Top Channel/ Lazarati i kthehet traditës! Gratë e fshatit angazhohen me prodhimet tradicionale
07/09/2024 19:54

Në Lazarat endja e veshjeve prej leshi është një traditë shekullore. Banorët dikur blegtorë të njohur shfrytëzonin leshin e bagëtive për të endur në vegjë e më pas në tezgjah mbulesat e leshit, qylimat, sharkët e barinjve. Tradita u zbeh dhe dhjetëra objekte autentike të dy shekujve të fundit u shitën kryesisht në Greqi ose u bënë pjesë e koleksioneve private të kulturës materiale. Fshati pati një histori të njohur e të komplikuar, atë të kultivimit të marijuanës por që prej vitit 2014 pak shanse për të rigjetur veten. Tani banorët por rikthejnë traditat më të mira të zonës jo vetëm në emër të turizmit që po i qaset edhe Lazaratit por edhe në emër gjetjes së identitetit të zbehur. Manushaqja punon prej një jete me shtiza, grep, gjilpërë e tezghah. Ajo tregon se punimet e dorës vendosnin cilësinë e jetës së çdo familjeje. Gratë duhej të ishin mjaftueshëm të zonjat për ta përpunuar leshin që kur qethej nga delja e në vazhdim larja, shirja, tjerrja, ngjyrosja dhe endja. Është një proces shumëmi vjetër që duhej patjetër të bëhej sepse nuk ishte ky modernizim, nuk kishim as të visheshim, as të mbuloheshim. E merrnim leshin që nga delja, do ta lanim, do ta shtinim, do ta kalonim në ata krehrët e vegjël pastaj do ta tirrnim e do ta vinim këtu do ta ngjyenim e do bënim pastaj qilimin do bënim triko për fëmijët, për vete për burrat. Më parë vetëm këto përdornim pasi u modernizuam njëçik i hoqëm. Tani jemi rikthyer prapë tek traditcionalja, sidomos në dhomë me oxhak të dimrit shkojnë shumë, qilima të punuar në forë, rrugica prej leshi, në divanë hedhim lëfënjë ju themi ne, të bardhë ose me ngjyrë sipas dëshirës." Sot ky proces është kthyer në një eksperiencë turistike që shumë vizitorë të huaj dhe vendas dëshirojnë ta shohin dhe praktikojnë. Është një mënyrë për të folur për jetën e grave dhe të familjeve që merren me blegtori. Ngjyrosja e leshit është një proces shumë kreativ dhe gratë i kanë mbledhur ngjyrat nga natyra. Lorena vajza e Manushaqes që po e ndjek këtë traditë thotë se natyra ti ofron të gjitha ngjyrat dhe të lejon të eksperimentosh. Përfitimi i ngjyrës është moment shumë i bukur dhe emocional sepse ngjyrat do ti japin jetë motiveve në një qilim apo mbulesë. "Ne preferojmë që ngjyrat ti marrim nga natyra. Janë edhe pa kosto janë organike dhe të shëndetshme dhe nuk ju del boja. Të huajt kanë kuriozitet sepse është një gjë shumë e veçantë. Jo vetëm për turistët por edhe për të rinjtë kjo është një teknikë që nuk e njohin. Meqenëse mami im e ka si profesion e unë duke i qëndruar pranë kam mësuar shumë. Nëse më parë këto përdoreshin nga nevoja sot e kam vënë re që i shikojnë si vepra arti dhe vërtetë të tilla janë sepse nuk ka më vajza të reja qoftë edhe brezi im që të punojnë e të bëjnë këtë punë kolosale me kaq mund me kaq durim me kaq sakrificë, për të përfituar një qilim, një tapet." Puna në tezgjah është një prej disa aspekteve të jetës traditcionale që Lazarati po ndan me vizitorët. Gatimi, kopshtaria, piktura, gdhendja e drurit, jeta e staneve, aktivitetet e aventurës po marrin jetë në fshatin që kërkon ta mbështesë të ardhmen tek puna dhe trashëgimia shekullore. Sot Lazarati po kërkon të ndahet nga stigma shumëvjeçare e "republikës së vogël" të marijuanës ku për më shumë se një dekadë nuk hynte askush.

Top News- Lumi Seman çan argjinaturat, uji vërshon në rrugë e fusha, tmerrohen banorët
12/01 21:59
Lajmet kryesore të ditës – Top News, 12 Janar 2026
12/01 21:56
Top News- E moshuara mes flakëve në Gjirokastër, shpëtohet nga forcat zjarrfikëse
12/01 21:28
Top News- Aksident i frikshëm në Kavajë, 24-vjeçari përplas me mjet katër makina të parkuara
12/01 21:27
Top News- Katastrofë në Malshovë të Përmetit, çahet toka, tmerrohen banorët
12/01 20:21
Top Channel/ Përse u përmbyt Gjirokastra? Banorët: Përroi nuk është pastruar kurrë
12/01 20:14
Top Channel/ Dhunë për zërin e lartë! Tërbohen vëllai dhe nipi i ish-deputetit Arben Ndoka
12/01 19:54
Top Channel/Publikim me detyrim i dokumenteve, rregulla të reja transparence për autoritetet publike
12/01 19:53
Top Channel/ Bien kreditë me probleme, shqiptarët më të rregullt për të shlyer huatë
12/01 19:51
Top News- Tragjedia e familjes në Durrës, merret vendimi, çfarë do ndodh me ta?
12/01 19:46
Top Channel/ E zbulon Luljeta Bozo: Pse u përmbytëm! Asnjë masë pas 10-fishimit të popullsisë
12/01 19:44
Top Channel/ Plagosja e babë e bir në Greqi, kush është pronari i lokalit ku ndodhi ngjarja
12/01 19:18
Top Channel/ “Rrinte në TikTok, në Dubai…”, 33-vjeçarja përballë ish-vjehrrës, dëshmitë e forta
12/01 19:17
Top Channel/ Zjarr në Gjirokastër në katin e parë të një pallati, zjarrfikësit shpëtojnë 83-vjeçaren
12/01 19:06
Top News – Një mijë euro ose të prishëm tendën, Inspektorët e IMT përfundojnë në gjyq
12/01 18:43
Top News – Kush pagoi për Kuvendin e Rithemelimit. SPAK merr në pyetje deputetin Belind Këlliçi
12/01 16:33
Top Channel/ Belind Këlliçi dy orë në SPAK, deputeti i PD: U thirra për çështje periferike
12/01 16:11
Top Channel/ Protestë në Maliq, këshilltarët bashkiakë kërkojnë llogari për përmbytjet
12/01 15:32
Top Channel/ Divjakasit mashtruan shkodranin, i morën 40 mijë euro në emër të kryebashkiakut
12/01 15:22
Top Channel/ “Nuk i braktisa fëmijët”! Flet nëna e tre të miturve që u akuzua nga gjyshja
12/01 15:21
DIGITALB DIGITALB