Konferenca e Kryetarëve, PS rrëzon kërkesën e PD për Komision Hetimor për KAYO: Nuk plotëson kriteret kushtetuese dhe ligjore

Vendimi është marrë gjatë mbledhjes së Konferencës së Kryetarëve, ku është vlerësuar se kërkesa nuk përmbush kriteret kushtetuese dhe ligjore për ngritjen e një komisioni hetimor parlamentar.

Kërkesa ishte depozituar nga grupet parlamentare të Partisë Demokratike, Partisë së Lirisë dhe “Aleancës për Ndryshim”, me firmat e 41 deputetëve. Opozita kërkonte një komision me 15 anëtarë dhe një mandat gjashtëmujor për të verifikuar veprimtarinë e KAYO-s, marrëdhëniet kontraktuale, përdorimin e fondeve publike dhe dyshimet për trafik ndërkombëtar armësh.

Në qendër të kërkesës së opozitës janë edhe pretendimet për 34 milionë euro të shpenzuara nga KAYO, si dhe audiopërgjimet e publikuara në media, për të cilat opozita kërkon verifikim parlamentar. Këto janë pretendime të paraqitura nga opozita dhe nuk përbëjnë, në vetvete, konstatime të provuara përfundimisht.

Duke mbrojtur kërkesën e opozitës, kreu i grupit parlamentar të PD-së, Gazment Bardhi, deklaroi se qëllimi i një komisioni hetimor është pikërisht mbledhja dhe verifikimi i informacionit.

Sipas Bardhit, KAYO ka shpenzuar 34 milionë euro nga buxheti i shtetit, ndërsa opozita kërkon të dijë se çfarë ka përfituar shteti nga kjo veprimtari dhe si janë lidhur kontratat me kompanitë private.

“Ne nuk kërkojmë asgjë tjetër, veç të mësojmë dhe të njohim kontratat e lidhura mes një kompanie shtetërore me kompaninë private”, deklaroi Bardhi, duke këmbëngulur se opozita është e gatshme të diskutojë objektin e hetimit.

Nga mazhoranca, kreu i Grupit të PS, Taulant Balla argumentoi se kërkesa nuk plotëson kriteret për ngritjen e një komisioni hetimor parlamentar.

Sipas arsyetimit të paraqitur, objekti i kërkesës është tepër i gjerë dhe përfshin çështje të ndryshme, pa përcaktuar në mënyrë të qartë faktet konkrete, veprimet apo mosveprimet që duhet të hetohen.

Në dokumentin e bërë publik thuhet se nuk janë individualizuar qartë kontratat, aktet apo veprimet konkrete që pretendohet se janë të paligjshme, ndërsa periudha kohore e hetimit nuk është përcaktuar në mënyrë të mjaftueshme.

Mazhoranca vlerëson gjithashtu se tetë pikat e propozuara nga opozita kanë natyra të ndryshme, duke përfshirë kontratat, aktivitetin tregtar dhe prodhues, fondet buxhetore, dyshimet për trafik armësh dhe detyrimet që lidhen me NATO-n.

Në arsyetimin e mazhorancës thuhet se raportimet mediatike, vendimet e Këshillit të Ministrave dhe audiopërgjimi i publikuar nuk përbëjnë në vetvete indicie të mjaftueshme për ngritjen e një komisioni hetimor.

Sipas këtij qëndrimi, një komision parlamentar nuk mund të ngrihet vetëm për të mbledhur informacion me qëllim që gjatë hetimit të përcaktohet nëse ekziston apo jo një paligjshmëri. Përpara ngritjes së komisionit, sipas mazhorancës, duhet të ekzistojnë të dhëna dhe indicie konkrete për një çështje të veçantë.

Një tjetër argument lidhet me verifikimet e nisura nga SPAK-u lidhur me audiopërgjimin e publikuar. Sipas arsyetimit të mazhorancës, një hetim parlamentar që do të përfshinte të njëjtat çështje mund të krijonte mbivendosje me hetimin penal, veçanërisht sa i përket autenticitetit dhe vlerësimit të provave.

Në përfundim, qëndrimi i paraqitur nga Taulant Balla është se çështjet e ngritura nga opozita mund të trajtohen përmes instrumenteve të tjera të kontrollit parlamentar, si pyetjet në komisione, pyetjet në seancë plenare dhe interpelancat.

Sipas tij, fakti që Ministria e Mbrojtjes nuk u është përgjigjur disa kërkesave për informacion nuk përbën, në vetvete, bazë të mjaftueshme për ngritjen e një komisioni hetimor.

Konferenca e Kryetarëve rrëzoi kështu kërkesën e opozitës për ngritjen e Komisionit Hetimor për KAYO-n, ndërsa debati politik pritet të vijojë lidhur me përdorimin e fondeve publike, aktivitetin e kompanisë shtetërore dhe pretendimet për tregtinë ndërkombëtare të armëve.

“Nga pikëpamja përmbajtësore, kërkesa nuk përmbush kriteret kushtetuese dhe ligjore për ngritjen e një komisioni hetimor parlamentar, në veçanti kriterin e ekzistencës së një “çështjeje të veçantë”. Objekti i hetimit është konceptuar në mënyrë tepër të gjerë dhe përfshin një sërë çështjesh të ndryshme, pa individualizuar qartë faktin apo grupin e fakteve konkrete që duhet t’i nënshtrohen hetimit parlamentar.

