Raketat ukrainase dëmtojnë strukturat ekonomike ruse, reagimi i Putin: Kievi hapi kutinë e Pandorës, do t’i përgjigjemi në pikat e tyre më të dobëta 22/08 19:57
Skema e ngjyrave
Madhësia e shkrimit
Më 22 gusht 1953 u mbyll përfundimisht një nga burgjet më famëkeq në historinë e botës, Ishulli i Djallit, kolonia penale franceze që për më shumë se një shekull u kthye në simbol të vuajtjes, izolimit dhe kushteve çnjerëzore.
E vendosur në brigjet e Guianës Franceze, kolonia penale funksionoi nga viti 1852 deri në vitin 1953. Për dekada me radhë, mijëra të dënuar u dërguan në këtë territor të largët, ku klima tropikale, sëmundjet, puna e detyruar dhe kushtet e rënda të jetesës e bënë mbijetesën jashtëzakonisht të vështirë.
Në periudhat më të këqija, shkalla e vdekshmërisë së të burgosurve raportohet se arriti deri në 75%.
Ishulli i Djallit është një ishull shkëmbor, rreth shtatë milje larg brigjeve të Guianës Franceze. Ai është rreth 1.2 kilometra i gjatë, me një gjerësi maksimale prej 400 metrash dhe një lartësi prej rreth 130 metrash.
Rrymat e forta detare dhe rreziqet e oqeanit e shndërruan ishullin në një fortesë natyrore, duke e bërë arratisjen jashtëzakonisht të vështirë.
Megjithatë, sistemi i burgimit nuk ishte i përqendruar vetëm në Ishullin e Djallit. Kolonia penale shtrihej në disa pika të Ishujve të Shpëtimit dhe në territorin kontinental të Guianës Franceze.
Ishulli më i madh, Île Royale, shërbente si qendër për popullsinë e përgjithshme të burgut, ndërsa Saint-Joseph përdorej për izolim më të rreptë. Vetë Ishulli i Djallit u bë veçanërisht i njohur si vend internimi për të burgosur politikë.
Nga mesi i shekullit XIX, gjatë mbretërimit të Napoleonit III, Ishujt e Shpëtimit u përdorën si vend internimi për të dënuarit francezë. Kolonia penale u shndërrua shpejt në një sistem të ashpër pune të detyruar.
Dhuna mes të burgosurve, sëmundjet tropikale dhe kushtet e këqija të jetesës shkaktuan një numër të madh viktimash. Me kalimin e viteve, dëshmitë e të mbijetuarve për atë që kishin përjetuar në Guianën Franceze shkaktuan reagime dhe thirrje për reforma në Francë.
Në disa periudha, pjesë të kompleksit u përdorën edhe për karantinë dhe si koloni për të sëmurët me lebër.
Në mesin e shekullit XIX u ndërmor edhe një eksperiment i pazakontë. 15 kurtizane u dërguan në Ishullin e Djallit nën mbrojtjen e murgjve, me shpresën se prania e tyre do t’i inkurajonte të burgosurit të krijonin familje.
Plani dështoi. Familjet nuk u krijuan dhe konfliktet mes të burgosurve u shtuan. Në ishull shpërtheu më pas edhe një epidemi sifilizi.
Një nga emrat më të njohur që lidhet me Ishullin e Djallit është Alfred Dreyfus, kapiteni hebre i ushtrisë franceze, i dënuar padrejtësisht për tradhti.
Dreyfus u transferua në ishull më 13 prill 1895, ku kaloi rreth katër vite në izolim. Ai jetoi në një kasolle të veçuar dhe gjatë qëndrimit të tij shkroi qindra letra.
Çështja Dreyfus u shndërrua në një prej skandaleve më të mëdha politike dhe gjyqësore të Francës në fund të shekullit XIX, duke nxjerrë në pah antisemitizmin dhe problemet e thella brenda institucioneve franceze.
Pavarësisht izolimit dhe kushteve të vështira, disa të burgosur arritën të arratiseshin.
Një prej tyre ishte anarkisti Clément Duval, i cili u arratis në vitin 1901 dhe përfundimisht u vendos në Nju Jork.
Por historia më e famshme lidhet me Henri Charrière, i njohur si “Papillon” ose “Flutura”. Në librin e tij të vitit 1969, Charrière përshkroi një arratisje spektakolare nga sistemi penal francez.
Historia u bë e njohur në të gjithë botën falë filmit “Papillon”, me Steve McQueen dhe Dustin Hoffman në rolet kryesore.
Megjithatë, më vonë u vu në pikëpyetje saktësia e rrëfimit të Charrière. Të dhënat historike tregojnë se ai nuk ishte burgosur në vetë Ishullin e Djallit, por në një burg në territorin kontinental, ndërsa libri përfshinte edhe histori të dënuarve të tjerë.
Në vitin 1938, Franca ndaloi transferimin e të burgosurve të rinj në kolonitë penale, duke nisur procesin e mbylljes së sistemit. Kompleksi u mbyll përfundimisht në vitin 1953.
Më shumë se një dekadë më vonë, në vitin 1965, ishujt iu transferuan Qendrës Hapësinore të Guianës, pasi ndodhen pranë trajektores së lëshimit të raketave drejt Atlantikut.
Sot, vendi që dikur njihej si një prej burgjeve më të tmerrshme në botë është kthyer në një destinacion turistik. Ndërtesat historike janë restauruar dhe ishulli vizitohet çdo vit nga dhjetëra mijëra turistë.
73 vite pas mbylljes së tij, Ishulli i Djallit mbetet një nga dëshmitë më të forta të historisë së kolonive penale franceze dhe një vend ku kufiri mes historisë reale dhe legjendës vazhdon të jetë i pranishëm.
Top Channel
