Macron dorëzohet përballë protestave të fermerëve: Do votojmë kundër marrëveshjes tregtare BE-Mercosur 08/01 19:45
Një nga vullkanet nënujore më aktive në botë, Axial Seamount, i vendosur rreth 480 kilometra larg bregdetit të Oregonit, tani konsiderohet shumë i mundshëm të shpërthejë në vitin 2026, sipas vlerësimeve të reja nga shkencëtarët.
Ekspertët kishin paralajmëruar se vullkani mund të shpërthente që në fund të vitit 2025, gjë që në fund të fundit nuk ndodhi. Megjithatë, të dhënat e fundit tregojnë se shpërthimi po shtyhet për në mesin ose fund të vitit 2026 – pa këtë që do të thotë se është një ngjarje e menjëhershme ose e rrezikshme për njerëzit.
Një nga vullkanet më aktive nënujore
Axial Seamount ndodhet në një zonë pllakash tektonike divergjente, në kreshtën Juan de Fuca, dhe është i njohur për aktivitetin e tij intensiv. Ka regjistruar shpërthime në vitet 1998, 2011 dhe 2015, ndërsa shkencëtarët nuk përjashtojnë mundësinë që të ketë pasur edhe të tjera që nuk janë vënë re.
Sipas një studiuesi nga Universiteti i Oregonit, vullkani po kalon një periudhë sizmiciteti në rritje dhe një ngritjeje të vazhdueshme të shtratit të detit. Kjo ngritje është për shkak të rritjes së magmës poshtë shtratit të detit dhe është një shenjë se një shpërthim i ri po afron.
Bill Chadwick, i cili monitoron sistematikisht aktivitetin e vullkanit dhe mirëmban një blog shkencor përkatës, i tha Live Science se shenjat tregojnë se fenomeni mund të ndodhë brenda vitit të ardhshëm.
Çfarë ndodh në një shpërthim nënujor?
Kur fillon një shpërthim në Axial Seamount, lava rrjedh në fund të oqeanit. Për shkak të temperaturës së ulët të ujit, lava ftohet pothuajse menjëherë, duke formuar struktura karakteristike “jastëk” dhe rrjedha të sheshta.
Ky proces është shkatërrues për disa organizma detarë aty pranë, pasi temperatura e lartë e lavës së tyre është vdekjeprurëse. Në të njëjtën kohë, nxehtësia rrit aktivitetin e burimeve hidrotermale, duke çuar në çlirimin e sasive të mëdha të ujit të nxehtë dhe të pasur me minerale dhe krijimin e të ashtuquajturve “tymnaja të zeza”.
Gjatë shpërthimit, dhoma e magmës poshtë fundit mbushet dhe shkakton fryrjen e vullkanit. Megjithatë, kur lava zgjerohet dhe rrjedh, dhoma zbrazet, humbet mbështetjen e saj dhe kaldera shembet.
Sa është “zhytur” në të kaluarën?
Matjet tregojnë se pas shpërthimit të vitit 1998, kaldera e Axial Seamount është ulur me rreth tre metra. Në vitin 2011, ulurja arriti në 2.4 metra dhe në vitin 2015 ishte 2.1 metra.
Skenari teorikisht më i rrezikshëm do të ishte një shembje e përgjithshme e anëve të vullkanit – një i ashtuquajtur shembje anësore. Në një rast të tillë, mund të shkaktohet një cunami. Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se një ngjarje e tillë konsiderohet jashtëzakonisht e pamundur.
A ka rrezik për njerëzit?
Pavarësisht madhësisë dhe aktivitetit të tij, Axial Seamount nuk konsiderohet kërcënim për jetën njerëzore. Ai ndodhet në thellësi të mëdha dhe larg bregdetit, ndërsa shpërthimet e tij të zakonshme janë të kufizuara në shtratin e detit.
Sipas ekspertëve, vetëm një skenar i paqëndrueshmërisë ekstreme dhe shembjes masive mund të shkaktojë pasoja serioze. Duke pasur parasysh të dhënat aktuale, një skenar i tillë nuk duket i mundshëm.
Top Channel
