53 emigrantë të vdekur pas përmbysjes së një barke në brigjet e Libisë, mes tyre edhe dy foshnje 09/02 11:50
Pas më shumë se 25 vitesh në krye të Sirisë, regjimi i Bashar al-Assad-it u rrëzua në mënyrë të papritur në fillim të dhjetorit 2024, pas një ofensivë të shpejtë të forcave rebele që çau mbrojtjen e ushtrisë dhe arriti deri në Damask.
Në ditët e fundit përpara rënies, Assad u siguronte zyrtarëve dhe komandantëve ushtarakë se situata ishte nën kontroll dhe se mbështetja e aleatëve ndërkombëtarë do të garantonte fitoren.
Por mbrëmjen e 7 dhjetorit, ndërsa rebelët po afroheshin me shpejtësi drejt kryeqytetit, presidenti sirian u largua fshehurazi nga vendi me një avion rus, duke njoftuar vetëm një numër shumë të kufizuar personash. Edhe pas arratisjes së tij, media shtetërore vazhdoi të publikonte deklarata se Assad ndodhej në pallatin presidencial duke ushtruar funksionet kushtetuese, ndërkohë që strukturat e regjimit po shpërbëheshin dhe bashkëpunëtorët e tij po kërkonin rrugë shpëtimi jashtë vendit.
Largimi i papritur i Assad-it u përjetua si tradhti nga shumë mbështetës dhe funksionarë të regjimit. Besnikëria e ndërtuar për dekada u shndërrua brenda pak orësh në zemërim dhe zhgënjim, ndërsa figura e presidentit u braktis pothuajse tërësisht edhe nga rrethet më të afërta. Gazetarë dhe analistë sirianë vërejnë se, ndryshe nga raste të tjera në rajon, pas rënies së tij nuk mbeti asnjë bërthamë reale mbështetjeje për Bashar al-Assad-in.
Rënia e regjimit shënoi fundin e një shteti policor të ndërtuar mbi represionin, torturat dhe dhunën sistematike ndaj kundërshtarëve politikë.
Sipas organizatave ndërkombëtare, gjatë sundimit të Assad-it qindra mijëra civilë u vranë dhe miliona të tjerë u detyruan të largoheshin nga vendi. Megjithatë, fundi i regjimit nuk solli menjëherë stabilitet. Sot, autoriteti shtetëror mbetet i fragmentuar, ndërsa kontrolli jashtë Damaskut është i pasigurt dhe i ndarë mes forcave të ndryshme.
Në krye të realitetit të ri politik në Siri është shfaqur Ahmed al-Sharaa, udhëheqës i rebelëve që drejtuan ofensivën finale. Ai po përpiqet të sigurojë njohje dhe mbështetje ndërkombëtare, duke u paraqitur si figurë stabilizuese, por e kaluara e tij dhe brishtësia e institucioneve të reja ngrenë pikëpyetje serioze për të ardhmen e vendit.
Analistët ndërkombëtarë theksojnë se shembja e shpejtë e Assad-it lidhet ngushtë me dobësimin e aleatëve të tij kryesorë. Rusia dhe Irani, të angazhuara në konflikte të tjera madhore, reduktuan ndjeshëm praninë dhe mbështetjen ushtarake në Siri, duke ekspozuar dobësinë e një ushtrie të lodhur, të korruptuar dhe të demoralizuar. Në mungesë të kësaj mbështetjeje, frontet e regjimit u shpërbënë me shpejtësi.
Por dëshmi nga rrethi i ngushtë i Assad-it tregojnë se fundi i tij nuk ishte i pashmangshëm. Sipas burimeve diplomatike, disa vende të rajonit kishin ofruar ndërmjetësim dhe marrëveshje politike që do ta mbanin Assad-in në pushtet në këmbim të reformave dhe një tranzicioni të kontrolluar. Presidenti sirian i refuzoi këto oferta, duke shmangur çdo kompromis dhe duke besuar se pushteti i tij ishte ende i garantuar.
Edhe në orët e fundit, ndërsa qytetet kryesore binin njëra pas tjetrës dhe aleatët po largoheshin, Assad vazhdoi të siguronte rrethin e tij se situata do të përmbysej. Kur u bë e qartë se mbrojtja e kryeqytetit kishte dështuar, ai zgjodhi largimin, duke lënë pas një regjim të shpërbërë dhe një vend të rraskapitur nga më shumë se një dekadë luftë.
Rënia e Bashar al-Assad-it shënon fundin e një dinastie politike që sundoi Sirinë për mbi 50 vjet dhe hap një kapitull të ri, të mbushur me pasiguri, sfida sigurie dhe përpjekje për rindërtim politik e shoqëror.
Top Channel
