e saj ka shumë vlerë, sikurse e thashë flet më mirë një tullë e asaj kohe ashtu e rrëzuar, se sa një tullë e mbuluar me llaçin e vitit 2025”.

Top Channel/ Katër premiera në TKOB, opera, balet dhe traditë në skenë për publikun
13/01 19:58
Top Channel/ “24 orë nga jeta e një votuesi”/ Shfaqja satirike sjell në skenë realitetin shqiptar
11/01 12:30
Top Channel/ “Epopeja intime”! Shkrimtarja Enit Karafili fiton Çmimin e Madh të Letërsisë për 2024
09/01 15:45
Top Channel/ “Te Lulëkuqe mbi mure, Kadri Roshi u rrëzua 9 herë”, pengu i djalit: S’është respektuar
08/01 20:28
Top Channel/”Të vijë e të më dalë përballë”, djali i Kadri Roshit sulmon Hamdi Jupen
08/01 15:08
Top Channel/ “Rogeçët e Pojanit”! Festa pagane në Maliq, si një dëshmi e folklorit lokal
07/01 20:08
Top Channel/ Gruaja në komunizëm, si e ndërtoi regjimi portretin duke përdorur propagandën
07/01 20:05
Top Channel/ “Lahuta e Malcis, 35 vjet nga rikthimi i epopesë së ndaluar që sfidoi diktaturën
05/01 19:59
Top Channel/ Me lahutë në dorë që 10 vjeç! Mjeshtri i lahutave: Të trashëgojmë traditën
03/01 12:32
Top Channel/ Historia e Sahatit të Gjirokastrës/ Rrëfehet njeriu që nuk i lë të pushojnë akrepat e orës
02/01 12:20
Top Channel/ “Piter Pan” në Cirkun Kombëtar! Premiera për festat e fundvitit
30/12 20:01
Top Channel/ Aurela gaçe “ndez” Gjirokastrën/ Mbrëmje festive, qindra qytetarë vendës dhe të huaj
28/12 15:30
Top Channel/ Ekspozita e 12 artistëve! Vlorë, qëndron e hapur për festa me punime në pikturë dhe…
27/12 12:30
Top Channel/ Poeti Laureat, qendra kombëtare e librit shpall poeten Rita Petro
23/12 15:27
Top channel/ “Metoda Gronholm”, vepra me humor e satirë vendoset në skenën e teatrit “Bylis”
23/12 12:35
Top channel/ Këngët Majekrahi, me lahutë e çifteli, jehuan në skenën e Teatrit “Migjeni” në Shkodër
23/12 12:34
Top Channel/ “Tinguj zemre”! Koncerti më Elbasan i të rinjve me aftësi ndryshe
21/12 19:55
Top Channel/ këngëtari i teatrit Petro Marko, Viktor Tahiraj rikthehet pas 17 vitesh emigrim
20/12 12:41
Top Channel/ Festat gjallërojnë Gjirokastrën, ambientet festive vizitohen nga turistët e huaj
20/12 12:24
Top Channel/“Halli hallit nuk i ngjan”/Varieteja premierë në skenën e teatrit “Petro Marko” në Vlorë
19/12 12:43
DIGITALB DIGITALB