Kur vendosej alfabeti/ Muzeu kombëtar përkujton etërit themelues të gjuhës shqipe
25/11/2020 15:33

Përhapja e shkollave dhe mësimit të gjuhës shqipe si dhe zhvillimi i kulturës kombëtare në përgjithësi shtruan në rend të ditës nevojën e caktimit të një alfabeti të vetëm të gjuhës shqipe. Rilindasit me të drejtë e shihnin mungesën e tij si një problem gjuhësor dhe kulturor, por edhe një problem politik. Një shenjë dasie që pengonte bashkimin e shqiptarëve. Ky muaj përcakton vitin e 112 që nga koha e mbajtjes së Kongresit të Manastiri, dhe kjo ekspozitë në Muzeun Historik Kombëtar që pasqyron delegatët që morën pjesë në të quhet Rruga drejt Bashkimit Kombëtar. Një pendë e re, larg atdheut, u bë nismëtar i një alfabeti të veçantë të shqipes, Naum Veqilarxhi, krijoi abetaren e parë të gjuhës shqipe.Ndërsa Kristoforidhi, Vasa, Frashëri e Vreto kontribuan për Alfabetin duke propaganduar sistemet e tyre shkrimore. Ndërsa thirrja e kongresit të Manastirit u bë e mundur vetëm pas shpalljes së kushtetutës në vitin 1908. Kongresi u hap në Manastir në 14 nëntor dhe vijoi deri më 22 nëntor. Në të morën pjesë 32 delegatë më të drejtë vote si dhe 18 të tjerë pa të drejtë vote. Kongresi u shndërrua kështu në një kuvend të vërtetë mbarëshqiptar nga qytetet e vilajetet e Manastirit, Kosovës, Janinës, Shkodrës, si dhe shoqëritë shqiptare të Bukureshtit, Sofjes, SHBA, Egjiptit dhe Italisë.Megjithëse çështja e njëjësimit të alfabetit zuri vendin kryesor, vetë kongresi nuk ishte një mbledhje thjesht gjuhësore, por një manifestim politik. “E kemi bërë me ndërgjegje të plotë pasqyrimin e këtyre figurave për t’ju thënë shqiptarëve të brezit të ri, se cilët janë etërit themelues të gjuhës shqipe. Cilët janë etërit themelues të identitetit kombëtar të shqiptarëve dhe se si sa herë që ata ulen në bankat e tyre, cfarë vështirëish ka patur që fjala shqip të frymonte, gjallonte dhe merrte pjesë”. Ekspozita është pasuruar me fotografi të delegatëve pjesëmarrës si Gjergj Fishta, Mid’hat Frashëri, Sotir Peci, Ndre Mjeda, Shahin Kolonja, Parashqevi Qiriazi, Fehim Zavalani, Simon Shuteriqi etj. Gjithashtu në të këtë ekspozitë pasqyrohen edhe objektet e Luigj Gurakuqit, Cerciz Topullit, Mihal Gramenos, Hilë Mosit etj. Si dhe librat e gazetat origjinale të kohës. Kongresi i Manastirit dhe vendimet e tij, më i rëndësishmi standartizimi i alfabetit latin të gjuhës shqipe përbën një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë e popullit shqiptar.

Top Channel/ “Epopeja intime”! Shkrimtarja Enit Karafili fiton Çmimin e Madh të Letërsisë për 2024
09/01 15:45
Top Channel/ “Te Lulëkuqe mbi mure, Kadri Roshi u rrëzua 9 herë”, pengu i djalit: S’është respektuar
08/01 20:28
Top Channel/”Të vijë e të më dalë përballë”, djali i Kadri Roshit sulmon Hamdi Jupen
08/01 15:08
Top Channel/ “Rogeçët e Pojanit”! Festa pagane në Maliq, si një dëshmi e folklorit lokal
07/01 20:08
Top Channel/ Gruaja në komunizëm, si e ndërtoi regjimi portretin duke përdorur propagandën
07/01 20:05
Top Channel/ “Lahuta e Malcis, 35 vjet nga rikthimi i epopesë së ndaluar që sfidoi diktaturën
05/01 19:59
Top Channel/ Me lahutë në dorë që 10 vjeç! Mjeshtri i lahutave: Të trashëgojmë traditën
03/01 12:32
Top Channel/ Historia e Sahatit të Gjirokastrës/ Rrëfehet njeriu që nuk i lë të pushojnë akrepat e orës
02/01 12:20
Top Channel/ “Piter Pan” në Cirkun Kombëtar! Premiera për festat e fundvitit
30/12 20:01
Top Channel/ Aurela gaçe “ndez” Gjirokastrën/ Mbrëmje festive, qindra qytetarë vendës dhe të huaj
28/12 15:30
Top Channel/ Ekspozita e 12 artistëve! Vlorë, qëndron e hapur për festa me punime në pikturë dhe…
27/12 12:30
Top Channel/ Poeti Laureat, qendra kombëtare e librit shpall poeten Rita Petro
23/12 15:27
Top channel/ “Metoda Gronholm”, vepra me humor e satirë vendoset në skenën e teatrit “Bylis”
23/12 12:35
Top channel/ Këngët Majekrahi, me lahutë e çifteli, jehuan në skenën e Teatrit “Migjeni” në Shkodër
23/12 12:34
Top Channel/ “Tinguj zemre”! Koncerti më Elbasan i të rinjve me aftësi ndryshe
21/12 19:55
Top Channel/ këngëtari i teatrit Petro Marko, Viktor Tahiraj rikthehet pas 17 vitesh emigrim
20/12 12:41
Top Channel/ Festat gjallërojnë Gjirokastrën, ambientet festive vizitohen nga turistët e huaj
20/12 12:24
Top Channel/“Halli hallit nuk i ngjan”/Varieteja premierë në skenën e teatrit “Petro Marko” në Vlorë
19/12 12:43
Top Channel/ “I huaji” i Kamysë në Tiranë, Teatralizohet kryevepra e autorit francez
18/12 12:59
Top Channel/ Filmi si propagandë! Si “Vitet e para” shpalli armiq intelektualët
17/12 19:57
DIGITALB DIGITALB