Top Channel/ Lazarati i kthehet traditës! Gratë e fshatit angazhohen me prodhimet tradicionale
07/09/2024 19:54

Në Lazarat endja e veshjeve prej leshi është një traditë shekullore. Banorët dikur blegtorë të njohur shfrytëzonin leshin e bagëtive për të endur në vegjë e më pas në tezgjah mbulesat e leshit, qylimat, sharkët e barinjve. Tradita u zbeh dhe dhjetëra objekte autentike të dy shekujve të fundit u shitën kryesisht në Greqi ose u bënë pjesë e koleksioneve private të kulturës materiale. Fshati pati një histori të njohur e të komplikuar, atë të kultivimit të marijuanës por që prej vitit 2014 pak shanse për të rigjetur veten. Tani banorët por rikthejnë traditat më të mira të zonës jo vetëm në emër të turizmit që po i qaset edhe Lazaratit por edhe në emër gjetjes së identitetit të zbehur. Manushaqja punon prej një jete me shtiza, grep, gjilpërë e tezghah. Ajo tregon se punimet e dorës vendosnin cilësinë e jetës së çdo familjeje. Gratë duhej të ishin mjaftueshëm të zonjat për ta përpunuar leshin që kur qethej nga delja e në vazhdim larja, shirja, tjerrja, ngjyrosja dhe endja. Është një proces shumëmi vjetër që duhej patjetër të bëhej sepse nuk ishte ky modernizim, nuk kishim as të visheshim, as të mbuloheshim. E merrnim leshin që nga delja, do ta lanim, do ta shtinim, do ta kalonim në ata krehrët e vegjël pastaj do ta tirrnim e do ta vinim këtu do ta ngjyenim e do bënim pastaj qilimin do bënim triko për fëmijët, për vete për burrat. Më parë vetëm këto përdornim pasi u modernizuam njëçik i hoqëm. Tani jemi rikthyer prapë tek traditcionalja, sidomos në dhomë me oxhak të dimrit shkojnë shumë, qilima të punuar në forë, rrugica prej leshi, në divanë hedhim lëfënjë ju themi ne, të bardhë ose me ngjyrë sipas dëshirës." Sot ky proces është kthyer në një eksperiencë turistike që shumë vizitorë të huaj dhe vendas dëshirojnë ta shohin dhe praktikojnë. Është një mënyrë për të folur për jetën e grave dhe të familjeve që merren me blegtori. Ngjyrosja e leshit është një proces shumë kreativ dhe gratë i kanë mbledhur ngjyrat nga natyra. Lorena vajza e Manushaqes që po e ndjek këtë traditë thotë se natyra ti ofron të gjitha ngjyrat dhe të lejon të eksperimentosh. Përfitimi i ngjyrës është moment shumë i bukur dhe emocional sepse ngjyrat do ti japin jetë motiveve në një qilim apo mbulesë. "Ne preferojmë që ngjyrat ti marrim nga natyra. Janë edhe pa kosto janë organike dhe të shëndetshme dhe nuk ju del boja. Të huajt kanë kuriozitet sepse është një gjë shumë e veçantë. Jo vetëm për turistët por edhe për të rinjtë kjo është një teknikë që nuk e njohin. Meqenëse mami im e ka si profesion e unë duke i qëndruar pranë kam mësuar shumë. Nëse më parë këto përdoreshin nga nevoja sot e kam vënë re që i shikojnë si vepra arti dhe vërtetë të tilla janë sepse nuk ka më vajza të reja qoftë edhe brezi im që të punojnë e të bëjnë këtë punë kolosale me kaq mund me kaq durim me kaq sakrificë, për të përfituar një qilim, një tapet." Puna në tezgjah është një prej disa aspekteve të jetës traditcionale që Lazarati po ndan me vizitorët. Gatimi, kopshtaria, piktura, gdhendja e drurit, jeta e staneve, aktivitetet e aventurës po marrin jetë në fshatin që kërkon ta mbështesë të ardhmen tek puna dhe trashëgimia shekullore. Sot Lazarati po kërkon të ndahet nga stigma shumëvjeçare e "republikës së vogël" të marijuanës ku për më shumë se një dekadë nuk hynte askush.

Top Channel/ Zbardhet vrasja në Memaliaj, Të përfshirë tre vëllezër
22/04 23:07
Top News- 13 deputetëve u hiqet mandati, Greqia nuk fal të akuzuarit për fondet në bujqësi
22/04 23:01
Top News- Të shtëna me armë në Laç, babai me dy çunat hapin zjarr në drejtim të një makine/ Detajet
22/04 22:59
Top Channel/ Nga Beleri te marrëveshja e detit, çfarë diskutoi kryeministri Rama në Forumin e Delfit
22/04 22:18
Top News-Tre në pranga për vrasjen në Memaliaj/ Shpallen në kërkim vëllezërit Nela, zbardhet ngjarja
22/04 21:29
Top Channel/ Del në gjyq shqiptari që vrau me çekiç gruan e tij në Greqi, përballja dramatike me…
22/04 20:49
Top Channel/ Të shtëna me armë në Kurbin, qëllohet drejt një automjeti, autorët babai me dy djemtë
22/04 20:41
Top Channel/ Ka shumë disidentë iranianë në Shqipëri, pse? Rama: Na u kërkua ta konsideronim dhe…
22/04 20:35
Top News – Ballkani Perëndimor me sy nga Brukseli. Samiti i Delphit, nënshkruhet deklarata
22/04 20:31
Top Channel/ “Kafazi” në gjyq, debat për të drejtat! KSHH kundër kafazit të xhamit
22/04 20:15
Top Channel/ Rama për marrëveshjen e detit me Greqinë: Do të zgjidhet në Strasburg
22/04 20:13
Top Channel/ Motori përplaset me makinën në Lushnje, drejtuesi i motomjetit në gjendje të rëndë
22/04 20:12
Top Çhannel/ “Beleri përfundoi mirë, eurodeputet”, Rama: Kryebashkiaku Veliaj në paraburgim që prej…
22/04 20:11
Top channel/ Detaje nga atentati në Memaliaj, viktima Endri Goxhaj u ndoq nga autori i dënuar për drogë
22/04 20:07
Top News- Aksion kundër call center-ave/ SPAK kontrolle në Tiranë, shoqërohet një efektiv
22/04 20:07
Top News – Gazetari ‘provokon’ Ramën. ‘A ishte Aleksandri i Madh grek’
22/04 20:00
Top Channel/ Pallati i djegur, 40 mijë lekë bonus për familjet dhe kompensim transportit
22/04 19:59
Top News – ‘Shtigjet e rrahura’ me Greqinë. Sfidat e vështira të ujdisë së re Rama-Mitsotakis
22/04 19:59
Top Channel/ Predikime fetare në kopsht! Fëmijëve u mësojnë Kuranin, distancohet KMSH
22/04 19:46
Top Channel/ “Rama, sekret procesin e integrimit”! Çfarë zbuloi sot Berisha
22/04 19:45