Top Channel/ Lazarati i kthehet traditës! Gratë e fshatit angazhohen me prodhimet tradicionale
07/09/2024 19:54

Në Lazarat endja e veshjeve prej leshi është një traditë shekullore. Banorët dikur blegtorë të njohur shfrytëzonin leshin e bagëtive për të endur në vegjë e më pas në tezgjah mbulesat e leshit, qylimat, sharkët e barinjve. Tradita u zbeh dhe dhjetëra objekte autentike të dy shekujve të fundit u shitën kryesisht në Greqi ose u bënë pjesë e koleksioneve private të kulturës materiale. Fshati pati një histori të njohur e të komplikuar, atë të kultivimit të marijuanës por që prej vitit 2014 pak shanse për të rigjetur veten. Tani banorët por rikthejnë traditat më të mira të zonës jo vetëm në emër të turizmit që po i qaset edhe Lazaratit por edhe në emër gjetjes së identitetit të zbehur. Manushaqja punon prej një jete me shtiza, grep, gjilpërë e tezghah. Ajo tregon se punimet e dorës vendosnin cilësinë e jetës së çdo familjeje. Gratë duhej të ishin mjaftueshëm të zonjat për ta përpunuar leshin që kur qethej nga delja e në vazhdim larja, shirja, tjerrja, ngjyrosja dhe endja. Është një proces shumëmi vjetër që duhej patjetër të bëhej sepse nuk ishte ky modernizim, nuk kishim as të visheshim, as të mbuloheshim. E merrnim leshin që nga delja, do ta lanim, do ta shtinim, do ta kalonim në ata krehrët e vegjël pastaj do ta tirrnim e do ta vinim këtu do ta ngjyenim e do bënim pastaj qilimin do bënim triko për fëmijët, për vete për burrat. Më parë vetëm këto përdornim pasi u modernizuam njëçik i hoqëm. Tani jemi rikthyer prapë tek traditcionalja, sidomos në dhomë me oxhak të dimrit shkojnë shumë, qilima të punuar në forë, rrugica prej leshi, në divanë hedhim lëfënjë ju themi ne, të bardhë ose me ngjyrë sipas dëshirës." Sot ky proces është kthyer në një eksperiencë turistike që shumë vizitorë të huaj dhe vendas dëshirojnë ta shohin dhe praktikojnë. Është një mënyrë për të folur për jetën e grave dhe të familjeve që merren me blegtori. Ngjyrosja e leshit është një proces shumë kreativ dhe gratë i kanë mbledhur ngjyrat nga natyra. Lorena vajza e Manushaqes që po e ndjek këtë traditë thotë se natyra ti ofron të gjitha ngjyrat dhe të lejon të eksperimentosh. Përfitimi i ngjyrës është moment shumë i bukur dhe emocional sepse ngjyrat do ti japin jetë motiveve në një qilim apo mbulesë. "Ne preferojmë që ngjyrat ti marrim nga natyra. Janë edhe pa kosto janë organike dhe të shëndetshme dhe nuk ju del boja. Të huajt kanë kuriozitet sepse është një gjë shumë e veçantë. Jo vetëm për turistët por edhe për të rinjtë kjo është një teknikë që nuk e njohin. Meqenëse mami im e ka si profesion e unë duke i qëndruar pranë kam mësuar shumë. Nëse më parë këto përdoreshin nga nevoja sot e kam vënë re që i shikojnë si vepra arti dhe vërtetë të tilla janë sepse nuk ka më vajza të reja qoftë edhe brezi im që të punojnë e të bëjnë këtë punë kolosale me kaq mund me kaq durim me kaq sakrificë, për të përfituar një qilim, një tapet." Puna në tezgjah është një prej disa aspekteve të jetës traditcionale që Lazarati po ndan me vizitorët. Gatimi, kopshtaria, piktura, gdhendja e drurit, jeta e staneve, aktivitetet e aventurës po marrin jetë në fshatin që kërkon ta mbështesë të ardhmen tek puna dhe trashëgimia shekullore. Sot Lazarati po kërkon të ndahet nga stigma shumëvjeçare e "republikës së vogël" të marijuanës ku për më shumë se një dekadë nuk hynte askush.

Top Channel/‘Më lini me fol, kjo është Shqipëria ime’,gruaja pengohet të flasë, i hedhin flamurin…
22/08 22:14
Top News- Babai i tre fëmijëve u aksidentua për vdekje, autori u largua duke e lënë në rrugë
22/08 22:13
Top News- ‘Më ço në spital’, zbardhet dëshmi kyçe për vrasjen e turistit: Rrugës Sokrati hodhi..
22/08 22:11
Top Channel/ Zjarri në Malin e Çikës, flakët afrohen kërcënueshëm drejt fshatit turistik të Dhërmiut
22/08 21:57
Top Channel/ Nuk u lejua të flasë në Protestë, gruaja nga Italia:Ajo tjetra po humbet punën sepse …
22/08 21:51
Top Channel/ Përplasje në ditën e 84, disa tubues nuk lejojnë dy zonja nga Diaspora të flasin dhe…
22/08 21:50
Top News-Viktima u fut në det për të shpëtuar! Minutë pas minute, si ndodhi krimi në Ksamil
22/08 21:48
Top Channel/ Dita e 84/ Protestuesit nisin marshimin drejt kryeministrisë, pritet të nisin fjalimet
22/08 21:13
Top News- Kapet 1 mln euro drogë në Durrës! Ishte nisur nga Kanadaja, tre kosovarë të arrestuar
22/08 20:30
Top News- ‘Mbështesim kuqezinjtë në Lojërat Mesdhetare’, Begaj pritet nga Meloni në Itali
22/08 20:00
Top Channel/Zjarret, plagoset ushtari i FA. shpërthen tubi i zjarrfikëses, efektivi u godit në trup
22/08 19:47
Top Channel/ Durrës, kapet 1 mln euro drogë. 80 kg kanabis e llojit “Gelato” u trafikua nga Kanadaja
22/08 19:43
Top News- Lufta me zjarret, ushtari i FA lëndohet në Mirditë! Niset me helikopter drejt Traumës
22/08 19:35
Top Channel/ Efektivi i FA plagoset teksa luftonte me flakët në Mirditë, niset drejt Tiranës
22/08 18:14
Top News – Situata me zjarret në vend. Mbrojtja – Ndërhyrje nga toka e ajri, 4 vatra aktive
22/08 17:41
Top Channel/ Momente paniku në Seman/ 70 vjeçari rrezikon të mbytet, shpëtohet nga rojet e plazhit
22/08 17:21
Top News – ‘Pastrojmë shtëpi bari’. Daily Mail – Biznesi shqiptar që po lulëzon në Angli
22/08 15:35
Top News – ‘Kam mendim pozitiv për Wendt’. Berisha tregon se kur do të udhëtojë në SHBA
22/08 15:35
Top Channel/ Kalendar i pasur kulturor. Festivale, muzikë dhe traditë nga jugu në veri të vendit
22/08 15:31
Top Channel/ Mega-Toka/ 87 vite dritë larg nesh dhe është 23 herë më të madhe
22/08 15:28