Dimër i vështirë për Evropën/ Kriza e borxhit dhe protestat sociale shtojnë presionin, nëntë vende drejt zgjedhjeve

Në qendër të shqetësimeve është tregu i obligacioneve qeveritare, ku rritja e rendimenteve po rëndon financat e shteteve dhe po rrit koston e shërbimit të borxhit.

Sipas analizës së publikuar nga Protothema, Franca është kthyer në një nga pikat më të dobëta të ekonomisë evropiane, me vështirësi fiskale që rrezikojnë të përhapen edhe në vende të tjera, veçanërisht në Itali dhe Spanjë. Presionet në tregjet financiare janë reflektuar edhe te euroja, e cila, sipas raportimit, ka rënë në nivelin më të ulët në 17 muaj kundrejt dollarit.

Kriza është shumëdimensionale. Shtrenjtimi i energjisë, inflacioni i vazhdueshëm, normat e larta të interesit dhe rritja e shpenzimeve publike po kufizojnë mundësitë e qeverive për të financuar politikat sociale dhe investimet, ndërsa familjet dhe bizneset përballen me kosto gjithnjë e më të larta.

Franca në qendër të presioneve financiare

Franca po përballet me një rritje të ndjeshme të kostove të huamarrjes, në një kohë kur borxhi publik dhe deficiti buxhetor po ushtrojnë presion mbi financat e vendit. Sipas të dhënave të përfshira në analizë, borxhi publik francez ka arritur rreth 3.5 trilionë euro, ose afërsisht 120% të Prodhimit të Brendshëm Bruto.

Rritja e interesave për borxhin po kufizon hapësirën buxhetore të qeverisë, duke lënë më pak fonde për investime, arsim, mbrojtje dhe shërbime sociale. Fondi Monetar Ndërkombëtar i ka kërkuar Parisit të përmirësojë menaxhimin e financave publike.

Shqetësimet financiare shoqërohen edhe me pasiguri politike dhe protesta studentore, ndërsa vendi përgatitet për zgjedhjet presidenciale të vitit 2027. Sipas analizës, rritja e mbështetjes për të djathtën ekstreme dhe fragmentimi politik mund ta bëjnë edhe më të vështirë miratimin e masave të nevojshme për konsolidimin fiskal.

Një element shqetësues është fakti se Franca, një nga ekonomitë më të mëdha të Eurozonës, po përballet me kosto financimi që në disa raste tejkalojnë ato të vendeve që më parë konsideroheshin më të rrezikuara, përfshirë Greqinë.

Italia dhe Spanja përballen me sfida të mëdha

Edhe Italia po përballet me një barrë të rëndë borxhi publik dhe me perspektiva të dobëta të rritjes ekonomike. Sipas parashikimeve të përmendura në analizë, borxhi mund të arrijë në 139.2% të PBB-së në vitin 2027, ndërsa rritja ekonomike pritet të mbetet e kufizuar.

Kostoja e lartë e huamarrjes po e vështirëson rifinancimin e borxhit, ndërsa qeveria e Giorgia Melonit kërkon më shumë hapësirë fiskale për të përballuar ndikimin e çmimeve të energjisë te familjet dhe bizneset.

Në Spanjë, kriza e strehimit, rritja e qirave dhe debatet për politikat e emigracionit po shtojnë tensionet politike. Problemet sociale kanë ushtruar presion mbi qeverinë e Pedro Sánchez, ndërsa rritja e rendimenteve të obligacioneve pasqyron shqetësimet e tregjeve për perspektivën fiskale të vendit.

Ndërkohë, Gjermania, pavarësisht një pozicioni fiskal më të favorshëm se Franca dhe Italia, përballet me probleme strukturore ekonomike. Industria, veçanërisht sektori i automobilave, po përballet me konkurrencë të fortë ndërkombëtare, kosto të larta prodhimi dhe nevoja të mëdha për investime në infrastrukturë.

Edhe Mbretëria e Bashkuar po përballet me presione të shtuara nga borxhi publik dhe kostot e interesave, ndërsa rendimentet e obligacioneve afatgjata janë rritur ndjeshëm.

Trazirat ekonomike nxisin pakënaqësinë sociale

Përtej tregjeve financiare, tensionet po reflektohen edhe në rrugët e qyteteve evropiane. Vështirësitë ekonomike, kostoja e jetesës dhe mungesa e strehimit të përballueshëm po nxisin protesta dhe mobilizime në disa vende.

Në Francë, studentët kanë dalë në protesta për problemet në arsim dhe kushtet ekonomike. Në Spanjë, kriza e strehimit dhe rritja e qirave janë kthyer në çështje madhore, ndërsa edhe Belgjika po përballet me pakënaqësi sociale.

Sipas analizës, këto zhvillime po krijojnë një klimë të paqëndrueshme politike, ku pakënaqësia e qytetarëve mund të ndikojë drejtpërdrejt në rezultatet zgjedhore dhe në formimin e qeverive të ardhshme.

Nëntë vende drejt zgjedhjeve

Presionet ekonomike dhe sociale po zhvillohen paralelisht me një cikël të rëndësishëm zgjedhor në Evropë, që sipas analizës nis me zgjedhjet e parakohshme në Spanjë dhe vijon gjatë vitit 2027.

Franca, Italia, Spanja, Greqia, Finlanda, Sllovakia, Polonia, Letonia dhe Estonia përmenden si vende ku proceset zgjedhore mund të ndikojnë në drejtimin politik dhe ekonomik të kontinentit.

Në Francë, zgjedhjet presidenciale të vitit 2027 pritet të zhvillohen në një klimë të polarizuar, me të djathtën ekstreme që synon të zgjerojë ndikimin e saj. Në Itali, Giorgia Meloni pritet të kërkojë një mandat të ri, ndërsa në Spanjë rezultati zgjedhor mund të ndryshojë ekuilibrat politikë dhe të ndikojë në drejtimin e politikave ekonomike.

Në këtë kontekst, qeveritë evropiane përballen me një sfidë të dyfishtë: të kontrollojnë borxhin dhe deficitin, ndërsa njëkohësisht të përballojnë rritjen e kostove të jetesës dhe kërkesat për më shumë mbështetje sociale.

Evropa hyn kështu në një periudhë pasigurie, ku zhvillimet në tregjet e obligacioneve, tensionet sociale dhe rezultatet e zgjedhjeve mund të përcaktojnë drejtimin e politikave ekonomike dhe arkitekturën politike të kontinentit në vitet e ardhshme.

Top Channel