Nga Endi Tufa

Deri para dorëheqjes së Ivan Gvozdenoviç nga Elbasani, Abissnet Superiore kishte pesë trajnerë të huaj, nëse në këtë kategori përfshihet edhe Qatip Osmani, shqiptar etnik nga Maqedonia e Veriut. Një shifër që ngre pikëpyetje mbi besimin e presidentëve të klubeve te trajnerët shqiptarë dhe mbi arsyet që i shtyjnë të kërkojnë zgjidhje jashtë vendit.

Paradoksi është se, pas javës së shtatë, tri skuadrat e para të klasifikimit drejtohen nga trajnerë shqiptarë: Teuta nga Edlir Tetova, Egnatia nga Nevil Dede dhe Dinamo City nga Ilir Daja. Pra, rezultatet e këtij fillimsezoni tregojnë se trajnerët shqiptarë nuk janë thjesht një alternativë për klubet që synojnë mbijetesën, por janë në krye të garës për objektivat më të rëndësishëm.

Atëherë, pse presidentët vazhdojnë të kërkojnë trajnerë të huaj?

Shpesh, emri i huaj perceptohet si garanci për profesionalizëm, eksperiencë dhe një mënyrë tjetër pune. Në disa raste, emërimi i një trajneri të huaj mund të jetë edhe një mesazh ambicieje për tifozët. Por kjo zgjedhje nuk përbën automatikisht garanci për rezultate më të mira, ashtu siç pasaporta shqiptare nuk është tregues i mungesës së cilësisë.

Largimet e Florin Bratusë nga Partizani dhe Gvozdenoviçit nga Elbasani tregojnë gjithashtu se durimi i drejtuesve mbetet i kufizuar dhe se rezultatet e menjëhershme peshojnë më shumë se vazhdimësia e një projekti. Megjithatë, edhe zëvendësimi i një trajneri të huaj me një tjetër të huaj dëshmon se problemi nuk lidhet vetëm me kombësinë, por edhe me mënyrën se si klubet ndërtojnë dhe mbështesin projektet e tyre sportive.

Një vështrim mbi historinë e kampionatit në dekadën e fundit e bën edhe më të dukshme këtë prirje. Partizani është ndër klubet që kanë eksperimentuar më shumë me trajnerë të huaj, duke kaluar nga Andrea Agostinelli dhe Adolfo Sormani te Franco Lerda, Giovanni Colella, Zoran Zekić, Aleksandar Veselinović, Florin Bratu dhe Mislav Karoglan. Lista përfshin emra me eksperienca të ndryshme, por edhe shumë ndryshime në stol. Pavarësisht investimit në teknikë të huaj, Partizani u është drejtuar vazhdimisht edhe trajnerëve shqiptarë, si për të nisur një projekt, ashtu edhe për të provuar të dalë nga situatat e vështira. Kjo tregon se klubi kryeqytetas nuk ka pasur një formulë të qëndrueshme, por ka alternuar zgjedhjet sipas rezultateve dhe rrethanave.

Pas Partizanit, Vllaznia është një tjetër klub që ka eksperimentuar gjerësisht me trajnerë të huaj, nga Baldassare Raineri dhe Mirsad Jonuz te Thomas Brdarić, Goce Sedloski, Qatip Osmani dhe aktualisht Csaba László. Edhe Kukësi, Tirana, Flamurtari dhe Teuta kanë provuar disa alternativa nga jashtë në kërkim të rezultateve dhe objektivave madhorë. Në një përllogaritje orientuese për periudhën nga sezoni 2014-2015 deri në tetor 2026, Partizani renditet ndër klubet me numrin më të lartë të trajnerëve të huaj, me rreth 9–11 emra unikë, ndërsa Vllaznia vjen pas tij me rreth 7–9. Shifrat mbeten të përafërta, pasi mandatet e shkurtra dhe rikthimet e trajnerëve e bëjnë të vështirë një klasifikim përfundimtar pa verifikuar çdo sezon.

Por kush ka qenë më rezultativ: trajnerët e huaj apo ata shqiptarë? Përgjigjja nuk mund të mbështetet vetëm te kombësia apo te numri i emërimeve. Duhet të merren në konsideratë titujt e fituar, pikët e grumbulluara, kohëzgjatja e qëndrimit në stol dhe objektivat e arritur në raport me investimin e klubit. Gjithsesi, fakti që tri skuadrat e para të kampionatit aktual drejtohen nga teknikë shqiptarë është një argument domethënës se trajnerët vendas kanë kapacitetin për të luftuar për objektivat më të lartë. Kjo nuk zhvlerëson kontributin e trajnerëve të huaj, por tregon se suksesi nuk varet nga pasaporta.

Në fund, çështja nuk është nëse trajnerët shqiptarë janë domosdoshmërisht më të mirë, por nëse atyre u jepet i njëjti besim dhe e njëjta mundësi për të ndërtuar një projekt. Ndërsa disa klube investojnë te emrat e huaj, shpesh me kosto më të larta financiare, një seri rezultatesh negative mjafton që drejtuesit të ndryshojnë kurs dhe të kërkojnë zgjidhje te teknikët vendas.

Pse, atëherë, presidentët e klubeve shqiptare vazhdojnë ta mbajnë kokën jashtë vendit kur kërkojnë trajnerë, duke shpenzuar shpesh më shumë para, ndërsa kur gjërat shkojnë keq përfundojnë duke trokitur sërish në derën e trajnerëve shqiptarë?

Top Channel