Top Channel/ Dëshmitë e luftës italo-greke, ekspozohen në Maliq fotografitë e Kristo Mesogjitis
07/08/2026 19:54

Përmes një ekspozite unike fotografike e dokumentare, në Maliq janë prezantuar dhjetëra dëshmi vizuale dhe shënime ditari nga periudha e Luftës Italo-Greke (1940–1941), të realizuara nga arkeologu dhe ushtari arvanitas, Kristo Petro Mesogjitis. I caktuar si përkthyes i trupave greke në zonën e Maliqit e Gorës, ai bleu një aparat fotografik në Korçë, me të cilin fiksoi jetën e përditshme, njerëzit, fshatrat dhe relievin e kësaj zone. Rreth 70 fotografi të ekspozuara, së bashku me faksimile nga ditari i autorit, pasqyrojnë jo vetëm elemente ushtarake, por edhe studime mbi zakonet e shqiptarëve. Ekspozita u soll nga ish-kryebashkiaku i Saronikos në Greqi, Petro Filipu, i cili riktheu në vëmendje rëndësinë e këtij arkivi. “Me quajnë Petro Filipu. Kam qenë ish-kryebashkiak i një nga bashkive më të mëdha të Greqisë, Bashkia Saronikos dhe nënkryetar i qarkut të Atikisë. Në periudhën e sulmit dhe pushtimit të Greqisë nga gjermanët, në fshatin tim jetonte arkeologu Kristo Petro Mesogjitis, i cili u nda nga jeta në vitin 1945. Ky njeri ishte ushtar dhe luftoi në frontin greko-italian, me fashistët italianë, në vitin 1940-1941. Meqënëse ishte arvanitas dhe dinte shqip, ai ishte përkthyes edhe përkthente të gjitha kontaktet e trupave me popullatën civile ku ishte fronti grek. Ndërkohë që ishte në funksion në komandën e Maliqit, gjatë një vajtje në Korçë, i tërhoqi vëmendjen një aparat fotografik, të cilin nga kursimet që kishte mbledhur e bleu dhe me të janë bërë të gjitha fotografitë në zonën e Maliqit dhe në zonën e Gorës në Pogradec. Me këtë aparat fotografik, përveç fotografive me karakter ushtarak, ai ka fiksuar pamje nga të gjitha zonat, nga fshatrat e Maliqit, Pogradecit, dhe kryesisht në Maliq, ku ishte dhe komanda e trupave greke për zonën e Maliqit dhe zonën e Gorës. Përveç fotografive, meqënëse autori i këtyre fotografive dhe i këtij ditari, përveç arkeologjisë kishte studiuar dhe për kulturën popullore, ishte i diplomuar, ai ka bërë dhe studime për kulturën popullore dhe një pjesë e tyre i ka përshkruar dhe në ditarin e tij për zakonet e shqiptarëve, për arendimin e shtëpive brenda në atë kohë e të tjera, që ishin të njëjtat zakone me traditat e arvanitasve. Dhe ai ka sjellë këtu edhe faksimile, domethënë nga këngët e arvanitasve në Greqi, nga fotografitë e tyre, të cilat një pjesë e vogël paraqitet edhe në këtë ekspozitë. Duke përfunduar, dua të përmend disa fjalë që autori i këtij libri, Kristo Petro Mesogjiti, është shprehur për shqiptarët, për origjinën e tij që nuk mund ta mohojë. Në periudhën e Luftës Italo-Greke 1940, Kristos Petros thotë: "Populli shqiptar është një popull shumë i vuajtur, të cilin e kanë shfrytëzuar të huajt. Edhe sepse është një popull shumë i zgjuar, shumë punëtor, dhe nëse do t'i jepet shansi, me atë që ka, do të përparojë jashtëzakonisht." Për Drejroren e Kulturës Dhora Dajko kjo ekspozitë shërben si një dëshmi e fuqishme e kujtesës historike, respektit të ndërsjellë dhe njohjes së trashëgimisë së përbashkët kulturore. Në shënimet e tij të vitit 1940, arkeologu Kristo Petro Mesogjitis la edhe një vlerësim të veçantë për popullin tonë, duke shkruar se "Populli shqiptar është një popull shumë i vuajtur, të cilin e kanë shfrytëzuar të huajt. Edhe sepse është një popull shumë i zgjuar, shumë punëtor, dhe nëse do t'i jepet shansi, me atë që ka, do të përparojë jashtëzakonisht."

Top News – ‘Ethet e Nilit’. Konfirmohet rasti i parë i virusit në Kosovë
07/08 20:54
Top News – U kapën me dy pistoleta/ Gjykata jep masat për 5 të rinjtë, dyshimet për atentat
07/08 20:49
Top Channel/ Radhë 2 kilometra në Kakavijë, pjesa greke e kufirit punon me sportele të reduktuara
07/08 20:28
Top News – Varret masive në Zubin Potok. Konfirmohet prania e mbetjeve mortore në zonën e tretë
07/08 20:05
Top Channel/ Dëshmitë e luftës italo-greke, ekspozohen në Maliq fotografitë e Kristo Mesogjitis
07/08 19:54
Top Channel/ Trafik i rënduar në Elbasan nga fluksi i emigrantëve, vështirësojnë qarkullimin
07/08 19:49
Top Channel/ “Referendumet lokale të pamundura”, Kume: Mungesa e ligjit nuk rrëzon dot hartën e PS
07/08 19:41
Top Channel/ Situatë alarmante nga zjarri në Klos, qytetari: Rrezikohen dy banesa
07/08 17:47
Top Channel/ Zjarr i përmasave të mëdha në Klos, kërkohet ndërhyrje urgjente
07/08 17:42
Top Channel/ Aksident drejt Malit të Tomorrit, makinës nuk i punuan frenat, plagosen 7 persona
07/08 17:38
Top Channel/ Përfshihet nga flakët një magazinë në Bulqizë, rrezikohen edhe dy banesat pranë saj
07/08 17:20
Top Channel/ Karaburuni mbushet me turistë/ Turistët e huaj mbushën hotelet dhe plazhet e Vlorës
07/08 15:18
Top Channel/ Përgjysmohet sasia e mjaltit/ Bletarët në krizë, moti dëmtoi prodhimin
07/08 15:14
Top Channel/ Rritje minimale page për gjyqtarët/ Propozimi i PS pas vendimit të Kushtetueses
07/08 15:05
Top Channel/ Aktivistja turke lihet në burg/ U ndalua ne Rinas, Turqia e kërkon për terrorizëm
07/08 15:03
Top Channel/ Rama për Financial Times: Shqipëria është në momentin më të mirë drejt BE-së
07/08 15:00
Top News – Turizmi rikthehet në shinat e rritjes/ Gonxhja: Ndihmoi eventi i Kanye West
07/08 14:13
Top News – Rregullorja që ‘bunkerizon’ GJKKO/ Rrjeti safejournalists: Pezulloni vendimin
07/08 13:59
Top Channel/ Fundjava do jetë përvëluese! Temperaturat pritet që të shkojnë në 40-41 gradë nën hije
07/08 12:51
Top News- Zjarrvënësi bën ‘kërdinë’ në Durrës! Djeg 10 kazanë, shkrumbohen edhe 3 makina
07/08 12:48