Top Channel/ “Spaçi i rrënuar flet më shumë”! Lubonja kundër restaurimit: Si të rindërtosh Koloseun
05/06/2025 18:56

Shkrimtari Fatos Lubonja është kundër projektit të konservimit dhe restaurimit të ish-Burgut të Spaçit, që nisi zbatim pak ditë më parë nën mbikqyrjen e Institutit të Trashëgimisë Kulturore. Si ish i përndjekur politik, që vuajti dënimin në kampin burg të Spaçit, Lubonja shprehet se restaurimi monumentit të kulturës duhet të bëhet sipas një qasjeje arkeologjike, duke ruajtur strukturë aktuale të godinave. Në një intervistë për gazetaren e Top Channel, Sara Hila, shkrimtari kujtoi “Planin e Menaxhimit të Burgut të Spaçit”, të miratuar në vitin 2024, ku theksohet se rrënojat dhe strukturat ekzistuese duhet të qëndrojnë në gjendjen që ndodhen. “Unë jam marrë gjatë me çështjen e Spaçit, me atë se si mund të ruhet Spaçi. Dhe ideja që kam hasur nga specialistë, jo vetëm imja, është ideja që ka dhënë Fondacioni Santagata në Projektin e Menaxhimit, i sjellë nga MEKI, ku përcaktojnë qartë vizionin se si duhet të ruhet. Ata përjashtojnë idenë e kthimit në 1991, është qasje arkeologjike. Pra, rrënojat duhet të ruhen, por duhet të bëhet e aksesueshme, të forcohet që të mos rrënohet më tej. Ndërkohë, muze nuk do të bëhet i gjithë Spaçi. Do të jetë një ndërtesë e re, ku do të jetë e gjithë historia e Spaçit. Se Spaçi nuk ka qenë ai që është tani, as ai në ’91, as ai në ‘73. Ka qenë me baraka fillimisht. Dhe gjithë kjo histori duhet evidentuar me dëshmi të burgosurish, me foto etj. Kjo është pjesa muzeale. Ministra e ka aprovuar vetë këtë vizion të fondacionit Santagata, e ka të aprovuar si plan menaxhimi dhe tani nëpërmjet Institutit të Trashëgimisë Kulturore bën një projekt që i kundërvihet këtij vizioni dhe thotë duhet ta kthejmë siç ka qenë. Aty mund të kthehet siç ka qenë vetëm një qeli, një dhomë, por jo e gjitha. Ndërkohë që ato rrënoja mbajnë historinë, kjo është qasja që thonë dhe italianët: arkeologjike. Kjo është punë specialistësh të kualifikuar, nuk është puna siç e bëjnë këta. Ato ndërtesa, edhe ashtu si janë, flasin më tepër se sa të lyera me suva. Ato kanë histori. Madje, edhe këto 30 vite janë pjesë e historisë, edhe ajo paaftësi e shqiptarëve për t’u ballafaquar me të kaluarën. Se po të kishim një ndjeshmëri më të madhe, do e ruanim si në ‘91. Aty janë bërë masakra. Gjithë kjo masakër është pjesë e historisë, prandaj ruajtja e saj ka shumë vlerë, sikurse e thashë flet më mirë një tullë e asaj kohe ashtu e rrëzuar, se sa një tullë e mbuluar me llaçin e vitit 2025”.

Top Channel/ “Loja e Fundit” në Shkodër, Luiz Ejlli dhe Kiara Tito prezantojnë filmin
28/02 15:31
Top Channel/ Çmimi “Lumo Skëndo” 2025, hapet edicioni i pestë, në garë veprat më të mira
27/02 19:59
Top Channel/ Lamtumirë Zhani Ziçishti! Homazhe në Korçë për aktorin e njohur të teatrit dhe filmit
26/02 12:28
Top Channel/ Ligji i ri për industrinë audiovizuale, synohet dhe forcimi i grave në kinematografi
26/02 11:26
Blindohet Shqipëria dhe Kosova, nis prodhimi i municioneve, çmendet Serbia | Breaking
25/02 13:19
Top Channel/ Ekspozita e kishave të Korçës. Një dekadë kërkimi për historinë e kishave ortodokse
24/02 15:30
Top Channel/ Mrekullitë e Arbërisë! Vijnë nga UNESCO në skenën eTKOB
23/02 15:45
Top Channel/ “Lakuriq”, si harta e shpirtit! Ekspozita që eksploron trupin dhe frikën nga AI
23/02 12:29
Top News- Çahet asfalti, rruga ndahet më dysh në Vlorë/ Rrezik për mjetet
22/02 15:22
Top Channel/ Katër vite “Dua Librin”, nga një ide mes miqsh, në një komunitet me 100 anëtarë
22/02 12:35
Top Channel/ “Udha e Kryqit” në Rrjoll/ Riti i Kreshmëve mes lutjes dhe protestës së banorëve.
21/02 15:37
Top Channel/ “Amaneti i Tylit”/ Premiera në Teatrin “Migjeni” rikthen humorin dhe duartrokitjet
21/02 12:31
Top Channel/ Jeta mes internimit dhe artit! Lekë Tasi nderohet për rezistencë
18/02 20:01
Top Channel/ “Mos e taksoni librin”! Autorët kundër TVSH 6%, kërkojnë formalizim të tregut
16/02 15:29
Top Channel/ Karnavalet në Shkodër/ Mbyllet festa tradicionale e qytetit, shiu nuk e ndali paradën
15/02 15:13
Top Channel/ “Loja e fundit”, komedi për famën, Kiara dhe Luizi rrëfejnë sfidat në epokën digjitale
13/02 12:33
Top Channel/Në jetë për Arkeologjinë, në 85-vjetor Neritan Ceka zbulon projektet e reja arkeologjike
13/02 12:29
Top Channel/ “Lin Delija, arti konkret i shpirtit”! Konferencë për krijimtarinë e piktorit të njohur
02/02 20:04
Top News – Angjelin Preljocaj magjeps Parisin / Rikthen baletin ikonik me një brez të ri balerinësh
02/02 14:08
Top Channel/ Lamtumira për Fitim Makashin/ Aktori i njohur u nda nga jeta në moshën 82-vjeçare
01/02 15:19
DIGITALB DIGITALB