Protestat në Iran/ Grupet e të drejtave të njeriut raportojnë 16 viktima, qeveria minimizon ngjarjet: Mos bini në kurthin e armikut

Vdekje dhe arrestime janë raportuar gjatë javës si nga media shtetërore ashtu edhe nga grupet e të drejtave të njeriut, megjithëse shifrat ndryshojnë.

Protestat janë më të mëdhatë në tre vitet e fundit. Personalitete të larta kanë përdorur një ton më të butë sesa në disa periudha të mëparshme trazirash, në një moment cenueshmërie për Republikën Islamike me ekonominë në rrënim dhe presionin ndërkombëtar në rritje.

Udhëheqësi suprem thotë se Irani nuk do t’i nënshtrohet armikut

Presidenti Masoud Pezeshkian i tha Ministrisë së Brendshme të ndjekë një qasje “të sjellshme dhe të përgjegjshme” ndaj protestuesve, sipas vërejtjeve të publikuara nga media shtetërore, duke thënë se “shoqëria nuk mund të bindet ose qetësohet nga qasje të dhunshme”.

Kjo gjuhë është më pajtuese deri më tani e miratuar nga autoritetet iraniane, të cilat këtë javë kanë pranuar dhimbjen ekonomike dhe kanë premtuar dialog, ndërsa forcat e sigurisë kanë shtypur mospajtimin publik në rrugë.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka kërcënuar se do t’u vijë në ndihmë protestuesve nëse ata përballen me dhunë, duke thënë të premten “jemi të armatosur dhe gati për të filluar”, pa specifikuar se çfarë veprimesh po shqyrtonte.

Ky paralajmërim shkaktoi kërcënime për hakmarrje kundër forcave amerikane në rajon nga zyrtarë të lartë iranianë. Udhëheqësi Suprem, Ajatollah Ali Khamenei, tha se Irani “nuk do t’i nënshtrohet armikut”.

Grupi kurd i të drejtave Hengaw raportoi se të paktën 17 persona ishin vrarë që nga fillimi i protestave. HRANA, një rrjet aktivistësh të të drejtave të njeriut, tha se të paktën 16 persona ishin vrarë dhe 582 ishin arrestuar.

Shefi i policisë së Iranit, Ahmad-Reza Radan, u tha mediave shtetërore se forcat e sigurisë kishin synuar udhëheqësit e protestave për arrestim gjatë dy ditëve të kaluara, duke thënë se “një numër i madh udhëheqësish në hapësirën virtuale janë ndaluar”.

Policia tha se 40 persona ishin arrestuar vetëm në kryeqytetin e Teheranit për atë që ata e quajtën “postime të rreme” mbi protestat që synonin shqetësimin e opinionit publik.

Përplasjet më intensive janë raportuar në pjesët perëndimore të Iranit, por ka pasur edhe protesta dhe përplasje midis demonstruesve dhe policisë në Teheran, në zonat qendrore dhe në provincën jugore të Baluchistanit.

Më vonë të shtunën, guvernatori i Qom, qendra konservatore e establishmentit klerikal shiit mysliman të Iranit, tha se dy persona ishin vrarë atje në trazira, duke shtuar se njëri prej tyre kishte vdekur kur një pajisje shpërthyese që ai kishte bërë shpërtheu para kohe.

HRANA dhe agjencia shtetërore e lajmeve Tasnim raportuan se autoritetet kishin arrestuar administratorin e llogarive online që nxisnin protesta.

Valuta humb rreth gjysmën e vlerës së saj

Protestat filluan një javë më parë midis tregtarëve dhe dyqanxhinjve të pazarit përpara se të përhapeshin në studentët e universitetit dhe më pas në qytetet provinciale, ku disa protestues kanë brohoritur kundër sundimtarëve klerikalë të Iranit.

Irani është përballur me inflacion mbi 36% që nga fillimi i vitit të tij në mars dhe monedha rial ka humbur rreth gjysmën e vlerës së saj kundrejt dollarit, duke shkaktuar vështirësi për shumë njerëz.

Sanksionet ndërkombëtare mbi programin bërthamor të Iranit janë rivendosur, qeveria ka pasur vështirësi në sigurimin e ujit dhe energjisë elektrike në të gjithë vendin gjatë gjithë vitit, dhe organet financiare globale parashikojnë një recesion në vitin 2026.

Khamenei tha të shtunën se, megjithëse autoritetet do të bisedonin me protestuesit, “rebelët duhet të vendosen në vendin e tyre”.

Duke folur të dielën, zëvendëspresidenti Mohammadreza Aref tha se qeveria pranoi se vendi përballej me mangësi, ndërsa paralajmëroi se disa njerëz po kërkonin të shfrytëzonin protestat.

“Ne presim që të rinjtë të mos bien në kurthin e armiqve”, tha Aref në komentet e transmetuara nga media shtetërore.

Top Channel