Sërish sirena alarmi në Akrotiri të Qipros, autoritete thirrje banorëve: Tregoni kujdes të shtuar, ekziston kërcënim i vazhdueshëm për sigurinë 09/03 09:45
Ngritja e Mojtaba Khamenei-t në pozicionin e udhëheqësit suprem të Iranit po shihet nga shumë analistë si një shenjë e forcimit të mëtejshëm të linjës së ashpër në sistemin politik të vendit, në një moment tensionesh të forta në Lindjen e Mesme dhe presioni të shtuar ndërkombëtar ndaj Teheranit.
Kleriku 56-vjeçar është djali i dytë i Ali Khamenei-t, i cili drejtoi Republikën Islamike për gati katër dekada përpara se të vritej gjatë sulmeve të fundit ajrore amerikano-izraelite. Zgjedhja e tij në krye të vendit u bë nga Asambleja e Ekspertëve, organi prej 88 klerikësh që ka përgjegjësinë për të zgjedhur udhëheqësin suprem të Iranit.
Sipas disa analistëve, të cituar nga CNN, ky zhvillim i jep sistemit politik iranian karakteristika të një “dinastie”, pasi për herë të parë pushteti kalon drejtpërdrejt nga babai te djali.
Vendimi ka shkaktuar reagime edhe në Uashington. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka deklaruar se marrja e pushtetit nga djali i Ali Khamenei-t nuk do të ishte e pranueshme. Ai theksoi se “nëse udhëheqësi i ardhshëm i Iranit nuk merr miratimin tonë, ai nuk do të zgjasë shumë”, një deklaratë që është refuzuar nga Teherani, i cili thekson se zgjedhja e udhëheqësit suprem është një proces i brendshëm i Republikës Islamike.
I lindur në vitin 1969, Mojtaba Khamenei ndoqi studime fetare si vëllezërit e tij, por nuk arriti gradën e muxhtehidit, një nivel i lartë i jurisprudencës islame që shumë e konsiderojnë të nevojshëm për të mbajtur postin e udhëheqësit suprem.
Megjithatë, pavarësisht se nuk ka mbajtur poste zyrtare qeveritare dhe është shfaqur rrallë në publik, ai është konsideruar për vite me radhë si një nga figurat më me ndikim prapa skenave në pushtetin iranian. Sipas kabllogrameve diplomatike amerikane të publikuara nga WikiLeaks dhe të cituara nga BBC, ai është përshkruar si “pushteti pas rrobave”, me ndikim të madh në mekanizmat e regjimit.
Mojtaba Khamenei ka pasur lidhje të ngushta me Trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), një nga shtyllat më të fuqishme të sistemit politik dhe ushtarak të Iranit, si dhe me rrjetet financiare që mbështesin pushtetin e regjimit.
Emri i tij është përfshirë në debate edhe më herët, veçanërisht gjatë zgjedhjeve presidenciale të vitit 2005, kur reformisti Mehdi Karoubi e akuzoi për ndërhyrje në proces në favor të kandidatit të linjës së ashpër Mahmoud Ahmadinejad.
Pas rizgjedhjes së diskutueshme të Ahmadinejad në vitin 2009 shpërthyen protesta masive në Iran, të njohura si “Lëvizja e Gjelbër”. Protestat u shtypën me dhunë dhe në disa prej tyre u dëgjuan edhe slogane kundër Mojtaba Khamenei-t, duke treguar ndikimin e madh që ai konsiderohej se kishte brenda regjimit.
Në vitin 2019, Shtetet e Bashkuara vendosën sanksione ndaj tij, duke e akuzuar për bashkëpunim të ngushtë me udhëheqjen e Gardës Revolucionare dhe për rol në shtypjen e brendshme dhe në politikat rajonale të Iranit.
Analistët vlerësojnë se ngritja e Mojtaba Khamenei-t në krye të Iranit sinjalizon vazhdimin e linjës politike të ndjekur nga i ati, me mbështetje të fortë nga Garda Revolucionare dhe qarqet më konservatore të regjimit.
Ai merr drejtimin e vendit në një moment veçanërisht kritik, kur Irani përballet me presion ekonomik, pakënaqësi të brendshme dhe tensione të forta në marrëdhëniet me Perëndimin, veçanërisht me Shtetet e Bashkuara.
Top Channel
