Kina kundër thirrjeve të SHBA-së për ngadalësimin e AI: Nuk do të rrezikojmë avantazhin

20/09/2026 09:38

Kina po kundërshton thirrjet në Shtetet e Bashkuara për të ngadalësuar zhvillimin e inteligjencës artificiale, pasi Pekini e sheh teknologjinë si një çështje të rëndësishme për sigurinë dhe fuqinë e vendit.

Ndërsa në Silicon Valley po shtohen paralajmërimet për rreziqet e modeleve të avancuara të AI, Kina po zgjedh një qasje tjetër: zhvillim të shpejtë, por nën kontrollin dhe rregullat e shtetit.

Thirrjet për frenimin e zhvillimit të AI janë bërë më të forta në SHBA. Dario Amodei, drejtuesi i Anthropic, ka kërkuar një veprim ndërkombëtar për kontrollin e zhvillimit të AI dhe ka theksuar nevojën që demokracitë të ruajnë avantazhin teknologjik ndaj autokracive. Ai ka mbështetur gjithashtu vazhdimin e kontrolleve amerikane mbi eksportin e çipave dhe pajisjeve të avancuara drejt Kinës.

Sipas analistëve, qeveria kineze beson se ngadalësimi i zhvillimit do të mund të pengonte përparimin e saj dhe do t’u jepte kompanive amerikane më shumë kohë për të ruajtur avantazhin. “Inteligjenca artificiale është një aftësi thelbësore e sovranitetit”, thonë analistët, duke shpjeguar rëndësinë që Pekini i jep kësaj teknologjie.

Pavarësisht kundërshtimit ndaj një ngadalësimi të përgjithshëm, Kina nuk po i injoron rreziqet e inteligjencës artificiale. Pekini ka publikuar versionin e tretë të kuadrit të tij për sigurinë e AI-së. Dokumenti trajton rreziqe që lidhen me agjentët autonomë, sigurinë kibernetike dhe mundësinë e vetëpërmirësimit të modeleve. Sipas studiuesit Gabriel Wagner, në disa pika ekzistojnë më shumë ngjashmëri mes qasjes kineze dhe paralajmërimeve të bëra nga drejtues të industrisë amerikane sesa mund të duket në pamje të parë. Ndryshimi kryesor është te ritmi i zhvillimit.

Kina ka pasur një sistem regjistrimi për algoritmet që prej vitit 2022. Por zhvillimi i teknologjive të reja po e ndryshon edhe fokusin e rregullatorëve. Sipas Concordia AI, vëmendja po kalon nga kontrolli i përmbajtjes që prodhon AI tek kontrolli i veprimeve që mund të kryejnë sistemet autonome.

Kina ka vendosur gjithashtu rregulla të reja për të kufizuar varësinë emocionale të përdoruesve nga chatbot-et shoqëruese. Pra, strategjia e Pekinit nuk është thjesht “zhvillim me çdo kusht”. Është zhvillim i shpejtë, por brenda kufijve të përcaktuar nga shteti.

Arsyeja kryesore lidhet me konkurrencën ekonomike dhe teknologjike me SHBA-në. Modelet amerikane më të avancuara konsiderohen ende disi përpara homologëve kinezë. Por Kina ka reduktuar një pjesë të hendekut dhe nuk dëshiron të humbasë ritmin. Për këtë arsye, inteligjenca artificiale është përfshirë edhe në objektivat e planit të fundit pesëvjeçar të vendit.

Qeveritë lokale po ofrojnë financime dhe ambiente me qira të ulët për kompanitë e AI-së, ndërsa fabrikat po nxiten të përdorin gjithnjë e më shumë teknologji të bazuara në inteligjencën artificiale.

Ndryshe nga frika që po shfaqet në disa qarqe amerikane për një skenar ku AI mund të dalë jashtë kontrollit, në Kinë fokusi i përditshëm është më praktik. Kompanitë janë veçanërisht të interesuara nëse teknologjia është e besueshme dhe nëse mund të përdoret në mënyrë të sigurt në industri.

Në prodhim, për shembull, shqetësimet lidhen më shumë me funksionimin konkret të sistemeve sesa me skenarët ekstremë të humbjes së kontrollit. Ndërkohë, përdorimi i AI po zgjerohet edhe në shërbimet për qytetarët. Një platformë dixhitale shëndetësore me chatbot-e të trajnuara mbi të dhëna klinike ka arritur, sipas tekstit, rreth 150 milionë përdorues.

Kina dhe SHBA-ja po përballen me të njëjtën pyetje: si të zhvillohet inteligjenca artificiale pa humbur kontrollin mbi rreziqet e saj?

Por përgjigjet e tyre ndryshojnë. Në SHBA, paralajmërimet për rreziqet ekzistenciale po shoqërohen me thirrje për kontrolle dhe bashkëpunim ndërkombëtar.

Në Kinë, siguria po trajtohet përmes rregullave të reja shtetërore, ndërsa zhvillimi i teknologjisë vazhdon të nxitet fuqishëm. Pekini duket se po përpiqet të gjejë një ekuilibër mes dy objektivave: të kontrollojë rreziqet e AI-së, pa ngadalësuar garën teknologjike me Shtetet e Bashkuara.

Çështja pritet të jetë pjesë e diskutimeve mes presidentit amerikan Donald Trump dhe presidentit kinez Xi Jinping, të cilët pritet të takohen në Uashington javën e ardhshme.

Top Channel