Dy ngushticat strategjike të botës nën presion, Hormuzi dhe Bab el-Mandeb kërcënim i madh për tregtinë globale

11/09/2026 13:29

Dy nga rrugët më të rëndësishme detare të botës po përballen njëkohësisht me tensione të forta gjeopolitike, duke shtuar pasigurinë për tregtinë dhe transportin ndërkombëtar.

Në Ngushticën e Hormuzit, një prej korridoreve kryesore për eksportin e naftës dhe gazit nga Gjiri Persik, numri i kalimeve ditore të anijeve të mëdha tregtare ka rënë ndjeshëm. Të enjten u regjistruan vetëm 7 kalime, krahasuar me rreth 125 në ditë përpara nisjes së luftës.

Në të njëjtën kohë, rreth 2 mijë kilometra më në perëndim, rebelët Huthi kanë zgjeruar praninë e tyre në brigjet e Jemenit dhe kanë mbërritur në ishullin strategjik Perim, i cili ndodhet në zemër të ngushticës Bab el-Mandeb.

Pozicioni i Perimit është veçanërisht i rëndësishëm për transportin detar, pasi ishulli ndodhet në një prej pikave kyçe të korridorit që lidh Oqeanin Indian me Detin e Kuq. Përmes Kanalit të Suezit, kjo rrugë shërben si një prej lidhjeve kryesore tregtare mes Azisë, Lindjes së Mesme dhe Evropës.

Megjithatë, Bab el-Mandeb nuk është aktualisht i mbyllur për trafikun tregtar. Të enjten, nëpër ngushticë kaluan 26 anije tregtare, një shifër e përafërt me mesataren prej 27 anijesh në ditë gjatë dhjetë ditëve të mëparshme.

Shqetësimi kryesor për kompanitë e transportit detar dhe siguruesit nuk lidhet vetëm me funksionimin aktual të rrugës, por me rritjen e rrezikut. Prania e Huthive në Perim mund të ndryshojë llogaritjet e kompanive për kostot e sigurimit, sigurinë e ekuipazheve dhe mundësinë e devijimit të anijeve nëse situata përkeqësohet.

Ndërkohë, situata në Hormuz paraqitet shumë më e rënduar. Rënia nga rreth 125 në vetëm 7 kalime ditore tregon shkallën e ndërprerjes së trafikut në një nga pikat më të rëndësishme për furnizimin energjetik global.

Kjo situatë ka pasoja të veçanta edhe për Arabinë Saudite. Me trafikun në Hormuz të kufizuar, rëndësi më të madhe marrin rrugët alternative për transportin e naftës drejt brigjeve të Detit të Kuq. Për këtë arsye, çdo përshkallëzim i aktivitetit të Huthive rreth Bab el-Mandeb shton presionin mbi zinxhirin energjetik rajonal.

Ndërkohë, autoritetet e qeverisë së njohur ndërkombëtarisht të Jemenit po përgatiten për një kundërofensivë për të rimarrë territoret e humbura. Përplasja po merr gjithashtu një dimension më të gjerë, duke prekur marrëdhëniet mes Riadit dhe Uashingtonit.

Nëse tensionet vazhdojnë të rriten, kompanitë e transportit mund të detyrohen të shmangin Bab el-Mandeb dhe të përdorin rrugën shumë më të gjatë përmes Kepit të Shpresës së Mirë. Një skenar i tillë do të sillte rritje të kostove të transportit, kohës së udhëtimit dhe primeve të sigurimit.

Për tregtinë globale, zhvillimi më shqetësues është pikërisht kombinimi i dy krizave. Ndërsa Hormuzi po përjeton një rënie drastike të trafikut, Bab el-Mandeb ndodhet nën një presion të ri ushtarak. Dy korridore strategjike të Lindjes së Mesme janë kështu njëkohësisht në qendër të një përplasjeje që mund të ketë pasoja për energjinë dhe transportin ndërkombëtar.

Top Channel