Bie qeveria në Rumani, presidenti kërkon përjashtimin e partisë së ekstremit të djathtë nga çdo koalicion i ardhshëm qeveritar

05/05/2026 16:24

Rumania do hyjë në një periudhë potencialisht të gjatë negociatash politike pas mocionit të mosbesimit për qeverinë aktuale.

Procesi i formimit të një qeverie të re përfshin konsultime presidenciale, emërimin e një kryeministri nga presidenti dhe një votëbesim parlamentar.

Mund të duhen javë, ose edhe më shumë nëse nuk mund të mblidhet shumica e qëndrueshme. Qeveria aktuale do të përmbushë përgjegjësitë e kujdestarisë derisa të merren këto vendime.

Presidenti Nicuşor Dan, i cili u kthye nga samiti i Komunitetit Politik Evropian në Jerevan, do të fillojë konsultimet me partitë për të emëruar një kryeministër të ri.

Rruga drejt një shumice të qëndrueshme është larg të qenit e qartë. Socialdemokratët, AUR e ekstremit të djathtë, deputetët jo të lidhur dhe partitë e tjera më të vogla nuk kanë sinjalizuar ndonjë gatishmëri për t’u bashkuar dhe për të formuar një qeveri koherente, edhe pse votuan së bashku për mocionin.

Presidenti Dan ka qenë kategorik se AUR e ekstremit të djathtë nuk do të luajë asnjë rol në asnjë qeveri të ardhshme dhe dha siguri të forta se Rumania do të ruajë drejtimin e saj pro-perëndimor.

Skenari më i besueshëm është një koalicion i rindërtuar që përfshin të njëjtat parti pro-evropiane – Liberalët (PNL), Unioni Shpëtoni Rumaninë (USR) dhe partia e pakicës hungareze UDMR – qoftë nën një kryeministër të ri liberal ose një figurë teknokrate të nominuar nga Dan për të mbajtur koalicionin së bashku.

Kjo e ngushton ndjeshëm aritmetikën e koalicionit, pasi AUR, e cila u bashkua me Social Demokratët për të rrëzuar qeverinë, aktualisht kryeson në sondazhet e opinionit me rreth 37% mbështetje.

Trazirat politike tashmë po ndihen në tregjet financiare. Që nga shpërthimi i krizës, lei rumun është zhvlerësuar kundrejt euros, e cila arriti një nivel historik prej 5.21 lei.

Rumania duhet të përfundojë reformat kritike të mandatuara nga BE deri në gusht për të zhbllokuar rreth 11.4 miliardë euro në fonde rimëkëmbjeje, shumë prej të cilave u mbikëqyrën nga vetë ministritë që Social Demokratët tani i kanë braktisur.

Ilie Bolojan gjithashtu largohet si një kryeministër. Ai arriti të ulë deficitin buxhetor të vendit nga 9.3% në 7.9%. Ishte një arritje e rëndësishme për një vend që ka hendekun më të madh fiskal në Bashkimin Evropian, por ilaçi rezultoi thellësisht jopopullor.

Programi i tij i reformave mbështetej shumë në shkurtime në arsim, kulturë dhe shpenzime sociale, ndërsa rriti edhe TVSH-në, masa që prekën në mënyrë disproporcionale rumunët e zakonshëm që tashmë ishin të shtrënguar nga inflacioni i lartë.

Top Channel