Top Channel/ Lazarati i kthehet traditës! Gratë e fshatit angazhohen me prodhimet tradicionale
07/09/2024 19:54

Në Lazarat endja e veshjeve prej leshi është një traditë shekullore. Banorët dikur blegtorë të njohur shfrytëzonin leshin e bagëtive për të endur në vegjë e më pas në tezgjah mbulesat e leshit, qylimat, sharkët e barinjve. Tradita u zbeh dhe dhjetëra objekte autentike të dy shekujve të fundit u shitën kryesisht në Greqi ose u bënë pjesë e koleksioneve private të kulturës materiale. Fshati pati një histori të njohur e të komplikuar, atë të kultivimit të marijuanës por që prej vitit 2014 pak shanse për të rigjetur veten. Tani banorët por rikthejnë traditat më të mira të zonës jo vetëm në emër të turizmit që po i qaset edhe Lazaratit por edhe në emër gjetjes së identitetit të zbehur. Manushaqja punon prej një jete me shtiza, grep, gjilpërë e tezghah. Ajo tregon se punimet e dorës vendosnin cilësinë e jetës së çdo familjeje. Gratë duhej të ishin mjaftueshëm të zonjat për ta përpunuar leshin që kur qethej nga delja e në vazhdim larja, shirja, tjerrja, ngjyrosja dhe endja. Është një proces shumëmi vjetër që duhej patjetër të bëhej sepse nuk ishte ky modernizim, nuk kishim as të visheshim, as të mbuloheshim. E merrnim leshin që nga delja, do ta lanim, do ta shtinim, do ta kalonim në ata krehrët e vegjël pastaj do ta tirrnim e do ta vinim këtu do ta ngjyenim e do bënim pastaj qilimin do bënim triko për fëmijët, për vete për burrat. Më parë vetëm këto përdornim pasi u modernizuam njëçik i hoqëm. Tani jemi rikthyer prapë tek traditcionalja, sidomos në dhomë me oxhak të dimrit shkojnë shumë, qilima të punuar në forë, rrugica prej leshi, në divanë hedhim lëfënjë ju themi ne, të bardhë ose me ngjyrë sipas dëshirës." Sot ky proces është kthyer në një eksperiencë turistike që shumë vizitorë të huaj dhe vendas dëshirojnë ta shohin dhe praktikojnë. Është një mënyrë për të folur për jetën e grave dhe të familjeve që merren me blegtori. Ngjyrosja e leshit është një proces shumë kreativ dhe gratë i kanë mbledhur ngjyrat nga natyra. Lorena vajza e Manushaqes që po e ndjek këtë traditë thotë se natyra ti ofron të gjitha ngjyrat dhe të lejon të eksperimentosh. Përfitimi i ngjyrës është moment shumë i bukur dhe emocional sepse ngjyrat do ti japin jetë motiveve në një qilim apo mbulesë. "Ne preferojmë që ngjyrat ti marrim nga natyra. Janë edhe pa kosto janë organike dhe të shëndetshme dhe nuk ju del boja. Të huajt kanë kuriozitet sepse është një gjë shumë e veçantë. Jo vetëm për turistët por edhe për të rinjtë kjo është një teknikë që nuk e njohin. Meqenëse mami im e ka si profesion e unë duke i qëndruar pranë kam mësuar shumë. Nëse më parë këto përdoreshin nga nevoja sot e kam vënë re që i shikojnë si vepra arti dhe vërtetë të tilla janë sepse nuk ka më vajza të reja qoftë edhe brezi im që të punojnë e të bëjnë këtë punë kolosale me kaq mund me kaq durim me kaq sakrificë, për të përfituar një qilim, një tapet." Puna në tezgjah është një prej disa aspekteve të jetës traditcionale që Lazarati po ndan me vizitorët. Gatimi, kopshtaria, piktura, gdhendja e drurit, jeta e staneve, aktivitetet e aventurës po marrin jetë në fshatin që kërkon ta mbështesë të ardhmen tek puna dhe trashëgimia shekullore. Sot Lazarati po kërkon të ndahet nga stigma shumëvjeçare e "republikës së vogël" të marijuanës ku për më shumë se një dekadë nuk hynte askush.

Top News – Anëtarësimi gradual në BE. Komisioni Europian nis nga puna, çfarë përfiton Shqipëria
26/06 11:03
Top Channel/ Sekuestrohen 833 gram kokainë dhe 576 gram kanabis, arrestohet 35-vjeçari në Bërzhitë
26/06 10:54
Top News – Teknologjia për rendin dhe sigurinë. Prezantohet masat e policisë për sezonin turistik
26/06 10:41
Top News- Punimet në Aeroportin e Vlorës/Zbardhja e vendimit të GJL, zhbllokon kantierin e ndërtimit
26/06 10:19
Top Channel/ Masat për sezonin veror, Lamallari: Siguri më e lartë në destinacionet turistike
26/06 09:55
Top Channel/ Sezoni veror 2026, Lamallari dhe Hita prezantojnë planin e sigurisë në Durrës
26/06 09:54
Top News – Fqinjët ‘u sqaruan’ me plumba. Të shtënat në Shkodër, policia arreston dy persona
26/06 09:47
Top Channel/ Konflikt me armë mes fqinjëve në Shkodër/ Dy të arrestuar dhe një në kërkim
26/06 09:30
Top Channel/ Rama ironi me një protestues: Nuk njeh ligjin, ky do ju shpëtojë?
25/06 23:21
Top News- Shkatërruesi 5,000 tonësh në det, Koreja e Veriut “tregon dhëmbët”
25/06 23:15
Top News- Tmerr në ajër, pilotit i ndodh krizë epileptike gjatë fluturimit
25/06 23:15
Top News- 51 mijë paund, kanabis dhe aksesorë luksozë, dënohet çifti shqiptar në Angli
25/06 23:15
Top Channel/ Debat në Korçë për “territorialen”, kundër shkrirjes së bashkive
25/06 23:12
Top News- Qershori, muaji i protestave/ Qytetarët: Ka ardhur koha për një ‘Shqipëri të re’
25/06 23:01
Top Channel/ Dita e 26 e Protestës, protestuesit kalojnë pranë Ambasadës Amerikane, drejtohen…
25/06 22:58
Top Channel/ Protesta e 26, bie ideja për përshkallëzim nga qytetarët
25/06 22:56
Top Channel/ Dita e 26-të e protestës, protestuesit marshojnë, thirrje kundër Ramës dhe Berishës
25/06 22:53
Top News – Austria kryeson investimet e huaja. 60 milionë euro në Shqipëri në tre muajt e parë
25/06 22:34
Top News- Mesazhet erotike në punë/ ILD i kërkon Kushtetueses shkarkimin e anëtarit të KLP
25/06 22:31
Top Channel/ Protestuesit ndalin marshimin para Parlamentit, ulen në mes të sheshit dhe…
25/06 22:24