Top Channel/ Dëshmitë e luftës italo-greke, ekspozohen në Maliq fotografitë e Kristo Mesogjitis
07/08/2026 19:54

Përmes një ekspozite unike fotografike e dokumentare, në Maliq janë prezantuar dhjetëra dëshmi vizuale dhe shënime ditari nga periudha e Luftës Italo-Greke (1940–1941), të realizuara nga arkeologu dhe ushtari arvanitas, Kristo Petro Mesogjitis. I caktuar si përkthyes i trupave greke në zonën e Maliqit e Gorës, ai bleu një aparat fotografik në Korçë, me të cilin fiksoi jetën e përditshme, njerëzit, fshatrat dhe relievin e kësaj zone. Rreth 70 fotografi të ekspozuara, së bashku me faksimile nga ditari i autorit, pasqyrojnë jo vetëm elemente ushtarake, por edhe studime mbi zakonet e shqiptarëve. Ekspozita u soll nga ish-kryebashkiaku i Saronikos në Greqi, Petro Filipu, i cili riktheu në vëmendje rëndësinë e këtij arkivi. “Me quajnë Petro Filipu. Kam qenë ish-kryebashkiak i një nga bashkive më të mëdha të Greqisë, Bashkia Saronikos dhe nënkryetar i qarkut të Atikisë. Në periudhën e sulmit dhe pushtimit të Greqisë nga gjermanët, në fshatin tim jetonte arkeologu Kristo Petro Mesogjitis, i cili u nda nga jeta në vitin 1945. Ky njeri ishte ushtar dhe luftoi në frontin greko-italian, me fashistët italianë, në vitin 1940-1941. Meqënëse ishte arvanitas dhe dinte shqip, ai ishte përkthyes edhe përkthente të gjitha kontaktet e trupave me popullatën civile ku ishte fronti grek. Ndërkohë që ishte në funksion në komandën e Maliqit, gjatë një vajtje në Korçë, i tërhoqi vëmendjen një aparat fotografik, të cilin nga kursimet që kishte mbledhur e bleu dhe me të janë bërë të gjitha fotografitë në zonën e Maliqit dhe në zonën e Gorës në Pogradec. Me këtë aparat fotografik, përveç fotografive me karakter ushtarak, ai ka fiksuar pamje nga të gjitha zonat, nga fshatrat e Maliqit, Pogradecit, dhe kryesisht në Maliq, ku ishte dhe komanda e trupave greke për zonën e Maliqit dhe zonën e Gorës. Përveç fotografive, meqënëse autori i këtyre fotografive dhe i këtij ditari, përveç arkeologjisë kishte studiuar dhe për kulturën popullore, ishte i diplomuar, ai ka bërë dhe studime për kulturën popullore dhe një pjesë e tyre i ka përshkruar dhe në ditarin e tij për zakonet e shqiptarëve, për arendimin e shtëpive brenda në atë kohë e të tjera, që ishin të njëjtat zakone me traditat e arvanitasve. Dhe ai ka sjellë këtu edhe faksimile, domethënë nga këngët e arvanitasve në Greqi, nga fotografitë e tyre, të cilat një pjesë e vogël paraqitet edhe në këtë ekspozitë. Duke përfunduar, dua të përmend disa fjalë që autori i këtij libri, Kristo Petro Mesogjiti, është shprehur për shqiptarët, për origjinën e tij që nuk mund ta mohojë. Në periudhën e Luftës Italo-Greke 1940, Kristos Petros thotë: "Populli shqiptar është një popull shumë i vuajtur, të cilin e kanë shfrytëzuar të huajt. Edhe sepse është një popull shumë i zgjuar, shumë punëtor, dhe nëse do t'i jepet shansi, me atë që ka, do të përparojë jashtëzakonisht." Për Drejroren e Kulturës Dhora Dajko kjo ekspozitë shërben si një dëshmi e fuqishme e kujtesës historike, respektit të ndërsjellë dhe njohjes së trashëgimisë së përbashkët kulturore. Në shënimet e tij të vitit 1940, arkeologu Kristo Petro Mesogjitis la edhe një vlerësim të veçantë për popullin tonë, duke shkruar se "Populli shqiptar është një popull shumë i vuajtur, të cilin e kanë shfrytëzuar të huajt. Edhe sepse është një popull shumë i zgjuar, shumë punëtor, dhe nëse do t'i jepet shansi, me atë që ka, do të përparojë jashtëzakonisht."

Top News- E rëndë në Jalë! Turistja shfaq probleme shëndetësore në hotel, por vdes në spital
21/09 22:48
Top News- Rama me shqiptarët në Michigan, dënon vendimin e Hagës: Jemi në krah të Kosovës
21/09 22:29
Top News-“Kam tre fëmijë për të rritur”, thirrjet dëshpëruese të shqiptarit: Ndihemi të shkatërruar
21/09 22:00
Top News- Hija e tenderave mbi Ergys Verdhon, hapi kompani ndërtimi dhe iu fut me ‘kokë’ biznesit
21/09 21:42
Top Channel/ “Të enjten para Kuvendit”, protestuesit: Kërkojmë anulimin e Paketës së Maleve
21/09 21:39
Top Channel/“Do hapim konsullatën shqiptare në Miçigan”,Rama: Dëgjova që do bënin protestë edhe këtu
21/09 20:06
Top Channel/ Debati për “Paketën e Maleve”, opozita kërkoi shfuqizimin e ligjit
21/09 19:58
Top Channel/ Studentët në mbrojtje të UÇK. Qindra të rinj marshojnë në Prishtinë, kundër dënimit
21/09 19:57
Top Channel/ Ambasadorja e BE: SPAK i pavarur. De Sousa takon Brahon: Mbështetje e palëkundur
21/09 19:43
Top Channel/ FBI mbledh Europën në Tiranë, 235 ekspertë të sigurisë bashkojnë forcat
21/09 19:42
Top Channel/ “Shqipëria pretë NATO-n”, Rama nw Meçigan: Shqipëria Nuk është më një ëndërr që…
21/09 19:40
Top Channel/ “Do hapim konsullatën shqiptare në Miçigan”, Rama: Shqipëria duhet të ketë një…
21/09 19:36
Top News – Zjarr në fshatrat e Vlorës/ Flakët rrezikuan banesat, digjen ullinj shekullorë
21/09 18:39
Top News – Përfshihet nga flakët një kasolle mbi çatinë e një pallati në Korçë
21/09 18:10
Top News- GJKKO nuk tërhiqet nga rregullorja, por gjobit avokatët! Ata paralajmërojnë përshkallëzim
21/09 16:35
Top News – Shfuqizimi i dy ligjeve. Rrëzohet nisma për paketën e maleve dhe strategjikët
21/09 16:28
Top News- FBI ‘zbarkon’ në Tiranë! Konferenca për luftën kundër krimit dhe ‘sfidat e përbashkëta’
21/09 16:25
Top News- Vrasja në Sarandë pa autor, hetimet çojnë RENEA-n në Kamëz! Kontrolle në banesa
21/09 16:20
Top Channel/ Korça, katër net me serenata. Tradita korçare vjen edhe me orkestrime të reja
21/09 16:06
Top Channel/ Merr zjarr kasollja mbi çatinë e një pallati në Korçë, zjarrfikësit në vendngjarje
21/09 15:57