Nuk janë përcaktuar veprime ose mosveprime konkrete të zyrtarëve publikë apo të përfaqësuesve të shoqërisë “KAYO” Sh.A., aktet ose kontratat konkrete që pretendohet se janë të paligjshme, si dhe periudha kohore në të cilën duhet të shtrihet hetimi. Në këtë mënyrë, objekti synon kontrollin e përgjithshëm të të gjithë veprimtarisë së shoqërisë dhe jo hetimin e një çështjeje të individualizuar me rëndësi të veçantë publike.

Edhe tetë pikat që përbëjnë objektin e propozuar kanë natyrë të ndryshme dhe heterogjene, duke përfshirë marrëdhënie kontraktuale, veprimtari prodhuese dhe tregtare në fushën ushtarake, fonde buxhetore, dyshime për trafik armësh dhe përmbushjen e detyrimeve ndaj NATO-s. Një shtrirje e tillë e objektit nuk mundëson përcaktimin e saktë të kufijve të hetimit dhe nuk përmbush standardin kushtetues të një çështjeje të veçantë të shoqëruar me indicie të qarta.

Kërkesa nuk evidenton gjithashtu indicie konkrete dhe të mjaftueshme për paligjshmëri. Vendimet e Këshillit të Ministrave, krijimi i katër shoqërive të përbashkëta nga “KAYO” Sh.A. me partnerë privatë, raportimet mediatike dhe investigative, si dhe audiopërgjimi i publikuar, nuk përbëjnë në vetvete prova ose indicie të mjaftueshme që të krijojnë një dyshim të arsyeshëm për veprimtari të paligjshme.

Një komision hetimor parlamentar nuk mund të ngrihet me qëllimin e përgjithshëm të mbledhjes së informacionit për të verifikuar nëse gjatë hetimit mund të zbulohet një paligjshmëri. Për ngritjen e tij duhet të ekzistojnë paraprakisht të dhëna dhe indicie konkrete që provojnë ekzistencën e një çështjeje që kërkon kontroll parlamentar.

Nuk rezulton e argumentuar në mënyrë të mjaftueshme as ekzistenca e një interesi publik të veçantë që ta bëjë të domosdoshëm hetimin parlamentar. Natyra e ndjeshme e sektorit të mbrojtjes dhe referencat ndaj kontekstit ndërkombëtar të blerjes dhe tregtimit të pajisjeve ushtarake mbeten argumente të përgjithshme, për sa kohë nuk shoqërohen me fakte konkrete që provojnë cenimin e sigurisë publike ose të një interesi të rëndësishëm shtetëror.

Fakti që Ministri i Mbrojtjes është pjesë e organeve drejtuese të shoqërisë “KAYO” Sh.A. nuk përbën, në vetvete, shkak të mjaftueshëm për ngritjen e një komisioni hetimor. Për çështje që lidhen me ushtrimin e funksioneve të tij, ministri mund t’i nënshtrohet kontrollit parlamentar përmes komisioneve të përhershme, pyetjeve apo interpelancës në seancë plenare. Hetimi parlamentar, ndërkohë, nuk mund të përdoret për nxjerrjen e përgjegjësisë individuale të një personi të caktuar.

Një element tjetër lidhet me nisjen e verifikimeve nga Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar për audiopërgjimin e publikuar në media. Megjithëse ekzistenca e një hetimi penal nuk përbën automatikisht pengesë për ngritjen e një komisioni hetimor parlamentar, përfshirja e së njëjtës çështje në objektin e hetimit parlamentar krijon rrezik për mbivendosje dhe ndërhyrje në kompetencat e organit të prokurorisë, veçanërisht për sa i përket verifikimit të autenticitetit dhe vlerësimit të provave.

Në këto kushte, kontrolli politik parlamentar rrezikon të depërtojë në sferën e kontrollit juridik dhe të krijojë konflikt kompetencash me organet e drejtësisë, në kundërshtim me parimin kushtetues të ndarjes së pushteteve. Komisioni hetimor nuk mund të shndërrohet në një mekanizëm paralel të hetimit penal apo të ushtrojë presion institucional mbi procese hetimore në zhvillim.

Çështjet e ngritura në kërkesë mund të trajtohen edhe nëpërmjet instrumenteve të tjera të kontrollit parlamentar të parashikuara nga Kushtetuta dhe Rregullorja e Kuvendit, përfshirë pyetjet në komisione dhe në seancë plenare, pyetjet me shkrim dhe interpelancat.

Edhe mungesa e përgjigjes ndaj kërkesave për informacion të paraqitura nga një deputet ndaj Ministrisë së Mbrojtjes nuk mund të shërbejë, në vetvete, si argument për ngritjen e një komisioni hetimor parlamentar. Një interpretim i tillë do të krijonte precedent që çdo mosdhënie përgjigjeje nga ekzekutivi ndaj një kërkese parlamentare të shërbente si bazë për ngritjen e një komisioni hetimor.

Në përfundim, megjithëse kërkesa plotëson kriterin formal të numrit të deputetëve që e kanë nënshkruar, ajo nuk plotëson kriteret përmbajtësore kushtetuese dhe ligjore për ngritjen e një komisioni hetimor parlamentar. Mungesa e individualizimit të një “çështjeje të veçantë”, objekti tepër i gjerë dhe i paqartë, mungesa e indicieve konkrete dhe të mjaftueshme për paligjshmëri, si dhe rreziku i mbivendosjes me kompetencat e organeve të drejtësisë, nuk krijojnë bazën e nevojshme për ushtrimin e kontrollit hetimor parlamentar në formën e kërkuar”, u shpreh Taulant Balla.

Top Channel