Shqipëria po përballet me kritika serioze ndërkombëtare për mënyrën se si zbaton masën e paraburgimit, e cila përdoret gjerësisht dhe për periudha të zgjatura, duke e renditur vendin me nivele shumë më të larta se mesatarja e Bashkimit Europian.
Sipas Këshillit të Evropës, kjo situatë po ngre shqetësime të forta për respektimin e të drejtave të njeriut dhe funksionimin e shtetit të së drejtës
Në një intervistë për ATA, Gianluca Esposito, Drejtor i Përgjithshëm i të Drejtave të Njeriut dhe Sundimit të Ligjit i Këshillit të Evropës, tha se situata jep “shkak të vërtetë për shqetësim”, duke cituar gjetjet nga raporti i fundit i Komitetit për Parandalimin e Torturës (CPT).
Sipas të dhënave zyrtare, që nga nëntori i vitit 2025, popullsia e burgjeve në Shqipëri ishte 4,578 të burgosur, 58% e të cilëve ishin në paraburgim.
“Shkalla e paraburgimit në Shqipëri prej 94.6 personash për 100,000 banorë është pothuajse katër ose pesë herë më e lartë se mesatarja e BE-së”, tha Esposito për ATA-n.
Raporti i CPT-së zbuloi se Shqipëria mbetet ndër vendet me normat më të larta të burgosjes brenda Këshillit të Evropës, ndërsa përdorimi në rritje i paraburgimit ka kontribuar në mbipopullimin në disa qendra paraburgimi.
Esposito gjithashtu theksoi kohëzgjatjen e paraburgimit si një shqetësim kryesor, duke vënë në dukje se kohëzgjatja mesatare është 253 ditë, ose rreth 8.4 muaj.
“Kohëzgjatja e tepërt e paraburgimit dhe mungesa e arsyetimit të mjaftueshëm gjyqësor janë identifikuar gjithashtu nga Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut në disa vendime kundër Shqipërisë”, tha ai, duke iu referuar rasteve Hysa, Strazimiri dhe Delijorgji.
Ai theksoi se paraburgimi i zgjatur ndikon drejtpërdrejt në lirinë individuale dhe minon parimin themelor të prezumimit të pafajësisë.
Esposito tha se reduktimi i mbipopullimit nuk duhet të mbështetet vetëm në ndërtimin e burgjeve të reja, por në kufizimin e përdorimit dhe kohëzgjatjes së paraburgimit dhe zgjerimin e alternativave.
“Kjo kërkon kufizimin aktiv të paraburgimit dhe dhënien e përparësive masave alternative, në përputhje me prezumimin e pafajësisë”, tha ai.
Ndërsa kuadri ligjor i Shqipërisë përputhet gjerësisht me standardet ndërkombëtare, Esposito tha se problemi kryesor qëndron në përdorimin “e tepërt dhe të paarsyetuar mjaftueshëm” të paraburgimit, veçanërisht në gjykatat e shkallës së parë dhe gjatë shqyrtimeve periodike.
“Praktika gjyqësore dhe kultura ligjore janë faktorët vendimtarë”, tha ai, duke shtuar se vetëm ndryshimet legjislative nuk do të ishin të mjaftueshme.
Sipas jurisprudencës së Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut, paraburgimi duhet të zbatohet vetëm si një masë e jashtëzakonshme, e fundit kur opsionet më pak kufizuese janë të pamjaftueshme, vuri në dukje Esposito.
Këshilli i Evropës, tha ai, po e mbështet Shqipërinë përmes një projekti bashkëpunimi që synon përkthimin e standardeve evropiane në përmirësime konkrete në legjislacion dhe praktikën gjyqësore, bazuar në gjetjet e CPT-së dhe vendimet e gjykatave.
Esposito shprehu besimin se autoritetet shqiptare do të ndërmarrin hapa të mëtejshëm për të adresuar çështjen, duke shtuar se vendi mund të mbështetet në praktikat më të mira nga shtetet e tjera evropiane, ku paraburgimi përdoret me kursim, në varësi të arsyetimit individual, shqyrtimit të rregullt gjyqësor dhe përdorimit të gjerë të alternativave, me mbrojtje të posaçme për individët vulnerabël.
Top Channel
