Top Channel/ Lazarati i kthehet traditës! Gratë e fshatit angazhohen me prodhimet tradicionale
07/09/2024 19:54

Në Lazarat endja e veshjeve prej leshi është një traditë shekullore. Banorët dikur blegtorë të njohur shfrytëzonin leshin e bagëtive për të endur në vegjë e më pas në tezgjah mbulesat e leshit, qylimat, sharkët e barinjve. Tradita u zbeh dhe dhjetëra objekte autentike të dy shekujve të fundit u shitën kryesisht në Greqi ose u bënë pjesë e koleksioneve private të kulturës materiale. Fshati pati një histori të njohur e të komplikuar, atë të kultivimit të marijuanës por që prej vitit 2014 pak shanse për të rigjetur veten. Tani banorët por rikthejnë traditat më të mira të zonës jo vetëm në emër të turizmit që po i qaset edhe Lazaratit por edhe në emër gjetjes së identitetit të zbehur. Manushaqja punon prej një jete me shtiza, grep, gjilpërë e tezghah. Ajo tregon se punimet e dorës vendosnin cilësinë e jetës së çdo familjeje. Gratë duhej të ishin mjaftueshëm të zonjat për ta përpunuar leshin që kur qethej nga delja e në vazhdim larja, shirja, tjerrja, ngjyrosja dhe endja. Është një proces shumëmi vjetër që duhej patjetër të bëhej sepse nuk ishte ky modernizim, nuk kishim as të visheshim, as të mbuloheshim. E merrnim leshin që nga delja, do ta lanim, do ta shtinim, do ta kalonim në ata krehrët e vegjël pastaj do ta tirrnim e do ta vinim këtu do ta ngjyenim e do bënim pastaj qilimin do bënim triko për fëmijët, për vete për burrat. Më parë vetëm këto përdornim pasi u modernizuam njëçik i hoqëm. Tani jemi rikthyer prapë tek traditcionalja, sidomos në dhomë me oxhak të dimrit shkojnë shumë, qilima të punuar në forë, rrugica prej leshi, në divanë hedhim lëfënjë ju themi ne, të bardhë ose me ngjyrë sipas dëshirës." Sot ky proces është kthyer në një eksperiencë turistike që shumë vizitorë të huaj dhe vendas dëshirojnë ta shohin dhe praktikojnë. Është një mënyrë për të folur për jetën e grave dhe të familjeve që merren me blegtori. Ngjyrosja e leshit është një proces shumë kreativ dhe gratë i kanë mbledhur ngjyrat nga natyra. Lorena vajza e Manushaqes që po e ndjek këtë traditë thotë se natyra ti ofron të gjitha ngjyrat dhe të lejon të eksperimentosh. Përfitimi i ngjyrës është moment shumë i bukur dhe emocional sepse ngjyrat do ti japin jetë motiveve në një qilim apo mbulesë. "Ne preferojmë që ngjyrat ti marrim nga natyra. Janë edhe pa kosto janë organike dhe të shëndetshme dhe nuk ju del boja. Të huajt kanë kuriozitet sepse është një gjë shumë e veçantë. Jo vetëm për turistët por edhe për të rinjtë kjo është një teknikë që nuk e njohin. Meqenëse mami im e ka si profesion e unë duke i qëndruar pranë kam mësuar shumë. Nëse më parë këto përdoreshin nga nevoja sot e kam vënë re që i shikojnë si vepra arti dhe vërtetë të tilla janë sepse nuk ka më vajza të reja qoftë edhe brezi im që të punojnë e të bëjnë këtë punë kolosale me kaq mund me kaq durim me kaq sakrificë, për të përfituar një qilim, një tapet." Puna në tezgjah është një prej disa aspekteve të jetës traditcionale që Lazarati po ndan me vizitorët. Gatimi, kopshtaria, piktura, gdhendja e drurit, jeta e staneve, aktivitetet e aventurës po marrin jetë në fshatin që kërkon ta mbështesë të ardhmen tek puna dhe trashëgimia shekullore. Sot Lazarati po kërkon të ndahet nga stigma shumëvjeçare e "republikës së vogël" të marijuanës ku për më shumë se një dekadë nuk hynte askush.

Top Channel / Tension në protestën e 124 / Një grup qytetarësh bllokuan rrugën pas tubimit
02/10 00:01
Top Channel / Kthehet alarmi i zjarreve / Digjet një shtëpi në Peqin, situatë kritike
01/10 23:57
Top Channel / Rama publikon foton me Trump /Ironi me ata që e kritikuan se nuk takoi personalitete
01/10 23:54
Top Channel / Ekstradohet në Belgjikë Eldi Dizdari/ I konsideruar si bosi i kokainës
01/10 23:49
Top Channel / Videot intime, kamerat i vendosi Hila /Kompozitori pranon në polici regjistrimet
01/10 23:45
Top News- Videot intime, Hila paraqitet në Policinë e Tiranës/ Çfarë deklaroi kompozitori?
01/10 22:37
Top News- “Fike shpejt se u dogjëm…”/ Luftë me flakët në Peqin, zjarri drejt banesave
01/10 22:31
Top News- Flakët drejt banesave, zjarr i madh në zonën e Manatisë
01/10 22:25
Top News- Një ‘re’ mbi Parkun Rinia, shpallet projekti fitues për ‘Tirana Fountain Plaza’
01/10 22:24
Top News- Zjarr i madh në Lezhë/ Flakët përhapen me shpejtësi, në rrezik banesat
01/10 22:22
Top Channel/ Zjarr i madhe në fshatrat Galush e Gjevur të Peqinit, frikë për banesat
01/10 22:19
Top News- Vdes egjiptiani në aksident, përplaset dhe ambulanca që po transportonte të plagosurin
01/10 22:10
Top Channel/ Tensione gjatë marshimit, protestuesit përplasen me uniformat blu
01/10 21:47
Top Channel/ Zjarr i madh në zonën e Manatisë dhe Barbullonjës në Lezhë, rrezikohen banesat
01/10 21:42
Top Channel/ Emrat në videot seksuale të Adi Hilës, reagon Aurela Gaçe, Fifi e Radi: Partneri im..
01/10 21:15
Top Channel/ “SPAK të bëjë detyrën”, protestuesit në shesh: Në çdo takim do e ndjekim me vezë
01/10 21:11
Top Channel/ Projekti i ri te “Tajvani”, kompania daneze do bëjë super-godinë te “Parku Rinia”
01/10 19:57
Top Channel/ Aksident tragjik në Fushë-Krujë, humb jetën 22-vjeçari egjiptian, plagoset shoferi
01/10 19:49
Top Channel/ Rama: Fonde pa limit për QSUT! Do të bashkëpunojmë me një qendër të huaj
01/10 19:41
Top Channel/ Konkursi ndërkombëtar për “Tirana Fountain Tower”, shpallet projekti fitues
01/10 18:24