Top Channel/ Dëshmitë e luftës italo-greke, ekspozohen në Maliq fotografitë e Kristo Mesogjitis
07/08/2026 19:54

Përmes një ekspozite unike fotografike e dokumentare, në Maliq janë prezantuar dhjetëra dëshmi vizuale dhe shënime ditari nga periudha e Luftës Italo-Greke (1940–1941), të realizuara nga arkeologu dhe ushtari arvanitas, Kristo Petro Mesogjitis. I caktuar si përkthyes i trupave greke në zonën e Maliqit e Gorës, ai bleu një aparat fotografik në Korçë, me të cilin fiksoi jetën e përditshme, njerëzit, fshatrat dhe relievin e kësaj zone. Rreth 70 fotografi të ekspozuara, së bashku me faksimile nga ditari i autorit, pasqyrojnë jo vetëm elemente ushtarake, por edhe studime mbi zakonet e shqiptarëve. Ekspozita u soll nga ish-kryebashkiaku i Saronikos në Greqi, Petro Filipu, i cili riktheu në vëmendje rëndësinë e këtij arkivi. “Me quajnë Petro Filipu. Kam qenë ish-kryebashkiak i një nga bashkive më të mëdha të Greqisë, Bashkia Saronikos dhe nënkryetar i qarkut të Atikisë. Në periudhën e sulmit dhe pushtimit të Greqisë nga gjermanët, në fshatin tim jetonte arkeologu Kristo Petro Mesogjitis, i cili u nda nga jeta në vitin 1945. Ky njeri ishte ushtar dhe luftoi në frontin greko-italian, me fashistët italianë, në vitin 1940-1941. Meqënëse ishte arvanitas dhe dinte shqip, ai ishte përkthyes edhe përkthente të gjitha kontaktet e trupave me popullatën civile ku ishte fronti grek. Ndërkohë që ishte në funksion në komandën e Maliqit, gjatë një vajtje në Korçë, i tërhoqi vëmendjen një aparat fotografik, të cilin nga kursimet që kishte mbledhur e bleu dhe me të janë bërë të gjitha fotografitë në zonën e Maliqit dhe në zonën e Gorës në Pogradec. Me këtë aparat fotografik, përveç fotografive me karakter ushtarak, ai ka fiksuar pamje nga të gjitha zonat, nga fshatrat e Maliqit, Pogradecit, dhe kryesisht në Maliq, ku ishte dhe komanda e trupave greke për zonën e Maliqit dhe zonën e Gorës. Përveç fotografive, meqënëse autori i këtyre fotografive dhe i këtij ditari, përveç arkeologjisë kishte studiuar dhe për kulturën popullore, ishte i diplomuar, ai ka bërë dhe studime për kulturën popullore dhe një pjesë e tyre i ka përshkruar dhe në ditarin e tij për zakonet e shqiptarëve, për arendimin e shtëpive brenda në atë kohë e të tjera, që ishin të njëjtat zakone me traditat e arvanitasve. Dhe ai ka sjellë këtu edhe faksimile, domethënë nga këngët e arvanitasve në Greqi, nga fotografitë e tyre, të cilat një pjesë e vogël paraqitet edhe në këtë ekspozitë. Duke përfunduar, dua të përmend disa fjalë që autori i këtij libri, Kristo Petro Mesogjiti, është shprehur për shqiptarët, për origjinën e tij që nuk mund ta mohojë. Në periudhën e Luftës Italo-Greke 1940, Kristos Petros thotë: "Populli shqiptar është një popull shumë i vuajtur, të cilin e kanë shfrytëzuar të huajt. Edhe sepse është një popull shumë i zgjuar, shumë punëtor, dhe nëse do t'i jepet shansi, me atë që ka, do të përparojë jashtëzakonisht." Për Drejroren e Kulturës Dhora Dajko kjo ekspozitë shërben si një dëshmi e fuqishme e kujtesës historike, respektit të ndërsjellë dhe njohjes së trashëgimisë së përbashkët kulturore. Në shënimet e tij të vitit 1940, arkeologu Kristo Petro Mesogjitis la edhe një vlerësim të veçantë për popullin tonë, duke shkruar se "Populli shqiptar është një popull shumë i vuajtur, të cilin e kanë shfrytëzuar të huajt. Edhe sepse është një popull shumë i zgjuar, shumë punëtor, dhe nëse do t'i jepet shansi, me atë që ka, do të përparojë jashtëzakonisht."

Top Channel/ Zjarr në Vranisht të Himarës, flakët përhapen në zonë, zjarrfikësit në terren
28/08 15:51
Top Channel/ Zjarri përfshin pyjet në Maliq, ndërhyjnë zjarrfikësit, situata nën kontroll
28/08 15:50
Top Channel/ Makina përfshihet nga flakët, zjarri përhapet në Gjirokastër, rrezikohen banesat
28/08 15:50
Top Channel/ Gjyqi për Ergys Agasin rinis pasi avokatët u njohën me dosjen e prokurorisë
28/08 15:39
Top Channel/Referendumi në Islandë, MPJ:Pozitiv, mund të krijojë moment politik edhe për Shqipërinë!
28/08 15:38
Top Channel/ Norvegjia në zi, mbreti Harald V ndahet nga jeta në moshën 89-vjeçare
28/08 15:36
Top Channel/ Nderohet akademiku Mark Tirta/ Familjarë, miq dhe akademikë i japin lamtumirën
28/08 15:29
Top News – Digjet makina, flakët përhapen në pyje/ Zjarr në Gjirokastër, në rrezik zonat e banuara
28/08 15:28
Top Channel/ Korça në sytë e 11 artistëve nga bota. I bashkon ekspozita “Dola për një shëtitje”
28/08 15:24
Top Channel/ Shkodra kujton viktimat e komunizmit, familjarët kërkojnë drejtësi për të zhdukurit
28/08 15:23
Top Channel/Ethet e Nilit, Greqia raporton 232 raste dhe 19 viktima,Shqipëria vetëm një të infektuar
28/08 15:16
Top Channel/ Euroja bie nën 90 lekë, shqiptarët po shtojnë kursimet në monedhën vendase
28/08 15:15
Top Channel/ Lamtumira e fundit për Anën/ Familjarët i japin lamtumirën Ana Dyrmishit
28/08 15:13
Top Channel/ Alarm për eksploziv në Durrës. Gjendet lëndë plasëse me celular pranë makinave
28/08 15:09
Top Channel/ Protesta ndryshon planet, Rama mbledh ministrat në Pallatin e Brigadave
28/08 15:08
Top News- Bombë artizanale në Durrës/ Ishte lidhur me celular, çaktivizohet nga forcat xheniere
28/08 14:42
Top Channel/ Kuvendi i Kosovës-SHBA e BE në sallë, PDK: Durimi ynë e ka një fund…
28/08 14:26
Top News – ‘Gjuetia’ e Rrugores në Tiranë/ 5 mijë gjoba në 48 orë, bllokohen 18 automjete
28/08 14:25
Top News – Makina përfshihet nga flakët, zjarri përhapet në fshatrat e Gjirokastrës
28/08 14:16
Top News – Kamerat me AI në klasa/ Boçi kundër planit: Shkolla nuk është komisariat digjital
28/08 14:04