Valles Marineris, kanioni gjigant në ekuatorin e Marsit, rezulton të jetë ende tektonikisht aktiv.
Të dhënat e mbledhura nga sonda InSight e NASA-s kanë ndihmuar shkencëtarët të zbulojnë se një tërmet i regjistruar në vitin 2021 mund të jetë shkaktuar nga lëvizja e çarjeve në thellësi të planetit të kuq.
Kanioni më i madh në Sistemin Diellor, Valles Marineris, në zonën ekuatoriale të Marsit, mund të jetë ende një zonë me aktivitet tektonik, miliarda vjet pas formimit të tij. Ky është përfundimi i një studimi të ri shkencor, i cili analizon të dhënat sizmike të regjistruara nga sonda InSight e NASA-s.
Më 25 gusht 2021, sonda regjistroi një tërmet marsian, sinjali i të cilit mbërriti nga ana e kundërt e planetit në raport me vendndodhjen e saj. Të dhënat u analizuan më pas nga një ekip kërkimor i udhëhequr nga Imperial College London, i cili studioi amplitudën dhe drejtimin e valëve sizmike për të përcaktuar origjinën e mundshme të ngjarjes.
Studimi, i botuar në revistën shkencore Nature Communications, e lidh tërmetin me aktivitetin tektonik në zonën e Valles Marineris. Gjetjet e reja e shtojnë këtë rajon në listën e zonave të Marsit ku sonda InSight ka zbuluar shenja të mundshme të çarjeve aktive.
Valles Marineris shtrihet për rreth 3.900 kilometra, arrin një gjerësi maksimale prej 600 kilometrash dhe një thellësi prej më shumë se nëntë kilometrash.
Përmasat e tij janë mbresëlënëse edhe në krahasim me Grand Canyon në Shtetet e Bashkuara: Valles Marineris është rreth nëntë herë më i gjatë, 20 herë më i gjerë dhe pesë herë më i thellë.
Pavarësisht përmasave të jashtëzakonshme, përcaktimi i proceseve që shkaktojnë tërmete në këtë zonë nuk është i thjeshtë. Në Mars, sinjalet sizmike mund të shkaktohen jo vetëm nga lëvizjet tektonike, por edhe nga goditjet e meteoroideve, rrëshqitjet e dheut dhe fenomene të tjera gjeologjike.
Për të përcaktuar shkakun e tërmetit të vitit 2021, studiuesit analizuan mënyrën se si valët sizmike u përhapën nëpër planet. Sipas rezultateve të studimit, ngjarja mund të shpjegohet nga çarja dhe lëvizja e një strukture tektonike në zonën e Valles Marineris.
Procesi mendohet të ketë ndodhur në një thellësi prej 20 deri në 40 kilometrash, ku dy blloqe shkëmbore kanë rrëshqitur horizontalisht në raport me njëri-tjetrin.
Kjo lloj lëvizjeje tregon se korja e Marsit mund të vazhdojë të pësojë deformime edhe sot, pavarësisht se planeti nuk shfaq të njëjtin nivel të aktivitetit tektonik si Toka.
Zbulimi përbën një tjetër hap në përpjekjet e shkencëtarëve për të kuptuar strukturën e brendshme të Marsit dhe proceset që vazhdojnë të formësojnë sipërfaqen e tij. Të dhënat e misionit InSight po ndihmojnë studiuesit të rindërtojnë historinë gjeologjike të planetit dhe të përcaktojnë se cilat zona mund të mbeten aktive miliarda vjet pas formimit të tyre.
Top Channel
