Top Channel/ Lazarati i kthehet traditës! Gratë e fshatit angazhohen me prodhimet tradicionale
07/09/2024 19:54

Në Lazarat endja e veshjeve prej leshi është një traditë shekullore. Banorët dikur blegtorë të njohur shfrytëzonin leshin e bagëtive për të endur në vegjë e më pas në tezgjah mbulesat e leshit, qylimat, sharkët e barinjve. Tradita u zbeh dhe dhjetëra objekte autentike të dy shekujve të fundit u shitën kryesisht në Greqi ose u bënë pjesë e koleksioneve private të kulturës materiale. Fshati pati një histori të njohur e të komplikuar, atë të kultivimit të marijuanës por që prej vitit 2014 pak shanse për të rigjetur veten. Tani banorët por rikthejnë traditat më të mira të zonës jo vetëm në emër të turizmit që po i qaset edhe Lazaratit por edhe në emër gjetjes së identitetit të zbehur. Manushaqja punon prej një jete me shtiza, grep, gjilpërë e tezghah. Ajo tregon se punimet e dorës vendosnin cilësinë e jetës së çdo familjeje. Gratë duhej të ishin mjaftueshëm të zonjat për ta përpunuar leshin që kur qethej nga delja e në vazhdim larja, shirja, tjerrja, ngjyrosja dhe endja. Është një proces shumëmi vjetër që duhej patjetër të bëhej sepse nuk ishte ky modernizim, nuk kishim as të visheshim, as të mbuloheshim. E merrnim leshin që nga delja, do ta lanim, do ta shtinim, do ta kalonim në ata krehrët e vegjël pastaj do ta tirrnim e do ta vinim këtu do ta ngjyenim e do bënim pastaj qilimin do bënim triko për fëmijët, për vete për burrat. Më parë vetëm këto përdornim pasi u modernizuam njëçik i hoqëm. Tani jemi rikthyer prapë tek traditcionalja, sidomos në dhomë me oxhak të dimrit shkojnë shumë, qilima të punuar në forë, rrugica prej leshi, në divanë hedhim lëfënjë ju themi ne, të bardhë ose me ngjyrë sipas dëshirës." Sot ky proces është kthyer në një eksperiencë turistike që shumë vizitorë të huaj dhe vendas dëshirojnë ta shohin dhe praktikojnë. Është një mënyrë për të folur për jetën e grave dhe të familjeve që merren me blegtori. Ngjyrosja e leshit është një proces shumë kreativ dhe gratë i kanë mbledhur ngjyrat nga natyra. Lorena vajza e Manushaqes që po e ndjek këtë traditë thotë se natyra ti ofron të gjitha ngjyrat dhe të lejon të eksperimentosh. Përfitimi i ngjyrës është moment shumë i bukur dhe emocional sepse ngjyrat do ti japin jetë motiveve në një qilim apo mbulesë. "Ne preferojmë që ngjyrat ti marrim nga natyra. Janë edhe pa kosto janë organike dhe të shëndetshme dhe nuk ju del boja. Të huajt kanë kuriozitet sepse është një gjë shumë e veçantë. Jo vetëm për turistët por edhe për të rinjtë kjo është një teknikë që nuk e njohin. Meqenëse mami im e ka si profesion e unë duke i qëndruar pranë kam mësuar shumë. Nëse më parë këto përdoreshin nga nevoja sot e kam vënë re që i shikojnë si vepra arti dhe vërtetë të tilla janë sepse nuk ka më vajza të reja qoftë edhe brezi im që të punojnë e të bëjnë këtë punë kolosale me kaq mund me kaq durim me kaq sakrificë, për të përfituar një qilim, një tapet." Puna në tezgjah është një prej disa aspekteve të jetës traditcionale që Lazarati po ndan me vizitorët. Gatimi, kopshtaria, piktura, gdhendja e drurit, jeta e staneve, aktivitetet e aventurës po marrin jetë në fshatin që kërkon ta mbështesë të ardhmen tek puna dhe trashëgimia shekullore. Sot Lazarati po kërkon të ndahet nga stigma shumëvjeçare e "republikës së vogël" të marijuanës ku për më shumë se një dekadë nuk hynte askush.

Top Channel/ Denoncimi në protestë: Shqiptarët po pengohen në Mal të Zi
11/09 23:21
Top Channel/ Rama i thotë të gjitha: Ahmetaj? Maskë karnavalesh! S’kam folur me Trump për…
11/09 23:21
Top Channel/ Historia drithëruese! Bëhet nënë nga embrioni i ngrirë 53-vjeçe
11/09 23:18
Top Channel/ Nga Zvërneci te Balluku e Veliaj, intervista 4 orëshe e Ramës në ‘Flasim’
11/09 23:17
Top Channel/ “Shoh derën e BE të hapur”, Rama: Do shpëtoni nga unë vetëm kur…
11/09 22:49
Top Channel/“Ata s’do blejnë tokën, do investojnë, ne i themi jo”, Rama: Nuk kam folur me Trump
11/09 22:49
Top News- Rama flet për Arben Ahmetajn: Një maskë karnavalesh, jo në një aset publik për t’u besuar
11/09 22:34
Top News- Elektricisti bie bashkë me shtyllën/ E rëndë në Patos, humb jetën në vend
11/09 22:29
Top Channel/ “E përpiu pushteti, nuk ishte hakmarrje e imja”, Rama për Metën: Ishte talent politik
11/09 21:23
Top Channel/ “Balluku kontrollon qeverinë?”, Kryeministri Rama: Këto janë barcoleta Tirane
11/09 21:22
Top Channel/ “SPAK hyri në territorin tim me Ballukun”, Rama: Veliaj është rast tjetër
11/09 21:22
Top Channel/ “Kisha investuar në një maskë karnavalesh”, Rama për Ahmetajn: E dhimbshme, por…
11/09 21:22
Top Channel/ “Tirana është…”, Rama: Problematikat që ngre Braçe janë të lidhura me bashkinë
11/09 21:21
Top Channel/ “Patronazhistët nuk janë shpikje e jona”, Rama: Ne bëjmë diçka që e bën çdo parti
11/09 21:20
Top Channel/ “Mendoja se do linim nam me administratën në BE”, Rama: Na ndriti fytyrën para atyre
11/09 21:20
Top News-Hyjnesha e Butrintit kthehet në shtëpi, vepra shekullore tani mund të shihet nga vizitorët
11/09 20:20
Top Channel/ “Teli me gjemba ishte shfaqje e shëmtuar e kompanisë”, Rama: S’do ketë më
11/09 20:09
Top Channel/ Prostitucion në apartamente me qira, goditet në Tiranë veprimtaria kriminale
11/09 19:59
Top Channel/ Në pranga për plagosje të trefishtë, kapet 19-vjeçari në Shijak
11/09 19:58
Top Channel/ Spahiu ndan detyrat te Shëndetësia: Që nga nesër, zyrë për qytetarët
11/09 19:41