Açka sjell trilogjinë “1914”/ Pas 15 vitesh punë, shkrimtarja rrëfen ngjarjet që tronditën shtetin shqiptar

10/10/2026 20:38

Pas një pune 15 vjeçare, shkrimtarja Flutura Açka prezanton për lexuesin triologjinë “1914”, që hedh dritë mbi ngjarjet e periudhës historike shqiptare gjatë përgatitjes për ardhjen në Shqipëri, mbretërimin dhe largimin e Princ Vidit.

Ky është një roman artistik, por i bazuar në fakte historike. Trilogjia historike përpiqet t’i japë përgjigje shumë pyetjeve për ngjarjet e vitit të hidhur 1914.

Autorja përfshin rrëfime në vetën e parë të njerëzve të përfshirë në këto ngjarje. Duke jetuar mes Holandës dhe Shqipërisë ajo ka shfrytëzuar dokumentacionin e dy vendeve, duke aksesuar dëshmi, foto dhe telegrame.

“Për puçin e Beqir Grebenesë ma ka interesuar shumë, masakra e Hormovës, vrasja e kolonel Tomson, arrestimi i Esat Pashës, përplasja e parë me rebelët. Kanë qenë momente të errëta”, tha Flutura Açka, autore e veprës.

Açka ndalet veçanërisht te vrasja e kolonelit holandez Tomson, që shërbeu në Shqipëri me mision ruajtjen e paqes dhe humbi jetën teksa mbronte Durrësin nga forcat kryengritëse.

“Unë dyshoj që nuk është një vrasje aksidentale sepse po t’ia lemë vetëm rebeelëve, nuk e dimë kush e ka shtënë plumbin, është një vrasje aksidentale. Unë them që është pjesë e një komploti më të madh politik, për shkak edhe të fërkimit të Fuqive të Mëdha, dikush ishte i interesuar për të shembur mbretërimin e Princ Vidit”.

Vepra u promovua mbrëmjen e kluar në praninë e miqve, kolegëve dhe studiuesve, që vlerësuan punën e autores, që eksploron tensionet që kërcënojnë vetë ekzistencën e shtetit.

“Është një sinfonia e historisë shqiptare, një sinfonia e guximit krijues për të hedhur dritë të terr. Për të fokusuar ato ngjarje të jashtëzakonshme pa harruar që Evropa e 1913, i copëtoi trojet shqiptare”, u shpreh Behar Gjoka, studiues.

Duke gërshetuar faktin historik me narracionin, Açka sjell një panoramë të gjallë të Shqipërisë në 1914.

“Nuk e di nga e ka marrë guximin Flutura të futet në vitin më të vështirë të ekzistencës së shtetit shqiptar. Kur e kam lexuar librin, kam përfytyruar si ishte Vlora e asaj kohe, si ishin rrugët, si visheshin njerëzit“, deklaroi Ben Andoni, publicist.

Triologjia nis me lindjen e brishtë të shtetit shqiptar dhe udhëton përmes njerëzve që u përpoqën ta mbronin apo ta përdornin atë.

Top Channel