Depistimi në shkolla/ Ministria do të nisë procesin, shqetësim mbetet ruajtja e të dhënave për të diagnostikuarit
20/09 15:27
Skema e ngjyrave
Madhësia e shkrimit
Sfida e mjekësisë në luftën kundër sëmundjes së Alzheimerit nuk është më vetëm diagnostikimi i saj, por edhe parashikimi i mënyrës se si do të përparojë tek individët e prekur.
Njëqind e njëzet vjet pas përshkrimit të parë të sëmundjes, Profesor Paolo Maria Rossini, nga IRCCS San Raffaele në Romë, ka analizuar zhvillimet më të fundit në diagnostikimin dhe trajtimin e Alzheimerit, në një kohë kur numri i personave të prekur nga demenca pritet të rritet ndjeshëm në dekadat e ardhshme.
Sipas raportit “Prevalenca e Demencës në Evropë 2025” të Alzheimer Europe, në Itali aktualisht vlerësohet se jetojnë rreth 1.43 milionë persona me demencë, prej të cilëve rreth 946 mijë janë gra dhe 491 mijë burra. Përafërsisht gjysma e këtyre rasteve lidhen me sëmundjen e Alzheimerit.
Me plakjen e popullsisë, kjo shifër pritet të rritet. Parashikimet tregojnë se deri në vitin 2050 rreth 2.2 milionë persona në Itali mund të jetojnë me demencë, një rritje prej më shumë se 50% krahasuar me nivelet aktuale.
“Ne kemi hyrë vërtet në një fazë të re, megjithëse është thelbësore të mos krijojmë iluzione të rreme”, shpjegon Rossini.
Sipas tij, biomarkerët e gjakut po bëhen gjithnjë e më shumë pjesë e praktikës klinike dhe mund të lehtësojnë ndjeshëm identifikimin e ndryshimeve biologjike që lidhen me sëmundjen.
Një nga biomarkerët që po studiohet më shumë është p-tau217, një proteinë e lidhur me proceset patologjike të Alzheimerit. Studimet e publikuara gjatë vitit 2026 kanë dhënë rezultate premtuese, duke treguar se ndryshimet biologjike të lidhura me sëmundjen mund të identifikohen përpara shfaqjes së plotë të simptomave klinike.
Marrja e një mostre gjaku paraqet gjithashtu avantazhe krahasuar me metoda të tjera, si PET-i i trurit apo analiza e lëngut cerebrospinal përmes punksionit lumbar. Ajo është më e thjeshtë, më pak invazive, më pak e kushtueshme dhe mund të përsëritet më lehtë.
Megjithatë, një rezultat pozitiv i biomarkerit nuk do të thotë domosdoshmërisht se një person do të zhvillojë demencë.
“Asnjë nga biomarkerët e disponueshëm aktualisht, përfshirë ata të plazmës, nuk mund të parashikojë me saktësi të plotë nëse një bartës do të zhvillojë demencë klinike apo jo”, thekson Rossini.
Pikërisht për këtë arsye, një nga sfidat kryesore të neurologjisë bashkëkohore është identifikimi i personave që kanë realisht një rrezik më të lartë për përparimin e sëmundjes.
Në këtë drejtim është zhvilluar edhe projekti Interceptor, i financuar nga AIFA dhe Ministria e Shëndetësisë dhe i realizuar përmes një rrjeti kombëtar qendrash kërkimore. Studimi ka integruar të dhëna klinike, neuropsikologjike, gjenetike, neurofiziologjike, neuroimazherike dhe biomarkerë, me synimin për të ndërtuar modele që mund të vlerësojnë rrezikun e kalimit nga Dëmtimi i Lehtë Njohës në demencë.
Ndryshime të rëndësishme janë shënuar edhe në fushën e trajtimit. Për herë të parë, mjekësia disponon terapi të krijuara për të synuar mekanizma biologjikë të sëmundjes dhe jo vetëm simptomat e saj.
“Ky është një ndryshim i vërtetë paradigme krahasuar me dekadat e fundit”, vëren profesori.
Megjithatë, përfitimet klinike të vërejtura deri tani mbeten relativisht të kufizuara. Për këtë arsye, zhvillimi i terapive të reja e bën edhe më të rëndësishme aftësinë për të identifikuar me saktësi personat që kanë patologjinë biologjike të Alzheimerit, ata që kanë rrezik më të lartë për përparimin e sëmundjes dhe pacientët që mund të përfitojnë nga një trajtim i caktuar.
Ndërsa numri i personave me demencë pritet të rritet në dekadat e ardhshme, kërkimi shkencor po përqendrohet gjithnjë e më shumë jo vetëm te zbulimi i hershëm i Alzheimerit, por edhe te parashikimi i ecurisë së tij tek çdo pacient.
Top Channel
