“Moska po përgatitet për të sulmuar anëtarë të NATO-s”, 5 pikat kyçe ku aleanca është kapur e papërgatitur

28/04/2026 10:46

NATO ka qëndruar jashtë luftës SHBA-Izrael në Iran, por konflikti ka ekspozuar çarje në mbrojtjen e aleancës që do ta bënin atë të përballet me vështirësi nëse Rusia sulmon.

“Luftërat në Ukrainë dhe në Lindjen e Mesme nuk janë fenomene të ndara, ka shumë për të mësuar nga të dyja duke menduar për luftërat e së nesërmes. Këto mësime të kombinuara duhet të na çojnë drejt një kuptimi më të mirë sesi të drejtojmë zhvillimin e kapaciteteve”, tha gjenerali Dominique Tardif, zëvendësshefi i forcave ajrore të Francës.

Zyrtarët ushtarakë evropianë kanë paralajmëruar se Moska mund të jetë në një pozicion për të sulmuar një anëtar të aleancës deri në vitin 2029, duke theksuar nevojën urgjente për gatishmëri luftarake dhe kohezion politik në të gjithë aleancën.

“POLITICO” foli me një duzinë diplomatësh, zyrtarë aktualë dhe ish-zyrtarë të NATO-s, si dhe ekspertë të mbrojtjes, disa prej të cilëve iu dha anonimiteti për të folur lirisht për çështjen delikate, për të përmbledhur pesë boshllëqe në aleancë, të zbuluara nga lufta në Lindjen e Mesme.

  1. Po mbarojnë municionet

Lufta e Iranit e ka vënë në dukje ndjeshëm mungesën e municioneve të NATO-s. SHBA-të dogjën rreth gjysmën e inventarit të tyre të përgjithshëm të raketave kritike të mbrojtjes ajrore Patriot, ndërsa zyrtarët francezë paralajmëruan se rezervat e raketave të tyre Aster dhe Mica po mbaronin që në dy javët e para të luftës. Firmat e mbrojtjes si Rheinmetall dhe MBDA kanë vënë në dukje gjithashtu rritjen e kërkesës dhe mungesat e afërta.

Nëse SHBA-të vazhdojnë ta zhvendosin vëmendjen e tyre drejt Indo-Paqësorit, “do të ketë asete të konsiderueshme të larguara” nga Evropa, tha një diplomat i lartë i NATO-s. “Ne kemi shumë pak nga këto asete.” Nëse NATO nuk ndryshon strategji, Rusia “do të na kushtojë nxjerrjen shpejt nga një luftë”, paralajmëroi Calvin Bailey, një ligjvënës nga Partia Laburiste në pushtet në Britaninë e Madhe në komitetin e mbrojtjes të parlamentit të Mbretërisë së Bashkuar.

Me Moskën që prodhon “6,000 deri në 7,000” dronë sulmi me një drejtim në muaj, aleatët e NATO-s do të mbeten pa raketa të mbrojtjes ajrore me vlerë të lartë brenda “javëve”, tha Justin Bronk, një bashkëpunëtor i lartë kërkimor në Institutin Mbretëror të Shërbimeve të Bashkuara.

Kjo krijon një “kërkesë urgjente për interceptorë ajër-ajër më të përballueshëm”, shtoi ai, duke argumentuar se NATO duhet të përqendrohet në alternativa më të lira ndaj raketave Patriot, si raketa e udhëhequr me lazer AGR-20, dhe të ndërtojë mbrojtje pasive si strehimore prej betoni të ngurtësuar për avionë.

  1. Inferioriteti i ajrit

Aftësia e Iranit për të vazhduar goditjen e shteteve fqinje të Gjirit me mbi 5000 sulme me raketa dhe dronë, pavarësisht fushatës ajrore amerikane, tregon “kufizimet e qarta të pritjes se mund të bombardoni një vend deri në nënshtrim” me avionë konvencionalë, tha Pieter Ëezeman, një studiues i lartë në Institutin Ndërkombëtar të Kërkimeve për Paqen në Stokholm.

Në përgjigje të kësaj, NATO duhet të rishqyrtojë dominimin ajror dhe të kërkojë zgjidhje krijuese për të penguar Rusinë, si investimi në armë sulmi me precizion me rreze të gjatë veprimi, të afta për të synuar prodhimin e dronëve të Moskës dhe bazat ushtarake thellë brenda vendit, tha Bronk.

  1. Marina me fuqi të pamjaftueshme

Vendosja e kufizuar e Evropës për të ndihmuar aleatët e Gjirit ka ilustruar gjithashtu mungesën e dukshme të investimeve në marinat e NATO-s. Shembulli më i qartë është Mbretëria e Bashkuar. Pasi iu deshën tre javë për të vendosur shkatërruesin e saj HMS Dragon drejt Mesdheut, anija u kthye në port për shkak të një problemi teknik.

Kjo nuk është për t’u habitur. Shefi i forcave detare të Britanisë, gjenerali Gëyn Jenkins, muajin e kaluar pranoi se Marina Mbretërore nuk ishte gati për luftë, duke argumentuar se edhe aleatët e tjerë po mbeteshin prapa. Kryeministri kanadez Mark Carney tha më parë se më pak se gjysma e flotës së vendit të tij është funksionale.

“Që nga viti 2022, ne jemi përqendruar shumë më tepër te forcat tokësore dhe tani papritmas po vërejmë se disponueshmëria e flotës në të gjithë NATO-n është me të vërtetë mjaft e dobët”, tha Ed Arnold, një ish-zyrtar i NATO-s.

  1. Përçarje e qëndrueshme

Lufta ka zgjeruar gjithashtu hendekun brenda NATO-s – me Evropën që i shpërfill kërkesat e Presidentit të SHBA-së Donald Trump për mbështetje ushtarake, duke e shtyrë Uashingtonin të hartojë mundësi për hakmarrje. Kjo po ngjall shqetësime të reja brenda aleancës, thanë dy diplomatët e NATO-s. Ndërkohë, Trump ka vazhduar ta kritikojë NATO-n, duke e quajtur atë vazhdimisht një “tigër letre”.

Rreziku pas Iranit, shtoi Arnold, është se “presidenti mund të thotë ‘Nuk do të përfshihemi këtë herë’”, ose të angazhohet vetëm për një vendosje të kufizuar trupash nëse Moska pushton.

  1. Ukraina ka rëndësi

Brenda pak ditësh nga fillimi i luftës në Iran, Ukraina dërgoi ekspertët e saj të dronëve, të aftë në përdorimin e interceptorëve vendas për të rrëzuar dronë iranianë të tipit Shahed të përdorur nga Rusia, për të ndihmuar vendet në të gjithë Lindjen e Mesme. Kievi përfundimisht nënshkroi partneritete mbrojtëse dhjetëvjeçare me vendet e Gjirit.

NATO ka zgjeruar me shpejtësi lidhjet e saj institucionale me Ukrainën, duke filluar nga një qendër e përbashkët trajnimi dhe kërkimi në Poloni deri te vizitat ushtarake në Kiev dhe një program i ri industrial për të përvetësuar teknologji inovative nga vendi, i quajtur UNITE-Brave NATO.

Aleanca tani duhet të punojë për të ngritur një “brez” asetesh kundër dronëve më afër kufirit të Rusisë si vijë e parë mbrojtëse, tha Bronk.

 

Top Channel