Lufta në Ukrainë, agjencitë evropiane të inteligjencës pesimiste për arritjen e një marrëveshjeje paqeje

Krerët e pesë agjencive evropiane të inteligjencës, duke folur për Reuters ditët e fundit në kushte anonimiteti, thanë se Rusia nuk do t’i japë fund luftës së shpejti. Katër prej tyre thanë se Rusia po i përdorte bisedimet me SHBA-në për të nxitur lehtësimin e sanksioneve dhe marrëveshjet tregtare.

Bisedimet, më të fundit prej të cilave përfunduan në Gjenevë të mërkurën, janë një “teatër negociatash”, tha kreu i një agjencie evropiane të inteligjencës.

Komentet nxjerrin në pah një mentalitet të ndryshëm në kryeqytetet evropiane sesa në Uashington, për të cilin Ukraina thotë se dëshiron të arrijë një marrëveshje paqeje deri në qershor, përpara zgjedhjeve të mesit të mandatit në SHBA në nëntor. Trump thotë se beson që Presidenti rus Vladimir Putin dëshiron të bëjë një marrëveshje.

“Rusia nuk po kërkon një marrëveshje paqeje. Ajo po kërkon qëllimet e saj strategjike dhe ato nuk kanë ndryshuar”, tha një nga shefat e inteligjencës. Këto përfshijnë largimin e udhëheqësit ukrainas Volodymyr Zelensky dhe shndërrimin e vendit në një fortesë “neutrale” kundër Perëndimit.

Pika kryesore, tha një tjetër shef i inteligjencës, është se Rusia as nuk dëshiron dhe as nuk ka nevojë për një paqe të shpejtë dhe ekonomia e saj nuk është “në prag të kolapsit”.

Ndërsa zyrtarët nuk specifikuan se si i morën informacionet e tyre, agjencitë e tyre përdorin një sërë metodash, duke përfshirë përgjimin. Megjithatë, të gjithë thanë se e konsiderojnë Rusinë një objektiv prioritar për mbledhjen e inteligjencës.

Ministria e Jashtme ruse nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese me shkrim për koment.

Putin thotë se është gati për paqe, por me kushtet e tij. Zyrtarët rusë pretendojnë se qeveritë evropiane kanë gabuar vazhdimisht në vlerësimet e tyre për Rusinë. Negociatorët ukrainas dhe rusë, të cilët kanë ndërmarrë një diplomaci intensive, u takuan këtë javë për takimin e tyre të tretë në vitin 2026 nën ndërmjetësimin e SHBA-së, pa asnjë përparim në çështjet kyçe, përfshirë ato territoriale.

Pas takimeve, Zelenskyy u shfaq i frustruar nga mungesa e përparimit thelbësor dhe sugjeroi se rusët ishin më të interesuar të diskutonin rrënjët historike të konfliktit sesa të arrinin një marrëveshje në të ardhmen e afërt. “Nuk kam nevojë për perde tymi historike për t’i dhënë fund kësaj lufte (…) Është vetëm një taktikë vonese”, shkroi ai në X të enjten.

Moska dëshiron që Kievi të tërheqë forcat e tij nga 20% e rajonit lindor të Donetskut që nuk kontrollohet nga ushtria ruse, diçka që Ukraina refuzon ta bëjë. Një tjetër shef i inteligjencës tha se Rusia do të ishte e lumtur territorialisht të merrte pjesën tjetër të Donetskut, por qëllimi i paplotësuar i përmbysjes së qeverisë pro-perëndimore të Zelensky-t do të mbetej.

Një shef i tretë i inteligjencës tha se ekzistonte një besim i gabuar se cedimi i Donetskut nga Ukraina mund të çonte së shpejti në një marrëveshje paqeje. “Mund të ketë qenë fillimi i negociatave kuptimplote”, tha zyrtari, duke parashikuar se Rusia do të ngrinte kërkesa të mëtejshme.

Shefi i inteligjencës, pa paraqitur prova, shprehu gjithashtu shqetësim për nivelin “shumë të kufizuar” të aftësive në negociatat me Rusinë në të gjithë Perëndimin, përfshirë palën evropiane, e cila Zelensky thotë se duhet të ketë një rol aktiv në bisedime.

Ekipi negociator amerikan drejtohet nga Steve Witkoff, një agjent pasurish të patundshme dhe mik i hershëm i Trump, dhe dhëndri i presidentit amerikan, Jared Kushner. Të dy kanë punuar për të zgjidhur konflikte të tjera në emër të Trump, por as nuk janë diplomatë të trajnuar dhe as nuk kanë njohuri specifike për Rusinë dhe Ukrainën.

Duke iu përgjigjur një kërkese për koment, zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, tha se kritikët anonimë nuk kishin bërë asgjë për të ndihmuar në përfundimin e luftës në Ukrainë. “Presidenti Trump dhe ekipi i tij kanë bërë më shumë se kushdo tjetër për të bashkuar të dyja palët për të ndaluar vrasjet dhe për të arritur një marrëveshje paqeje.”

“Rrezik shumë i lartë”

Dy nga zyrtarët thanë se Moska ishte përpjekur t’i ndante bisedimet në dy nivele, njëri i përqendruar në luftë dhe tjetri në marrëveshjet dypalëshe me Shtetet e Bashkuara, të cilat do të përfshinin heqjen e sanksioneve ndaj Rusisë.

Zelensky ka thënë se shërbimet e inteligjencës ukrainase e kanë informuar atë se negociatorët amerikanë dhe rusë kanë diskutuar marrëveshje bashkëpunimi dypalëshe me vlerë deri në 12 trilionë dollarë, të cilat u propozuan nga i dërguari rus Kirill Dmitriev.

Zyrtarët evropianë nuk kanë dhënë detaje mbi këto diskutime, megjithëse vetë Dmitriev shkroi në X të mërkurën se “portofoli i projekteve të mundshme midis Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë tejkalon 14 trilionë dollarë”.

Shefi i dytë i inteligjencës tha se oferta ishte hartuar për t’u bërë thirrje si Trumpit ashtu edhe oligarkëve rusë që nuk kanë përfituar nga lufta për shkak të sanksioneve, por besnikëria e të cilëve Putini duhet ta ruajë, ndërsa ekonomia e Rusisë përballet me kushte gjithnjë e më të vështira. Ai tha se Rusia është një “shoqëri elastike” që mund t’i rezistojë vështirësive.

Megjithatë, shefi i tretë i inteligjencës tha se Rusia u përball me rreziqe ekonomike “shumë të larta” në gjysmën e dytë të vitit 2025, duke përmendur aksesin e kufizuar të Moskës në tregjet e kapitalit për shkak të sanksioneve dhe kostove të larta të huamarrjes, ndër të tjera.

Disa analistë thonë se ekonomia e Rusisë është diku midis stagnimit dhe recesionit pasi u rrit me 1% vitin e kaluar.

Norma bazë e interesit e vendosur nga Banka Qendrore, e cila formëson kostot e huamarrjes, është 15.5%. Likuiditeti në dispozicion të thesarit të Rusisë për “ditë të vështira” që qeveria përdor për të mbuluar deficitin buxhetor është zvogëluar me më shumë se gjysmën që nga fillimi i pushtimit në vitin 2022.

Top Channel