Ulet çmimi naftës par arritjes së marrëveshjesh SHBA-Iran, ekspertët: Trump nuk do të rrezikonte energjinë 08/04 11:50
SHBA-të dhe Irani ranë dakord për një armëpushim dyjavor mbrëmjen e ditës së djeshme, i cili përfshinte një rihapje të përkohshme të ngushticës së Hormuzit, pas një ndërhyrjeje diplomatike të minutës së fundit të udhëhequr nga Pakistani, duke anuluar një ultimatum nga Donald Trump për Iranin që të dorëzohej ose të përballej me shkatërrim të gjerë.
Njoftimi i Trump për marrëveshjen e armëpushimit erdhi më pak se dy orë para afatit të presidentit amerikan për të bombarduar termocentralet dhe urat e Iranit, në një veprim që studiuesit e ligjit, si dhe zyrtarët nga shumë vende, kishin paralajmëruar se mund të përbënte krime lufte.
Vetëm disa orë më parë, Trump kishte shkruar në Truth Social: “Një qytetërim i tërë do të vdesë sonte, për të mos u kthyer më kurrë. Nuk dua që kjo të ndodhë, por ndoshta do të ndodhë.” Bombarduesit amerikanë B-52 u raportuan se ishin drejt Iranit para se të shpallej marrëveshja e armëpushimit.
Trump njoftoi se një marrëveshje armëpushimi ishte ndërmjetësuar përmes Pakistanit, kryeministri i të cilit, Shehbaz Sharif, kishte kërkuar paqen dyjavore në mënyrë që “të lejonte diplomacinë të vazhdonte rrugën e saj”.
Trump shkroi në një postim se “në varësi të pranimit të Republikës Islamike të Iranit për HAPJEN E PLOTË, TË MENJËHERSHME dhe TË SIGURTË të Ngushticës së Hormuzit, unë pajtohem të pezulloj bombardimet dhe sulmet ndaj Iranit për një periudhë prej dy javësh”.
Në një postim më vonë, presidenti amerikan e quajti të martën “një ditë të madhe për paqen botërore”. Ai tha se SHBA-të do të “ndihmonin me rregullimin e trafikut” në ngushticën e Hormuzit dhe se “do të fitohen para të mëdha” ndërsa Irani fillon rindërtimin.
Kryeministri i Pakistanit kishte thënë më parë se armëpushimi i rënë dakord mbulonte çdo front, përfshirë Libanin.
Procesi i armëpushimit u mbulua nga pasiguria pasi Irani publikoi dy versione të ndryshme të planit 10-pikësh që synonte të ishte baza për negociata dhe të cilin Trump e quajti një “bazë e zbatueshme mbi të cilën do të negociohej”.
Pakistani ka ftuar SHBA-në dhe Iranin në bisedime në Islamabad të premten. Teherani tha se do të merrte pjesë, por Uashingtoni ende nuk e ka pranuar publikisht ftesën.
Trump tha se ai besonte se SHBA-ja dhe Irani mund të negocionin mbi propozimin 10-pikësh që do të lejonte që një armëpushim të “finalizohej dhe të konsumohej nga palët”.
“Ky do të jetë një ARMPUSHIM i dyanshëm! Arsyeja për ta bërë këtë është se ne tashmë i kemi përmbushur dhe tejkaluar të gjitha objektivat ushtarake, dhe jemi shumë larg një Marrëveshjeje përfundimtare në lidhje me PAQEN Afatgjatë me Iranin dhe PAQEN në Lindjen e Mesme”, u shpreh presidenti.
Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, lëshoi një deklaratë menjëherë pas njoftimit të Trump duke thënë se Irani kishte rënë dakord për armëpushimin. “Për një periudhë dy-javore, kalimi i sigurt përmes Ngushticës së Hormuzit do të jetë i mundur nëpërmjet koordinimit me Forcat e Armatosura të Iranit”, shkroi ai.
Çmimet e naftës ranë dhe aksionet në tregun e bursave u rritën, ndërsa një armëpushim dyjavor në Lindjen e Mesme shkaktoi një rritje të lehtësimeve, të nxitur nga shpresat se rrjedhat e naftës dhe gazit përmes Ngushticës së Hormuzit mund të rifillonin.
Pavarësisht armëpushimit të përkohshëm, sulmet vazhduan në të gjithë rajonin në orët pas njoftimit të Trump. Para afatit, sulmet ajrore goditën dy ura dhe një stacion treni në Iran dhe SHBA-të goditën infrastrukturën ushtarake në Ishullin Kharg, një qendër kyçe për prodhimin iranian të naftës.
Ky ndryshim i papritur i qëndrimit do t’i lejojë Trumpit të tërhiqet, ndërsa lufta e SHBA-së në Iran është zvarritur për pesë javë me pak shenja se Teherani është gati të dorëzohet ose të heqë dorë nga kontrolli i tij mbi ngushticën, një kanal që shërben për një të pestën e furnizimit global me energji.
Trump më parë e kishte hedhur poshtë planin 10-pikësh të Iranit si “jo mjaftueshëm të mirë”, por edhe presidenti më parë ka vendosur afate të cilat nuk kanë sjellë pasojat që ai ka paralajmëruar. Megjithatë, ai këmbënguli dje se orët pasuese do të ishin “një nga momentet më të rëndësishme në historinë e gjatë dhe komplekse të Botës” nëse nuk ndodhte “diçka revolucionare e mrekullueshme”, me “mendje më pak të radikalizuara” në udhëheqjen e Iranit.
Top Channel
