Shtetet anëtare të BE-së kanë rezerva nafte deri në 90 ditë, G7 takohet urgjentisht për të liruar 400 milionë fuçi

09/03/2026 13:29

Bashkimi Evropian ka rezerva të mjaftueshme nafte për të përballuar një krizë të mundshme energjetike, ndërsa tensionet në Lindjen e Mesme vazhdojnë të rrisin pasigurinë në tregjet globale të energjisë.

Një zëdhënëse e Komisioni Evropian deklaroi se të gjitha vendet anëtare kanë rezerva nafte ose ekuivalente karburanti të mjaftueshme për 85 deri në 90 ditë.

Gjatë një konference për shtyp, zëdhënësja Anna-Kaisa Itkonen theksoi se çdo shtet anëtar është i detyruar të njoftojë Komisionin në rast se vendos të përdorë rezervat strategjike. Sipas saj, deri tani nuk ka asnjë njoftim zyrtar për lirimin e tyre. Ajo shtoi se vende si Hungaria dhe Sllovakia kanë përdorur një pjesë të rezervave të tyre, por jo si pasojë e konfliktit në Lindjen e Mesme.

Ndërkohë, ministrat e financave të vendeve të G7 pritet të zhvillojnë një takim urgjent për të diskutuar mundësinë e lirimit të përbashkët të rezervave të naftës në koordinim me Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA). Takimi do të zhvillohet përmes videokonference, me pjesëmarrjen e drejtorit ekzekutiv të agjencisë, Fatih Birol, për të vlerësuar ndikimin e konfliktit me Iranin në tregjet ndërkombëtare të energjisë.

Sipas burimeve të cituara nga Financial Times, disa vende të G7, përfshirë Shtetet e Bashkuara të Amerikës, kanë shprehur tashmë mbështetje për një ndërhyrje të tillë. Analistët sugjerojnë se një lirim i koordinuar prej 300 deri në 400 milionë fuçish mund të ndihmonte në stabilizimin e tregut.

Tensionet gjeopolitike kanë sjellë një rritje të fortë të çmimeve të naftës. Indeksi ndërkombëtar Brent u rrit me rreth 24% në tregjet aziatike, duke arritur në mbi 116 dollarë për fuçi, përpara se të binte në rreth 110 dollarë pas lajmit për takimin e G7. Ndërkohë, nafta amerikane West Texas Intermediate u rrit deri në mbi 116 dollarë për fuçi, përpara se të zbriste në rreth 108 dollarë.

Rezervat strategjike të naftës u krijuan në vitin 1974 me themelimin e IEA-së, pas krizës globale të shkaktuar nga embargoja arabe e naftës. Mekanizmi është projektuar për të ndihmuar vendet me konsum të lartë të përballojnë goditjet e mëdha në furnizim dhe çmime.

Aktualisht, 32 vendet anëtare të IEA-së mbajnë mbi 1.24 miliardë fuçi rezerva publike të naftës, ndërsa rreth 600 milionë fuçi të tjera ndodhen në rezervat industriale që mund të përdoren në rast emergjence. Sipas ekspertëve, kjo sasi mund të mbulojë pothuajse një muaj të kërkesës totale për naftë në vendet e organizatës dhe më shumë se 140 ditë importe neto.

Rritja e çmimeve të energjisë po ushtron gjithashtu presion politik mbi administratën e presidentit amerikan Donald Trump, i cili ka premtuar uljen e inflacionit dhe kostove të energjisë. Në një reagim në rrjetin social Truth Social, Trump minimizoi shqetësimet për rritjen e përkohshme të çmimeve, duke theksuar se stabiliteti dhe siguria globale kanë prioritet.

Ndërkohë, ekonomistët paralajmërojnë se përshkallëzimi i konfliktit në Gjirin Persik mund të ketë pasoja të mëdha për ekonominë globale, duke rritur rrezikun e një vale të re inflacioni dhe duke ushtruar presion mbi tregjet financiare ndërkombëtare.

Top Channel

DIGITALB DIGITALB