Top Channel/ Dëshmitë e luftës italo-greke, ekspozohen në Maliq fotografitë e Kristo Mesogjitis
07/08/2026 19:54

Përmes një ekspozite unike fotografike e dokumentare, në Maliq janë prezantuar dhjetëra dëshmi vizuale dhe shënime ditari nga periudha e Luftës Italo-Greke (1940–1941), të realizuara nga arkeologu dhe ushtari arvanitas, Kristo Petro Mesogjitis. I caktuar si përkthyes i trupave greke në zonën e Maliqit e Gorës, ai bleu një aparat fotografik në Korçë, me të cilin fiksoi jetën e përditshme, njerëzit, fshatrat dhe relievin e kësaj zone. Rreth 70 fotografi të ekspozuara, së bashku me faksimile nga ditari i autorit, pasqyrojnë jo vetëm elemente ushtarake, por edhe studime mbi zakonet e shqiptarëve. Ekspozita u soll nga ish-kryebashkiaku i Saronikos në Greqi, Petro Filipu, i cili riktheu në vëmendje rëndësinë e këtij arkivi. “Me quajnë Petro Filipu. Kam qenë ish-kryebashkiak i një nga bashkive më të mëdha të Greqisë, Bashkia Saronikos dhe nënkryetar i qarkut të Atikisë. Në periudhën e sulmit dhe pushtimit të Greqisë nga gjermanët, në fshatin tim jetonte arkeologu Kristo Petro Mesogjitis, i cili u nda nga jeta në vitin 1945. Ky njeri ishte ushtar dhe luftoi në frontin greko-italian, me fashistët italianë, në vitin 1940-1941. Meqënëse ishte arvanitas dhe dinte shqip, ai ishte përkthyes edhe përkthente të gjitha kontaktet e trupave me popullatën civile ku ishte fronti grek. Ndërkohë që ishte në funksion në komandën e Maliqit, gjatë një vajtje në Korçë, i tërhoqi vëmendjen një aparat fotografik, të cilin nga kursimet që kishte mbledhur e bleu dhe me të janë bërë të gjitha fotografitë në zonën e Maliqit dhe në zonën e Gorës në Pogradec. Me këtë aparat fotografik, përveç fotografive me karakter ushtarak, ai ka fiksuar pamje nga të gjitha zonat, nga fshatrat e Maliqit, Pogradecit, dhe kryesisht në Maliq, ku ishte dhe komanda e trupave greke për zonën e Maliqit dhe zonën e Gorës. Përveç fotografive, meqënëse autori i këtyre fotografive dhe i këtij ditari, përveç arkeologjisë kishte studiuar dhe për kulturën popullore, ishte i diplomuar, ai ka bërë dhe studime për kulturën popullore dhe një pjesë e tyre i ka përshkruar dhe në ditarin e tij për zakonet e shqiptarëve, për arendimin e shtëpive brenda në atë kohë e të tjera, që ishin të njëjtat zakone me traditat e arvanitasve. Dhe ai ka sjellë këtu edhe faksimile, domethënë nga këngët e arvanitasve në Greqi, nga fotografitë e tyre, të cilat një pjesë e vogël paraqitet edhe në këtë ekspozitë. Duke përfunduar, dua të përmend disa fjalë që autori i këtij libri, Kristo Petro Mesogjiti, është shprehur për shqiptarët, për origjinën e tij që nuk mund ta mohojë. Në periudhën e Luftës Italo-Greke 1940, Kristos Petros thotë: "Populli shqiptar është një popull shumë i vuajtur, të cilin e kanë shfrytëzuar të huajt. Edhe sepse është një popull shumë i zgjuar, shumë punëtor, dhe nëse do t'i jepet shansi, me atë që ka, do të përparojë jashtëzakonisht." Për Drejroren e Kulturës Dhora Dajko kjo ekspozitë shërben si një dëshmi e fuqishme e kujtesës historike, respektit të ndërsjellë dhe njohjes së trashëgimisë së përbashkët kulturore. Në shënimet e tij të vitit 1940, arkeologu Kristo Petro Mesogjitis la edhe një vlerësim të veçantë për popullin tonë, duke shkruar se "Populli shqiptar është një popull shumë i vuajtur, të cilin e kanë shfrytëzuar të huajt. Edhe sepse është një popull shumë i zgjuar, shumë punëtor, dhe nëse do t'i jepet shansi, me atë që ka, do të përparojë jashtëzakonisht."

Top Channel/ Denoncimi në protestë: Shqiptarët po pengohen në Mal të Zi
11/09 23:21
Top Channel/ Rama i thotë të gjitha: Ahmetaj? Maskë karnavalesh! S’kam folur me Trump për…
11/09 23:21
Top Channel/ Historia drithëruese! Bëhet nënë nga embrioni i ngrirë 53-vjeçe
11/09 23:18
Top Channel/ Nga Zvërneci te Balluku e Veliaj, intervista 4 orëshe e Ramës në ‘Flasim’
11/09 23:17
Top Channel/ “Shoh derën e BE të hapur”, Rama: Do shpëtoni nga unë vetëm kur…
11/09 22:49
Top Channel/“Ata s’do blejnë tokën, do investojnë, ne i themi jo”, Rama: Nuk kam folur me Trump
11/09 22:49
Top News- Rama flet për Arben Ahmetajn: Një maskë karnavalesh, jo në një aset publik për t’u besuar
11/09 22:34
Top News- Elektricisti bie bashkë me shtyllën/ E rëndë në Patos, humb jetën në vend
11/09 22:29
Top Channel/ “E përpiu pushteti, nuk ishte hakmarrje e imja”, Rama për Metën: Ishte talent politik
11/09 21:23
Top Channel/ “Balluku kontrollon qeverinë?”, Kryeministri Rama: Këto janë barcoleta Tirane
11/09 21:22
Top Channel/ “SPAK hyri në territorin tim me Ballukun”, Rama: Veliaj është rast tjetër
11/09 21:22
Top Channel/ “Kisha investuar në një maskë karnavalesh”, Rama për Ahmetajn: E dhimbshme, por…
11/09 21:22
Top Channel/ “Tirana është…”, Rama: Problematikat që ngre Braçe janë të lidhura me bashkinë
11/09 21:21
Top Channel/ “Patronazhistët nuk janë shpikje e jona”, Rama: Ne bëjmë diçka që e bën çdo parti
11/09 21:20
Top Channel/ “Mendoja se do linim nam me administratën në BE”, Rama: Na ndriti fytyrën para atyre
11/09 21:20
Top News-Hyjnesha e Butrintit kthehet në shtëpi, vepra shekullore tani mund të shihet nga vizitorët
11/09 20:20
Top Channel/ “Teli me gjemba ishte shfaqje e shëmtuar e kompanisë”, Rama: S’do ketë më
11/09 20:09
Top Channel/ Prostitucion në apartamente me qira, goditet në Tiranë veprimtaria kriminale
11/09 19:59
Top Channel/ Në pranga për plagosje të trefishtë, kapet 19-vjeçari në Shijak
11/09 19:58
Top Channel/ Spahiu ndan detyrat te Shëndetësia: Që nga nesër, zyrë për qytetarët
11/09 19:41