Top Channel/ Lazarati i kthehet traditës! Gratë e fshatit angazhohen me prodhimet tradicionale
07/09/2024 19:54

Në Lazarat endja e veshjeve prej leshi është një traditë shekullore. Banorët dikur blegtorë të njohur shfrytëzonin leshin e bagëtive për të endur në vegjë e më pas në tezgjah mbulesat e leshit, qylimat, sharkët e barinjve. Tradita u zbeh dhe dhjetëra objekte autentike të dy shekujve të fundit u shitën kryesisht në Greqi ose u bënë pjesë e koleksioneve private të kulturës materiale. Fshati pati një histori të njohur e të komplikuar, atë të kultivimit të marijuanës por që prej vitit 2014 pak shanse për të rigjetur veten. Tani banorët por rikthejnë traditat më të mira të zonës jo vetëm në emër të turizmit që po i qaset edhe Lazaratit por edhe në emër gjetjes së identitetit të zbehur. Manushaqja punon prej një jete me shtiza, grep, gjilpërë e tezghah. Ajo tregon se punimet e dorës vendosnin cilësinë e jetës së çdo familjeje. Gratë duhej të ishin mjaftueshëm të zonjat për ta përpunuar leshin që kur qethej nga delja e në vazhdim larja, shirja, tjerrja, ngjyrosja dhe endja. Është një proces shumëmi vjetër që duhej patjetër të bëhej sepse nuk ishte ky modernizim, nuk kishim as të visheshim, as të mbuloheshim. E merrnim leshin që nga delja, do ta lanim, do ta shtinim, do ta kalonim në ata krehrët e vegjël pastaj do ta tirrnim e do ta vinim këtu do ta ngjyenim e do bënim pastaj qilimin do bënim triko për fëmijët, për vete për burrat. Më parë vetëm këto përdornim pasi u modernizuam njëçik i hoqëm. Tani jemi rikthyer prapë tek traditcionalja, sidomos në dhomë me oxhak të dimrit shkojnë shumë, qilima të punuar në forë, rrugica prej leshi, në divanë hedhim lëfënjë ju themi ne, të bardhë ose me ngjyrë sipas dëshirës." Sot ky proces është kthyer në një eksperiencë turistike që shumë vizitorë të huaj dhe vendas dëshirojnë ta shohin dhe praktikojnë. Është një mënyrë për të folur për jetën e grave dhe të familjeve që merren me blegtori. Ngjyrosja e leshit është një proces shumë kreativ dhe gratë i kanë mbledhur ngjyrat nga natyra. Lorena vajza e Manushaqes që po e ndjek këtë traditë thotë se natyra ti ofron të gjitha ngjyrat dhe të lejon të eksperimentosh. Përfitimi i ngjyrës është moment shumë i bukur dhe emocional sepse ngjyrat do ti japin jetë motiveve në një qilim apo mbulesë. "Ne preferojmë që ngjyrat ti marrim nga natyra. Janë edhe pa kosto janë organike dhe të shëndetshme dhe nuk ju del boja. Të huajt kanë kuriozitet sepse është një gjë shumë e veçantë. Jo vetëm për turistët por edhe për të rinjtë kjo është një teknikë që nuk e njohin. Meqenëse mami im e ka si profesion e unë duke i qëndruar pranë kam mësuar shumë. Nëse më parë këto përdoreshin nga nevoja sot e kam vënë re që i shikojnë si vepra arti dhe vërtetë të tilla janë sepse nuk ka më vajza të reja qoftë edhe brezi im që të punojnë e të bëjnë këtë punë kolosale me kaq mund me kaq durim me kaq sakrificë, për të përfituar një qilim, një tapet." Puna në tezgjah është një prej disa aspekteve të jetës traditcionale që Lazarati po ndan me vizitorët. Gatimi, kopshtaria, piktura, gdhendja e drurit, jeta e staneve, aktivitetet e aventurës po marrin jetë në fshatin që kërkon ta mbështesë të ardhmen tek puna dhe trashëgimia shekullore. Sot Lazarati po kërkon të ndahet nga stigma shumëvjeçare e "republikës së vogël" të marijuanës ku për më shumë se një dekadë nuk hynte askush.

Top Channel/ Sulm me thikë në zonën e Akropolit në Athinë, plagosen dy turistë amerikanë, autori…
21/07 09:17
Top Channel/ Pas fjalimeve te kryeministria, protestuesit nisin marshimin ne kryeqytet, thirrje…
20/07 23:13
Top Channel/ Fjalime, marshim dhe mesazhe kundër qeverisë, protesta në ditën e 51 e saj, çfarë…
20/07 23:12
Top Channel/ Protesta nuk ndalet: Më 23 para Kuvendit, t’i largojmë
20/07 23:10
Top Channel/ Plagosen me armë tre të rinj në Elbasan, u qëlluan në verandën e lokalit
20/07 23:02
Top News- Plagosje e trefishtë në nj lokal në Elbasan, autori hedh armën e ikën me vrap
20/07 22:57
Top News- Protestë tek Kuvendi e Kryeministria/ 51 ditë tubime, qytetarët- Qeveria të dorëhiqet!
20/07 22:56
Top Channel/Atentati në Elbasan me tre të plagosur, gjendet pistoleta, autori u ndoq nga polici dhe…
20/07 21:57
Top Channel/ Atentat me armë në Elbasan, plagosen tre të rinj brenda nje lokali, gjendet pistoleta
20/07 21:51
Top News- Protestuesit marshojnë drejt Kryeministrisë, krah për krah kundër qeverisë
20/07 21:35
Top Channel/ Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagoset kamarieri i një lokali, blindohet zona
20/07 21:34
Top News- Mbështetje për fëmijët e veçantë/Rama: Dyfishim pagesave mujore dhe indeksim si pensionet
20/07 20:02
Top Channel/ Legjenda e Rozafës! Shfaqja vjen premierë si operë në TKOB
20/07 20:00
Top Channel/ Rrëmbehet se nuk pagoi qiranë! Arrestohen tre të rinjtë në Lezhë
20/07 19:43
Top Channel/ Dyfishohet mbështetja, Rama: Përfitojnë 11 mijë fëmijë me aftësi të kufizuara
20/07 19:41
Top Channel/ ‘Thyhet’ pakti PD-PS për territorialen, opozita krijon kaos në Kuvend, shtyhet seanca
20/07 19:38
Top Channel/ Rama, kthesë për protestën: Arritje shqetësimi i shumë njerëzve për flamingot
20/07 19:36
Top Channel/ Tjeter zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, flakët përfshijnë 2 kilometra të rrugës
20/07 19:01
Top News – Gjendet i pajetë 58-vjeçari. I zhdukur prej dy ditësh, humbi jetën brenda një guve
20/07 18:21
Top News- Zjarr tek zona e Ujit të Ftohtë, flakët përpijnë shkurre e bimë e i afrohen banesave
20/07 18:14