Islanda planifikon referendum për në BE, siguria dhe presionet gjeopolitike shtyjnë rifillimin e negociatave

23/02/2026 10:56

Qeveria e Islandës po shqyrton mundësinë e një referendumi për të rifilluar negociatat e pranimit me Bashkimin Evropian, me votimin që mund të zhvillohet që në gusht 2026, sipas informacionit të raportuar nga Politico.

Ky hap vjen ndërsa Islanda përballet me presione të rritura gjeopolitike dhe shqetësime lidhur me vendimet dhe deklaratat e Presidentit të SHBA-së Donald Trump, veçanërisht për tarifat ndaj Islandës dhe diskutimet mbi aneksimin e Grenlandës.

Koalicioni qeverisës ishte zotuar të mbante një referendum deri në vitin 2027, por zhvillimet e fundit duket se kanë përshpejtuar axhendën. Parlamenti islandez pritet të shpallë datën e referendumit në javët e ardhshme. Nëse qytetarët miratojnë rifillimin e bisedimeve, Islanda mund të avancojë në rrugën drejt anëtarësimit, duke kaluar vende të tjera kandidate nën kushte të caktuara.

Debati për zgjerimin e BE-së po fiton vrull të ri. Komisioni Evropian po punon për një plan që mund t’i ofrojë Ukrainës statusin e anëtarësisë së pjesshme vitin e ardhshëm, ndërsa Mali i Zi ka mbyllur së fundmi një kapitull tjetër negociues.

Islanda aplikoi për anëtarësim në vitin 2009, gjatë një krize financiare të rëndë që çoi në falimentimin e tre bankave kryesore të vendit. Negociatat u ngrinë në vitin 2013 dhe në vitin 2015 qeveria kërkoi që Islanda të mos konsiderohej më si vend kandidat.

Megjithatë, mjedisi gjeopolitik ka ndryshuar ndjeshëm. Pa ushtri të vet, Islanda mbështetet në NATO dhe një marrëveshje mbrojtjeje me SHBA-në që nga viti 1951. Vendndodhja strategjike në Atlantikun e Veriut, në jug të Rrethit Arktik, e bën vendin një aktor kyç në konkurrencën ndërkombëtare.

Sipas Politico, opinioni publik duket më pozitiv ndaj mundësisë së anëtarësimit, me sondazhe që tregojnë mbështetje në rritje. Megjithatë, rruga përpara nuk pritet të jetë e lehtë. Të drejtat e peshkimit, një element kyç i ekonomisë islandeze dhe pikë e nxehtë në negociatat e mëparshme, mbeten një çështje kritike. Ndërkohë, pas Brexit, tensionet me Mbretërinë e Bashkuar nuk kanë më të njëjtën peshë brenda BE-së.

Islanda është tashmë pjesë e Zonës Ekonomike Evropiane dhe Shengenit, dhe ka mbyllur 11 nga 33 kapitujt negociues para ngrirjes së bisedimeve. Nëse negociatat rifillojnë dhe përfundojnë me sukses, një referendum i ri do të jetë i nevojshëm për miratimin përfundimtar të anëtarësimit. Çështjet e sigurisë po luajnë gjithnjë e më shumë rol në debatet politike dhe publike, duke shtuar rëndësinë strategjike të këtij vendimi për Islandën.

Top Channel

DIGITALB DIGITALB